III PZP 5/12

Sygn. akt III PZP 5/12 
 
 
 
UCHWAŁA 
 
Dnia 9 sierpnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Bogusław Cudowski 
SSN Halina Kiryło 
 
w sprawie z powództwa M. J. 
przeciwko C. L. P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B.  
o ustalenie istnienia stosunku pracy, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 9 sierpnia 2012 r., 
zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem przez Sąd Okręgowy -  Sąd 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  
z dnia 29 maja 2012 r.,  
 
 
1) czy umowa o pracę na czas określony zawierająca klauzulę o 
możliwości jej wypowiedzenia zawarta przed dniem wejścia w życie 
ustawy z dnia 01 lipca 2009 roku o łagodzeniu skutków kryzysu 
ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz. U. nr 125, 
poz. 1035 ze zm. ) na okres przekraczający 24 miesiące i tym samym 
naruszająca jej art. 13 w zw. z art. 35 ust. 2 - dotknięta jest 
nieważnością o jakiej mowa w art. 18 ust. 2 kodeksu pracy, 
2) w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie : czy nieważność, o 
której mowa w punkcie 1 zachodzi tylko wówczas kiedy okres trwania 
umowy o pracę przekraczający 24 miesiące przypada po dniu 
wejścia w życie w/w ustawy, 

 
 
2 
3) w razie pozytywnej odpowiedzi na w/w pytania: czy skutkiem 
uznania nieważności takiej umowy o pracę jest uznanie jej za umowę 
o pracę na czas nieokreślony (art. 18 § 2 in fine kodeksu pracy), 
4) w razie negatywnej odpowiedzi na pytanie 1: czy umowa o pracę, 
o której mowa, może być uznana za nieważną w trybie art. 58 § 1 
kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy i na mocy 
art. 58 § 3 kodeksu cywilnego zastąpiona umową o pracę na czas 
nieokreślony, a jeżeli tak to od jakiego momentu. 
 
 
podjął uchwałę: 
 
Umowa o pracę na czas określony zawarta przed dniem 22 
sierpnia 2009 r., rozwiązuje się w przewidzianym w niej terminie, 
choćby trwała ponad 24 miesiące po dniu 21 sierpnia 2009 r. 
(art. 13 ust. 1 w związku z art. 35 ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o 
łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i 
przedsiębiorców, Dz. U. Nr 125, poz.1035 ze zm.). 
 
UZASADNIENIE 
 
 
W stanie faktycznym, który był podstawą przedstawionego zagadnienia 
prawnego, powód M. J. zawarł z pozwaną C. L. P. Spółką z o.o. w B. umowę o 
pracę na okres od 16 kwietnia 2009 r. do 31 października 2011 r. na stanowisku 
operatora środków transportu wewnętrznego – pracownika magazynowego. Była to 
druga, kolejna umowa na czas określony w rozumieniu art. 251 k.p. We wrześniu 
2011 r. powód zwrócił się do pozwanej z wnioskiem o zawarcie umowy o pracę na 
okres nieokreślony, zgodnie z wymogami ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu 
skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 
125, poz. 1035 ze zm., dalej jako ustawa antykryzysowa). W odpowiedzi pozwana 
zwolniła go z obowiązku wykonywania pracy do końca obowiązywania umowy i 
oświadczyła, że umowa ulegnie rozwiązaniu w umówionym terminie. Wyrokiem z 

 
 
3 
dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd Rejonowy ustalił, że między powodem a pozwaną 
istnieje stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Sąd ten 
stwierdził, że na podstawie art. 13 ustawy antykryzysowej umowa o pracę zawarta 
na czas określony nie może trwać ponad 24 miesiące poczynając od dnia wejścia 
jej w życie (22 sierpnia 2009 r.), co na mocy art. 35 ust. 1 i 2 tej ustawy stosuje się 
także do umów zawartych przed tym dniem. Ponieważ po upływie dozwolonego 
czasu trwania umowy, czyli po 22 sierpnia 2011 r., powód nadal za wiedzą i zgodą 
pozwanej świadczył pracę, spowodowało to zawarcie umowy na czas nieokreślony. 
 
