III PZP 4/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem analizy jest zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy w Katowicach, dotyczące zakresu stosowania art. 39 Kodeksu pracy, który chroni pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę w okresie przedemerytalnym. Konkretnie chodzi o sytuację, gdy pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony, która ma zakończyć się przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego. Sąd Rejonowy w Bytomiu zasądził odszkodowanie na rzecz pracownika, uznając, że był on objęty ochroną przedemerytalną, powołując się na wyrok SN z 2014 r. Pozwana spółka wniosła apelację, argumentując, że ochrona ta nie obejmuje umów terminowych kończących się przed wiekiem emerytalnym, odwołując się do wyroku SN z 2011 r. Sąd Okręgowy, dostrzegając rozbieżności w orzecznictwie, przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów uznał, że zagadnienie spełnia wymogi formalne i przekazał je do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu. W uzasadnieniu podkreślono, że celem ochrony przedemerytalnej jest zapewnienie stabilności zatrudnienia w okresie zbliżającym pracownika do wieku emerytalnego, a interpretacja przepisu powinna uwzględniać ten cel, a także zasady niedyskryminacji i równego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony i nieokreślony, zgodnie z prawem unijnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 39 Kodeksu pracy w kontekście ochrony przedemerytalnej pracowników zatrudnionych na czas określony, zwłaszcza gdy umowa kończy się przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Orzeczenie rozstrzygające zagadnienie prawne, które będzie miało wpływ na przyszłe interpretacje przepisów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakaz wypowiedzenia z art. 39 k.p. dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony także wówczas, gdy umowę zawarto na okres, który upływa przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy rozstrzygnie to zagadnienie w powiększonym składzie.
Uzasadnienie
Istnieją rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych co do interpretacji art. 39 k.p. w kontekście umów terminowych kończących się przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Jedne orzeczenia wskazują na objęcie takich pracowników ochroną, inne wyłączają ich z jej zakresu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Zakres stosowania ochrony przedemerytalnej do umów na czas określony, których termin rozwiązania przypada przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przekazania zagadnienia prawnego składowi powiększonemu Sądu Najwyższego.
k.p. art. 30 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Konsekwencje prawne niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę (zasądzenie odszkodowania).
u.ś.p.
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Kontekst świadczeń przedemerytalnych jako ochrony alternatywnej.
ustawa emerytalna art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określenie wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn.
ustawa emerytalna art. 27
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Zakaz wypowiedzenia z art. 39 k.p. dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony także wówczas, gdy umowę zawarto na okres, który upływa przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego? • Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony podlega ochronie przedemerytalnej, nawet jeśli zawarta umowa wygasa przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego. • Przewidziany w art. 39 k.p. zakaz wcześniejszego wypowiedzenia umowy o pracę nie dotyczy umowy o pracę zawartej na czas określony, która uległaby rozwiązaniu z upływem okresu jej trwania przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego umożliwiającego mu uzyskanie prawa do emerytury. • Ratio legis art. 39 k.p. jest oczywiste. Jest nim ochrona pracownika pozostającego w zatrudnieniu w okresie 4 ostatnich lat przed emeryturą. • Tempo zmian dokonujących się w otoczeniu prawa i ewaluowanie systemu wartości powoduje, że wykładnia statyczna musi w wielu wypadkach ustąpić wykładni dynamicznej badanych przepisów.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Renata Żywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 39 Kodeksu pracy w kontekście ochrony przedemerytalnej pracowników zatrudnionych na czas określony, zwłaszcza gdy umowa kończy się przed osiągnięciem wieku emerytalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie rozstrzygające zagadnienie prawne, które będzie miało wpływ na przyszłe interpretacje przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony pracowników w wieku przedemerytalnym, a rozbieżności w orzecznictwie SN czynią ją szczególnie interesującą dla prawników i pracowników.
“Czy umowa na czas określony chroni przed zwolnieniem przed emeryturą? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową wątpliwość.”
Dane finansowe
WPS: 21 103,74 PLN
odszkodowanie: 21 103,74 PLN
rygor_wykonalności: 7034 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.