III PZP 5/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r. odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w P. Dotyczyło ono kwestii, czy sąd w postępowaniu cywilnym jest związany ustaleniami wyroku karnego co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez stowarzyszenie, które wytacza powództwo na rzecz pracownika, w sytuacji gdy prezes zarządu został skazany za nieprowadzenie ksiąg rachunkowych. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo Stowarzyszenia "T." przeciwko D. Sp. z o.o. o świadczenia związane z podróżą służbową, uznając, że stowarzyszenie nie posiada legitymacji procesowej. Podstawą tej decyzji był prawomocny wyrok karny, który stwierdzał, że prezes zarządu stowarzyszenia dopuścił do nieprowadzenia ksiąg rachunkowych podmiotu faktycznie prowadzącego działalność gospodarczą. Sąd Rejonowy uznał, że ten fakt wyklucza możliwość występowania stowarzyszenia jako strony w postępowaniu cywilnym zgodnie z art. 462 k.p.c. Sąd Okręgowy, przedstawiając zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu, wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów okręgowych co do tego, czy zwrot "podmiotu, który faktycznie prowadził działalność gospodarczą" w opisie czynu w wyroku karnym ma moc wiążącą dla sądu cywilnego w kwestii prowadzenia działalności gospodarczej przez stowarzyszenie. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, zwrócił uwagę na niewłaściwy skład Sądu Okręgowego, który przedstawił zagadnienie prawne. Zgodnie z przepisami, takie kwestie powinny być rozstrzygane przez sąd w składzie trzech sędziów, a nie jednego, zwłaszcza gdy uchwała Sądu Najwyższego ma wiązać w danej sprawie. Po drugie, Sąd Najwyższy stwierdził, że zadane pytanie prawne nie budzi poważnych wątpliwości, które uzasadniałyby interwencję Sądu Najwyższego. Podkreślono, że kwestia związania sądu cywilnego opisem czynu przypisanego skazanemu w wyroku karnym, w tym elementami niebędącymi znamieniem przestępstwa, została już obszernie i jednolicie rozstrzygnięta w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaUzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy z powodu niewłaściwego składu sądu niższej instancji oraz braku poważnych wątpliwości prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i braku potrzeby rozstrzygania zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd w postępowaniu cywilnym jest związany ustaleniami wyroku karnego co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez stowarzyszenie, które wytacza powództwo, w sytuacji gdy prezes zarządu został skazany za nieprowadzenie ksiąg rachunkowych?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując na brak poważnych wątpliwości prawnych i niewłaściwy skład sądu niższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne nie budzi poważnych wątpliwości, a kwestia związania sądu cywilnego ustaleniami wyroku karnego w zakresie elementów niebędących znamieniem przestępstwa została już rozstrzygnięta w orzecznictwie. Dodatkowo, sąd niższej instancji przedstawił pytanie prawne w niewłaściwym składzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie "T." | instytucja | powód |
| A. M. | osoba_fizyczna | powód (reprezentowany) |
| D. Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przedstawianie zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.
u.o.r. art. 77
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
Określa odpowiedzialność za nieprowadzenie ksiąg rachunkowych.
k.k.s. art. 60 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Określa odpowiedzialność za nieprowadzenie księgi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu w postępowaniu cywilnym ustaleniami wydanego w sprawie karnej wyroku.
k.p.c. art. 8
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy legitymacji procesowej.
k.p.c. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy legitymacji procesowej.
k.p.c. art. 462
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości występowania organizacji pozarządowych jako uczestników postępowania cywilnego.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składu sądu w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 390 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wiążącego charakteru uchwały Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwy skład sądu niższej instancji przy przedstawianiu pytania prawnego. • Brak poważnych wątpliwości prawnych, które wymagałyby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. • Kwestia związania sądu cywilnego ustaleniami wyroku karnego została już rozstrzygnięta w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
niepogłębiony proces subsumpcji • przeczy funkcji regulacji dotyczącej składów sędziowskich • nie dotyczyć kwestii związanych ze stosowaniem prawa w konkretnej, indywidualnej sprawie • nie budzi poważnych wątpliwości uzasadniających interwencję Sądu Najwyższego
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Leszek Bielecki
sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy z powodu niewłaściwego składu sądu niższej instancji oraz braku poważnych wątpliwości prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i braku potrzeby rozstrzygania zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z punktu widzenia prawników procesowych ze względu na analizę związania sądu cywilnego wyrokiem karnym i wymogów formalnych przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.
“Kiedy sąd cywilny musi uznać wyrok karny? Sąd Najwyższy wyjaśnia procedurę.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.