Temu stanowisku Sądu Rejonowego sprzeciwiła się pozwana podnosząc w 
apelacji, że kwestia umów o pracę zawartych na czas określony przed wejściem w 
życie ustawy, które pod jej rządem trwają ponad 24 miesiące, nie została 
uregulowana w ustawie antykryzysowej. Nie należy do tej sytuacji stosować 
przepisów wyjątkowych (czyli ustawy antykryzysowej), lecz trzeba oprzeć się na 
przepisach ogólnych, zwłaszcza na art. 30 § 1 pkt 4 k.p., według którego taka 
umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który była zawarta. Powód wniósł o 
oddalenie apelacji, podzielając rozważania prawne Sądu Rejonowego. 
 
Przedstawiając 
zagadnienie 
prawne 
Sądowi 
Najwyższemu 
do 
rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy podniósł, że od 1 maja 2004 r., po okresie 
zawieszenia, ponownie obowiązuje art. 251 k.p. Co do zasady przewiduje on, że 
zawarcie trzeciej kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w 
skutkach z zawarciem umowy na czas nieokreślony. Natomiast w okresie od 22 
sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. obowiązywała ustawa antykryzysowa, której 
celem było złagodzenie skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i 
pracodawców. Analizując generalnie zmianę dokonaną przez jej art. 13, art. 34 i art. 
35 Sąd Okręgowy uznał, że zmieniła ona na korzyść pracownika sposób jego 
ochrony przed zawieraniem umów na czas określony zamiast na czas nieokreślony. 
W miejsce ochrony polegającej na określeniu maksymalnej dopuszczalnej liczby 
odnowień umów na czas określony (art. 251 k.p.), ustawa antykryzysowa w art. 13 
przewidziała ochronę polegająca na wprowadzeniu maksymalnie 24 miesięcznej 
łącznej długości kolejnych umów o pracę zawartych na czas określony. Oba te 
sposoby ochrony są zgodne z klauzulą 5 dyrektywy Rady z dnia 28 czerwca 1999 r. 
nr 99/70WE, w sprawie pracy na czas określony. 

 
 
4 
 
Sąd Okręgowy stwierdził, że ponieważ sprawa dotyczy umowy zawartej na 
czas określony przed wejściem w życie ustawy antykryzysowej, to zasadnicze 
znaczenie mają przepisy przejściowe tej ustawy (art. 34 ust. 2 i art. 35). Nie można 
jednak pominąć zagadnienia skutków zawarcia, po wejściu ustawy w życie, umowy 
o pracę na czas określony przekraczający 24 miesiące, gdyż umowa będąca 
przedmiotem sporu trwała i była realizowana przez ponad 26 miesięcy w czasie 
obowiązywania tej ustawy. Ustawa antykryzysowa, odmiennie niż art. 251 k.p., nie 
zawiera przepisu regulującego skutki przekroczenia 24 miesięcznego okresu 
zatrudnienia na podstawie jednej lub kolejnych umów na czas określony (art. 251 
k.p. jako sankcję naruszenia przewidzianego w nim zakazu przewiduje traktowanie 
trzeciej kolejnej umowy zawartej na czas określony jako umowy zawartej na czas 
nieokreślony). Podniesiono, że w doktrynie prawa pracy został wyrażony pogląd. 
Według którego nie można traktować jako mniej korzystnego dla pracownika 
postanowienia umowy określającego czas jej trwania w zakresie przekraczającym 
24 miesiące i dlatego nie stosuje się w tym zakresie art. 18 § 2 k.p., co 
prowadziłoby do nieważności postanowienia umowy w tym zakresie. 
 
Sąd Okręgowy przyjął, że w przypadku umowy o pracę zawartej po dniu 
wejścia w życie ustawy na czas określony ponad 24 miesięcy, sankcją jest 
przekształcenie się tej umowy w umowę na czas nieokreślony. Natomiast w 
odniesieniu do takiej umowy zawartej przed wejściem ustawy w życie, Sąd wskazał 
na dwa rozbieżne stanowiska występujące w doktrynie. Według jednego z nich 
umowa rozwiązuje się w terminie w niej określonym, zaś według drugiego – staje 
się umową zawartą na czas nieokreślony. Wątpliwości prawne Sądu Okręgowego 
co do wyboru z jednej z tych koncepcji związane są z zasadą niedziałania prawa 
wstecz i zasadą swobody zawierania umów. Stawia on zatem pytanie, czy można 
mówić o sankcji nieważności czynności prawnej (zawartej w art. 18 k.p. lub art. 58 
k.c.), która w momencie jej dokonywania była zgodna z prawem, a następnie stała 
się z nim sprzeczna wskutek zmiany przepisów prawa pracy. 
 
