III PZP 5/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. S. dochodziła zasądzenia odprawy za zwolnienie ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w kwocie 38 658,96 zł, argumentując, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktowane jest jak zwolnienie ze służby i uzasadnia otrzymanie odprawy. Pozwany S. – I. A. w S. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym powódka od 2000 r. pełniła służbę celną, a od 1 marca 2017 r. stała się funkcjonariuszem Krajowej Administracji Skarbowej. W maju 2017 r. przyjęła propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, co skutkowało przekształceniem jej stosunku służbowego. Sąd uznał, że prawo do odprawy wynikało z art. 250 ust. 4 ustawy o KAS, a przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy powinno być traktowane jak zwolnienie ze służby, co potwierdzało orzecznictwo Sądu Najwyższego. Jednakże, mimo uznania zasadności roszczenia co do zasady, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia te ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności, a bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej. Sąd stwierdził, że tylko pierwsze pismo powódki z 15 stycznia 2019 r. przerwało bieg przedawnienia, a kolejne wnioski nie spełniały wymogu "bezpośredniości" w dochodzeniu roszczenia. W związku z tym, roszczenie uległo przedawnieniu z dniem 15 stycznia 2022 r., a pozew został złożony po tym terminie. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powódki kosztami z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, w tym zasadność samego roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy KAS oraz interpretacja pojęcia "bezpośredniości" czynności przerywających bieg przedawnienia. Potwierdzenie prawa do odprawy w przypadku przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej w kontekście reformy KAS i specyficznych przepisów o przedawnieniu. Interpretacja "bezpośredniości" czynności może być różnie stosowana w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celnej w stosunek pracy w ramach reformy KAS, skutkujące ustaniem stosunku służbowego, traktowane jest jako zwolnienie ze służby uzasadniające prawo do odprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy, nawet jeśli funkcjonariusz przyjął propozycję zatrudnienia, powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia prawo do odprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niezależnie od przyjęcia propozycji zatrudnienia, stosunek służbowy funkcjonariusza ulegał zakończeniu, co jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. Podkreślono, że ustawodawca nie może dowolnie przekształcać stosunku służbowego w stosunek pracy, a zmiana ta jest jednostronna w skutkach dla funkcjonariusza, nawet jeśli kontynuuje on pracę w KAS.
Jakie zdarzenia przerywają bieg przedawnienia roszczeń z tytułu odprawy dla funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg przedawnienia roszczeń z tytułu odprawy przerywa wyłącznie czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia lub zaspokojenia roszczenia, bądź uznanie roszczenia. Kolejne pisma do kierownika jednostki, niepoparte dalszymi działaniami prawnymi lub zmianą stanowiska dłużnika, nie przerywają biegu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 252 ustawy o KAS, który stanowi lex specialis wobec ogólnych zasad przedawnienia. Podkreślono wymóg "bezpośredniości" czynności i brak możliwości liberalnej wykładni. Wskazano, że tylko pierwsze pismo powódki spełniło te kryteria, a kolejne były jedynie czynnościami technicznymi bez przeświadczenia o możliwości zmiany stanowiska pracodawcy.
Czy niejasności prawne i niejednolite orzecznictwo dotyczące prawa do odprawy po reformie KAS mogą stanowić "wyjątkowe okoliczności" usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niejednolite orzecznictwo i niejasności prawne nie stanowią "wyjątkowych okoliczności" usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia w rozumieniu art. 252 ust. 2 ustawy o KAS. Sąd podkreśla, że wynik procesu zawsze jest w pewnym stopniu niepewny, a rolą sądu jest rozstrzyganie sporów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że subiektywne poczucie pewności wygranej lub niepewność prawna nie mogą wypaczać instytucji przedawnienia. Nawet szeroka wykładnia "wyjątkowych okoliczności" nie obejmuje niejasności prawnych wynikających z wadliwej legislacji, które powinny skłaniać do poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. – I. A. w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u. KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ten może stanowić podstawę wypłaty odpraw dla funkcjonariuszy, którzy wskutek reformy z 2017 r. utracili status funkcjonariusza, pod warunkiem zniesienia lub reorganizacji jednostki organizacyjnej KAS.
u. KAS art. 252
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje przedawnienie roszczeń z tytułu odpraw i innych świadczeń pieniężnych funkcjonariuszy KAS (3 lata) oraz warunki przerwania biegu przedawnienia (czynność przed kierownikiem jednostki lub uznanie roszczenia).
Pomocnicze
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 3
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Traktuje wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza jako zwolnienie ze służby.
ustawa wprowadzająca art. 171 § ust. 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy na podstawie przyjętej propozycji zatrudnienia.
u. Służbie Celnej art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Przywołany jako podstawa prawna odprawy w niektórych orzeczeniach Sądu Najwyższego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności roszczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, ponieważ tylko pierwsze pismo do kierownika jednostki przerwało bieg terminu, a kolejne nie spełniały wymogu "bezpośredniości" dochodzenia roszczenia. • Niejednolite orzecznictwo i niejasności prawne nie stanowią "wyjątkowych okoliczności" usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, uzasadniające prawo do odprawy. • Powódka miała prawo do odprawy na podstawie art. 250 ust. 4 ustawy o KAS.
Godne uwagi sformułowania
przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby • bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia • przesłanka bezpośredniości podejmowanych działań ma na celu zawężenie katalogu okoliczności powodujących przerwanie biegu przedawnienia • niejednolite orzecznictwo nie może stanowić usprawiedliwienia do odstąpienia od poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy KAS oraz interpretacja pojęcia \"bezpośredniości\" czynności przerywających bieg przedawnienia. Potwierdzenie prawa do odprawy w przypadku przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej w kontekście reformy KAS i specyficznych przepisów o przedawnieniu. Interpretacja "bezpośredniości" czynności może być różnie stosowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z reformą administracji publicznej i prawami pracowników, a także praktycznych aspektów przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy można stracić prawo do odprawy przez błąd formalny? Sąd Najwyższy rozstrzyga o przedawnieniu roszczeń byłych funkcjonariuszy celnych.”
Dane finansowe
WPS: 38 658,96 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.