III PZP 5/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące wypłaty dodatków motywacyjnego i za wysługę lat nauczycielowi zawieszonemu w obowiązkach w związku z postępowaniem dyscyplinarnym, który został prawomocnie uniewinniony. Nauczyciel J.J. został zawieszony od 1 maja 2020 r. do 31 października 2020 r. w związku z postępowaniem dyscyplinarnym, które zakończyło się jego uniewinnieniem. Po zakończeniu postępowania wystąpił do pracodawcy o wypłatę składników wynagrodzenia, które nie były mu wypłacane w okresie zawieszenia, w tym dodatków motywacyjnego i za wysługę lat. Pracodawca odmówił wypłaty tych dodatków, powołując się na art. 85u ust. 4 Karty Nauczyciela, który nakazuje zwrot jedynie wynagrodzenia zasadniczego. Sąd Rejonowy w Opolu oddalił powództwo, interpretując art. 85u ust. 2 Karty Nauczyciela jako pozbawiający nauczyciela prawa do dodatków w okresie zawieszenia. Sąd Okręgowy w Opolu, przedstawiając zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu, zwrócił uwagę na rozbieżności w interpretacji przepisów i porównał sytuację nauczycieli z innymi grupami zawodowymi. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 30 ust. 1 i art. 85u Karty Nauczyciela, a także orzecznictwo i doktrynę, uznał, że dodatki motywacyjny i za wysługę lat, do których nauczyciel nabył prawo przed okresem zawieszenia, powinny zostać mu wypłacone po prawomocnym uniewinnieniu. Sąd podkreślił gwarancyjny charakter tych świadczeń, ich stały charakter oraz cel, jakim jest nagradzanie stażu pracy i motywowanie do podnoszenia jakości pracy. Wskazał, że obniżenie wynagrodzenia w okresie zawieszenia ma charakter zapobiegawczy i represyjny, który ustaje po uniewinnieniu, a utrzymywanie ubytku w majątku nauczyciela jest nieuzasadnione. W związku z tym, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą nauczycielowi uniewinnionemu należy wypłacić dodatki motywacyjny i za wysługę lat.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWypłata dodatków nauczycielom po prawomocnym uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Dotyczy dodatków motywacyjnego i za wysługę lat, które nauczyciel nabył przed okresem zawieszenia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy na podstawie art. 85u ust. 2 i ust. 4 Karty Nauczyciela nauczycielowi zawieszonemu w obowiązkach, w związku z trwającym postępowaniem dyscyplinarnym, w przypadku wydania wobec niego prawomocnego orzeczenia uniewinniającego, wypłaca się dodatki, do których nauczyciel nabył prawo jeszcze przed okresem zawieszenia i stanowiły one element składowy jego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nauczycielowi zawieszonemu w obowiązkach, w związku z trwającym postępowaniem dyscyplinarnym, w przypadku wydania wobec niego prawomocnego orzeczenia uniewinniającego, wypłaca się dodatek motywacyjny i dodatek za wysługę lat, do których nauczyciel nabył prawo jeszcze przed okresem zawieszenia i stanowiły one element składowy jego wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, stosując wykładnię gramatyczną, systemową i celowościową przepisów Karty Nauczyciela, uznał, że dodatki motywacyjny i za wysługę lat mają charakter stałych składników wynagrodzenia, a ich utrata w okresie zawieszenia jest nieuzasadniona po prawomocnym uniewinnieniu. Podkreślono gwarancyjny charakter tych świadczeń i cel ich przyznawania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | powód |
| […] Liceum Ogólnokształcące im. […] w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.n. art. 30 § 1
Karta Nauczyciela
Określa składniki wynagrodzenia nauczycieli, w tym wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatki (za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny, za warunki pracy).
k.n. art. 85u § 1
Karta Nauczyciela
Reguluje możliwość zmniejszenia wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków.
k.n. art. 85u § 2
Karta Nauczyciela
Stanowi, że w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nie przysługują dodatki oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe.
k.n. art. 85u § 4
Karta Nauczyciela
Nakazuje zwrot zatrzymanych kwot wynagrodzenia, jeżeli postępowanie karne lub dyscyplinarne zakończy się umorzeniem z braku dowodów winy albo wydaniem wyroku lub orzeczenia uniewinniającego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przedstawienie zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.p. art. 80
Kodeks pracy
Stanowi, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatki motywacyjny i za wysługę lat stanowią stałe składniki wynagrodzenia, do których nauczyciel nabył prawo przed zawieszeniem. • Uniewinnienie w postępowaniu dyscyplinarnym znosi podstawę do dalszego pozbawiania nauczyciela tych świadczeń. • Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów Karty Nauczyciela przemawia za wypłatą dodatków po uniewinnieniu. • Inne pragmatyki zawodowe przewidują zwrot zatrzymanego wynagrodzenia, w tym dodatków, po zakończeniu postępowania uniewinnieniem.
Odrzucone argumenty
W okresie zawieszenia nauczycielowi nie przysługują dodatki na podstawie art. 85u ust. 2 Karty Nauczyciela. • Zwrot zatrzymanych kwot wynagrodzenia na podstawie art. 85u ust. 4 Karty Nauczyciela dotyczy jedynie wynagrodzenia zasadniczego.
Godne uwagi sformułowania
Nauczycielowi zawieszonemu w obowiązkach, w związku z trwającym postępowaniem dyscyplinarnym, w przypadku wydania wobec niego prawomocnego orzeczenia uniewinniającego, wypłaca się dodatek motywacyjny i dodatek za wysługę lat, do których nauczyciel nabył prawo jeszcze przed okresem zawieszenia i stanowiły one element składowy jego wynagrodzenia. • Analiza przepisów wyżej wskazanych daje podstawy do przyjęcia, że w czasie zawieszenia w czynnościach nauczyciela (...) nie przysługuje mu w ogóle prawo do dodatków i wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. • Regulacja ust. 4 komentowanego przepisu odnosi się wyłącznie do obowiązku zwrotu na rzecz nauczyciela niewypłaconej mu części wynagrodzenia zasadniczego, nie dotyczy to więc tych elementów wynagrodzenia, które mu w okresie zawieszenia nie przysługują z mocy art. 85u ust. 2. • Gwarancyjny charakter przyznawania przez przepisy prawa pracy prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, dotyczący co do zasady stałych i pewnych składników wynagrodzenia za pracę, które pracownik uzyskuje gdy pracuje-faktycznie wykonuje pracę.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
przewodniczący
Leszek Bielecki
członek
Agnieszka Żywicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wypłata dodatków nauczycielom po prawomocnym uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym."
Ograniczenia: Dotyczy dodatków motywacyjnego i za wysługę lat, które nauczyciel nabył przed okresem zawieszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej grupy zawodowej nauczycieli i rozstrzyga kwestię ich praw finansowych po niesłusznym zawieszeniu, co ma znaczenie praktyczne i społeczne.
“Nauczyciel uniewinniony po zawieszeniu – czy należy mu się pełne wynagrodzenie z dodatkami?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.