Sad Okręgowy wskazał w tym zakresie na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 
19 listopada 1997 r., I PKN 379/97 (OSNAPiUS 1998 r. nr 23, poz. 676) dotyczący 
wejścia w życie w 1996 r. przepisu art. 251 k.p. Stwierdzono w nim, że brzmienie 
art. 251 k.p. nie uzasadnia stosowania tego przepisu do umów o pracę na czas 

 
 
5 
określony, zawartych przed dniem wejścia w życie noweli do Kodeksu pracy. 
Również cel wprowadzenia tego przepisu, połączony z zasadami pewności obrotu i 
zaufania obywateli do prawa, nie pozwala przyjąć, że ustawodawcy chodziło o 
zaskoczenie pracodawców automatycznym przekształceniem umowy o pracę 
zawartej na czas określony – w umowę o pracę na czas nieokreślony. Adresaci 
norm prawnych powinni bowiem wcześniej wiedzieć, jakie mogą być skutki ich 
działań faktycznych i czynności prawnych. Gdy zaś chodzi o art. 251 k.p. 
pracodawcy powinni zdawać sobie sprawę ze skutków prawnych wynikających z 
zawarcia umów terminowych. W związku z tym Sąd Najwyższy sformułował tezę, 
że art. 251 k.p. nie ma zastosowania do umów o pracę na czas określony zawartych 
przed dniem 2 czerwca 1996 r. Sąd Okręgowy zauważył jednak, że stosowanie 
wprost tego orzeczenia byłoby mylące, ponieważ przy nowelizacji Kodeksu pracy z 
1996 roku do umów o pracę na czas określony zawartych przed wejściem w życie 
ustawy nie odnosił się żaden przepis przejściowy. Tymczasem w ustawie 
antykryzysowej jednoznacznie tę kwestię uregulowano nakazując do umów o pracę 
na czas określony zawartych przed wejściem w życie ustawy, stosować art. 13. 
 
Sąd Okręgowy stwierdził, że w omawianej regulacji ustawy antykryzysowej 
chodziło o większą ochronę pracowników, albowiem niezależnie od liczby 
zawartych umów o pracę na czas określony, sprzeczne z ustawą są kolejne umowy 
lub jedna umowa zawarta na okres przekraczający 24 miesiące. Dlatego przyjął, że 
bardziej trafne jest uznanie umowy o pracę zawartej na czas określony 
przekraczający 24 miesiące (liczone od wejścia w życie ustawy) zawierającej 
klauzulę o możliwości jej rozwiązania (art. 33 k.p.) za mniej korzystną dla powoda w 
porównaniu z umową o pracę na czas nieokreślony i tym samym za nieważną, w 
rozumieniu art. 18 ust. 2 k.p. i opowiedział się za ustaleniem, że strony łączyła 
umowa o pracę na czas nieokreślony, przy czym skutek nieważności umowy 
nastąpił od dnia 22 sierpnia 2011 roku (czyli po upływie 24 miesięcy obowiązywania 
ustawy). 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
1. Wątpliwości prawne Sądu Okręgowego są jak najbardziej uzasadnione ze 
względu na niejasności ustawy antykryzysowej. Polegają one na nieokreśleniu w tej 

 
 
6 
ustawie sankcji z tytułu przekroczenia 24 miesięcznego okresu zatrudnienia (art. 
13) oraz niejednoznaczności przepisów przejściowych (art. 34 i art. 35). Te jej 
niedoskonałości stawiają pod znakiem zapytania sens wprowadzenia na okres 28 
miesięcy regulacji epizodycznej dotyczącej zmiany metody ochrony pracownika 
przed nadużywaniem przez pracodawcę umów zawieranych na czas określony, 
która w założeniu ustawodawcy, wynikającym z tytułu tej ustawy, ma łagodzić 
skutki kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców. 
2. Rozpoznawane zagadnienie prawne dotyczy tych pracowników, do 
których stosuje się art. 13 ustawy antykryzysowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 tej 
ustawy, art. 13 stosuje się do wszystkich przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 
ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: 
Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). 
3. Przepisy ustawy antykryzysowej mające w sprawie zastosowanie 
stanowią, co następuje: 
- Art. 13 ust. 1. Okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas 
określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę 
na czas określony między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może 
przekraczać 24 miesięcy. 
- ust. 2. Za kolejną umowę na czas określony, w rozumieniu ust. 1, uważa 
się umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia 
poprzedniej umowy zawartej na czas określony. 
- Art. 34 ust. 1. Przedłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy, 
indywidualny rozkład czasu pracy pracownika, obniżony wymiar czasu pracy oraz 
ograniczenia w zatrudnieniu pracownika na podstawie umów o pracę na czas 
określony, stosowane na podstawie przepisów rozdziału 2, obowiązują nie dłużej 
niż do dnia 31 grudnia 2011 r.  
- ust. 2. Do umów o pracę zawartych na czas określony trwających w dniu 1 
stycznia 2012 r. stosuje się art. 251 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks 
pracy. 
- Art. 35 ust. 1. Do umów o pracę zawartych na czas określony trwających w 
dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie stosuje się przepisów art. 251 ustawy z 
dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 

 
 
7 
- ust. 2. Do umów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 13. 
- ust. 3. Jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony zawartej 
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przypada po dniu 31 grudnia 
2011 r., umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta. 
4. Przepis art. 251 § 1 k.p., mający zastosowanie poza okresem 
obowiązywania art. 13 ustawy antykryzysowej, stanowi, że zawarcie kolejnej 
umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z 
zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony 
dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie 
okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej 
umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca. 
5. Każda z tych regulacji w inny sposób implementuje dyrektywę Rady z dnia 
28 czerwca 1999 r. (99/70 WE) dotyczącą Porozumienia ramowego w sprawie 
pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji 
Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw 
Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych 
(ETUC) (Dz. Urz. WE L 175 z dnia 10 lipca 1999 r., s. 43 – Dz. Urz. UE – sp. 05, t. 
3, s. 368). Klauzula 5 Porozumienia, stanowiącego załącznik do dyrektywy, 
przewiduje w ust. 1 wprowadzenie – jeżeli nie ma równoważnych rozwiązań 
prawnych – jednego lub więcej spośród następujących środków prawnych w celu 
zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów o pracę 
zawieranych na czas określony: 
a) obiektywne powody, uzasadniające odnowienie takich umów; 
b) maksymalną łączną długość kolejnych umów o pracę; 
c) liczbę odnowień takich umów. 
Na mocy ust. 2 tej klauzuli należy ustalić, na jakich warunkach umowy 
zawarte na czas określony będą uważane za „kolejne” oraz będą uważane za 
zawarte na czas nieokreślony. 
 
Przepis art. 251 k.p. implementuje dyrektywę w sposób wskazany w ust. 1 lit. 
c klauzuli 5, zaś art. 13 ustawy antykryzysowej – w sposób wskazany w ust. 1 lit. b 
tej klauzuli. Wybór implementacji dyrektywy należy do Państwa Członkowskiego, 
dyrektywa nie zawiera w tym zakresie żadnych wskazań, nie ma w niej także 

 
 
8 
przepisów dotyczących zmiany przyjętej metody regulacji. Z klauzuli 8 
Porozumienia, regulującej jego wprowadzenie w życie, można wnosić, że jest ona 
dopuszczalna pod warunkiem zachowania ogólnego poziomu ochrony pracowników 
przewidzianego w Porozumieniu. 
 
6. Z przepisów art. 35 ust. 1 i 2 ustawy antykryzysowej wynika, że do umów 
zawartych na czas określony trwających w dniu wejścia jej w życie nie stosuje się 
art. 251 k.p., lecz stosuje się art. 13 tej ustawy. Rozpoznawane zagadnienie prawne 
związane jest z zakresem temporalnym obowiązywania tej regulacji. Można ją 
rozumieć szeroko przyjmując, że odnosi się ona do wszystkich tego rodzaju umów, 
niezależnie od umownie określonego końcowego terminu ich obowiązywania, byle 
nastąpił on przed 1 stycznia 2012 r. Regulacja ta może być także rozumiana 
wąsko, jako odnosząca się tylko do tych umów zawartych przed dniem wejścia w 
życie ustawy, których termin rozwiązania przypada najpóźniej z upływem 24 
miesięcy od tego dnia. Według tej koncepcji stosowanie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy 
antykryzysowej polega na wliczaniu okresu zatrudnienia po wejściu w życie ustawy 
do dopuszczalnego, 24 miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie kolejnych 
umów o pracę zawartych na czas określony (art. 13 tej ustawy). Co do okresu 
zatrudnienia – na podstawie umowy o pracę zawartej przed dniem wejścia ustawy 
w życie – przypadających przed tym dniem Sąd Najwyższy podziela bowiem pogląd 
tego Sądu wyrażony w wyroku z 17 stycznia 2012 r., I PK 67/11 (niepubl.), według 
którego nie podlega on wliczeniu do okresu 24 miesięcy, o którym mowa w art. 13 
ust. 1 ustawy antykryzysowej. 
 
7. W ramach wykładni systemowej i funkcjonalnej art. 35 w związku z art. 13 
ustawy antykryzysowej trzeba uwzględnić skutki umów o pracę na czas określony 
zawartych na okres ponad 24 miesięcy w czasie jej obowiązywania. Dotyczy to 
umów, które przewidywały ich rozwiązanie w okresie pomiędzy 22 sierpnia a 31 
grudnia 2011 r. Ustawa antykryzysowa nie reguluje tego zagadnienia. 
 
W doktrynie na ogół przyjmuje się, że te umowy uległy przekształceniu w 
umowy zawarte na czas nieokreślony. Podnosi się, że z powodu przekroczenia 
dopuszczalnego limitu trwania umów zawartych na czas określony, są one 
sprzeczne z art. 13 ustawy antykryzysowej, a rozwiązanie tej sytuacji powinno 
nastąpić na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu cywilnego 

 
 
9 
(art. 300 k.p.). Według jednej koncepcji, opartej na art. 116 § 2 k.c. w związku z art. 
94 k.c., określenie terminu ustania umowy należy uznać za niezastrzeżone z 
powodu sprzeczności z prawem. W drugiej koncepcji przyjęto nieważność umowy o 
pracę w części określającej termin jej rozwiązania (art. 58 § 1 i 3 k.c.). Obie te 
koncepcje wypełniają lukę w ustawie antykryzysowej polegająca na nieustaleniu  - 
wbrew wymaganiom określonym w klauzuli 5 ust. 2 Porozumienia – na jakich 
warunkach umowy zawarte na czas określony będą uważane za zawarte na czas 
nieokreślony. 
 
Odnotować należy także pogląd, że taka umowa rozwiązuje się z upływem 
24 miesięcy a dalsze faktyczne zatrudnienie pracownika powoduje zawarcie umowy 
na czas nieokreślony przez tzw. dopuszczenie do pracy. Trzeba mieć jednak na 
uwadze, że ta konstrukcja chroni pracowników tylko w części stanów faktycznych. 
Jeżeli bowiem umowa o pracę rozwiązuje się po 24 miesiącach, a pracodawca ma 
świadomość tego faktu, to może uniknąć konieczności bezterminowego 
zatrudnienia pracownika niedopuszczając go do pracy z upływem tego terminu. 
 
8. Sąd Najwyższy uważa za trafne wąskie rozumienie art. 35 ust. 1 i 2 
ustawy antykryzysowej. Takie stanowisko było już uprzednio wyrażone w doktrynie 
obok niektórych poglądów przyjmujących stosowanie wyżej wskazanych konstrukcji 
cywilnych i  konstrukcji rozwiązywania umowy po 24 miesiącach także do umów 
zawartych przed wejściem w życie ustawy antykryzysowej. 
 
Interpretacja art. 35 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 1 tej ustawy musi 
uwzględnić unormowania konstytucyjne, a w szczególności wynikające z art. 2 
Konstytucji zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz 
niedziałania prawa wstecz. Pytanie prawne dotyczy zmiany w drodze ustawowej 
terminu końcowego obowiązywania umowy o pracę, który został określony zgodnie 
z prawem przed dniem wejścia ustawy w życie, a który upływa po tym dniu. Chodzi 
tu 
więc 
o 
mechanizm 
działania 
prawa 
w 
odniesieniu 
do 
stosunku 
zobowiązaniowego o charakterze ciągłym, który określony jest jako retrospektywny. 
Inaczej mówiąc, dotyczy to dopuszczalności bezpośredniego działania ustawy na 
przyszłość wobec stosunku zobowiązaniowego powstałego przed jej wejściem w 
życie. Takie działanie ustawodawcy musi być uzasadnione koniecznością ochrony 
ważnych interesów państwa lub obywateli oraz wprowadzone w racjonalny sposób. 

 
 
10
Oceniając analizowaną regulację nie można przyjąć, aby te warunki zostały 
spełnione. 
 
9. Poważne wątpliwości budzi zasadność i celowość wprowadzenia w 
ustawie epizodycznej, obowiązującej nieco ponad 28 miesięcy, nowej regulacji 
chroniącej pracowników przed nadużywanie przez pracodawców umów zawierania 
na czas określony, polegającej na ustaleniu dopuszczalnego okresu zatrudnienia 
na podstawie jednej lub kolejnych umów w wymiarze 24 miesięcy, a więc 
obejmującym prawie cały czas obowiązywania ustawy antykryzysowej. Przyjęcie 
poglądu odmiennego niż Sądu Najwyższego, czyli uznanie, że umowa będąca 
przedmiotem pytania prawnego staje się umową wiążącą przez czas nieokreślony 
oznaczałoby akceptację sytuacji, w której czynność prawna (zawarcie umowy na 
czas określony) dokonana przed wejściem w życie ustawy epizodycznej 
wywierałaby istotne skutki nie tylko w końcowym okresie obowiązywania tej ustawy, 
ale przede wszystkim po upływie tego okresu. Spowodowałoby bowiem powstanie 
stosunku pracy trwającego przez czas nieokreślony. 
 
Byłby to skutek, którego strony nie mogły przewidzieć w dniu zawarcia 
umowy, a ponadto w znacznej mierze zależny od okoliczności przypadkowej, 
związanej z terminem jej rozwiązania ustalonym przez strony. Gdyby bowiem 
termin ten ustalono na początku 2012 r., czyli nieznacznie później, to wówczas na 
mocy art. 35 ust. 3 ustawy antykryzysowej umowa uległaby rozwiązaniu w 
umówionym terminie. 
 
10. 
Regulacje 
ustawowe 
powinny 
zapewnić 
ochronę 
pracowników 
przewidzianą w załączniku do dyrektywy 99/70/WE. Stanowisko Sądu Najwyższego 
oznacza, że każda umowa zawarta na czas określony przed dniem wejścia w życie 
ustawy antykryzysowej i rozwiązująca się w terminie w niej ustalonym, 
przypadającym w czasie obowiązywania tej ustawy, jest pierwszą z kolejnych 
umów w rozumieniu jej art. 13 ust. 2. Wbrew pozorom nie chroni bardziej 
pracownika pogląd przyjmujący przekształcenie się analizowanej umowy po 24 
miesiącach od wejścia w życie ustawy antykryzysowej w umowę na czas 
nieokreślony. Z reguły umowy zawarte na czas określony przewidują bowiem 
dopuszczalność ich wypowiedzenia (art. 33 k.p.), co umożliwiało pracodawcom 
obronę przed ich przekształceniem się w umowy na czas nieokreślony polegającą 

 
 
11
na wypowiedzeniu umowy zawartej na czas określony z odpowiednim 
wyprzedzeniem przed upływem wskazanych 24 miesięcy. Dla pracownika skutkiem 
tego było więc skrócenie okresu jego zatrudnienia. 
 
 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.