III PZP 4/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy podjął uchwałę w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Lublinie, dotyczące prawa do wynagrodzenia wychowawcy placówki opiekuńczo-wychowawczej, który został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych z mocy prawa na czas trwania postępowania karnego po wniesieniu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy. Sąd Okręgowy rozważał możliwość zastosowania art. 81 § 1 Kodeksu pracy, jednak Sąd Najwyższy uznał tę interpretację za nieuzasadnioną, wskazując, że nie są spełnione przesłanki gotowości do pracy ani przeszkód leżących po stronie pracodawcy. Kluczowe znaczenie miała nowa ustawa o pracownikach samorządowych z dnia 21 listopada 2008 r., która weszła w życie 1 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 35 ust. 2 tej ustawy, pracownik samorządowy tymczasowo aresztowany otrzymuje połowę wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten należy odpowiednio stosować również do sytuacji wychowawcy zawieszonego w pełnieniu obowiązków na podstawie art. 87a ustawy o pomocy społecznej, ze względu na podobieństwo obu sytuacji (zawieszenie obowiązku wykonywania pracy jako środek zabezpieczający). W związku z tym, wychowawca zawieszony od 1 stycznia 2009 r. ma prawo do połowy wynagrodzenia, a pozostała część zależy od wyniku postępowania karnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia pracowników samorządowych zawieszonych w obowiązkach służbowych z powodu postępowania karnego, zwłaszcza po wejściu w życie ustawy z 2008 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji wychowawcy placówki opiekuńczo-wychowawczej i zastosowania art. 87a ustawy o pomocy społecznej w kontekście ustawy o pracownikach samorządowych. Zmiany legislacyjne mogą wpływać na aktualność.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wychowawcy zatrudnionemu w placówce opiekuńczo-wychowawczej, oskarżonemu o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy i zawieszonemu z mocy prawa w pełnieniu obowiązków służbowych na czas trwania postępowania, przysługuje wynagrodzenie w okresie zawieszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wychowawca zatrudniony w placówce opiekuńczo-wychowawczej, podlegający ustawie o pracownikach samorządowych, na mocy art. 35 ust. 2 tej ustawy ma od dnia 1 stycznia 2009 r. prawo do połowy wynagrodzenia w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie art. 87a ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 35 ustawy o pracownikach samorządowych z 2008 r. należy odpowiednio stosować do sytuacji wychowawcy zawieszonego w obowiązkach z mocy prawa na podstawie art. 87a ustawy o pomocy społecznej. Podobieństwo sytuacji (zawieszenie obowiązku pracy jako środek zabezpieczający) oraz argumentacja, że łagodniejszy środek zabezpieczający powinien skutkować co najmniej takim samym prawem do wynagrodzenia jak środek surowszy (areszt tymczasowy), przemawiają za przyznaniem połowy wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Beata K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych „P.D.” w L. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.p.s. art. 87a
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis stanowi, że wychowawca zatrudniony w placówce opiekuńczo-wychowawczej oskarżony o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na czas trwania postępowania.
u.p.s. art. 35 § ust. 2
Ustawa o pracownikach samorządowych
Stanowi, że pracownik samorządowy tymczasowo aresztowany otrzymuje w okresie zawieszenia połowę wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał ten przepis za odpowiednio stosowalny do sytuacji wychowawcy zawieszonego na podstawie art. 87a u.p.s. od 1 stycznia 2009 r.
Pomocnicze
k.p. art. 80
Kodeks pracy
Prawo do wynagrodzenia przysługuje za pracę wykonaną, a za czas jej niewykonywania powstaje tylko, gdy przepis szczególny tak stanowi.
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Przyznaje prawo do części wynagrodzenia pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki te nie są spełnione w przypadku zawieszenia z mocy prawa.
u.p.s. art. 35 § ust. 3
Ustawa o pracownikach samorządowych
Określa, że w przypadku umorzenia postępowania karnego lub wydania wyroku uniewinniającego pracownikowi należy wypłacić pozostałą część wynagrodzenia (z wyłączeniem warunkowego umorzenia).
k.p.k. art. 276
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postanowienia prokuratora o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych.
u.p.s. art. 43 § ust. 1
Ustawa o pracownikach samorządowych
Dotyczy stosowania przepisów Kodeksu pracy w sprawach nieuregulowanych ustawą.
k.p. art. 66 § § 1
Kodeks pracy
Przewiduje wygaśnięcie stosunku pracy z upływem trzech miesięcy tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy uznał, że art. 35 nowej ustawy o pracownikach samorządowych zastępuje ten przepis.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiednie stosowanie art. 35 ustawy o pracownikach samorządowych z 2008 r. do sytuacji wychowawcy zawieszonego na podstawie art. 87a ustawy o pomocy społecznej. • Podobieństwo sytuacji zawieszenia w obowiązkach służbowych i tymczasowego aresztowania jako środków zabezpieczających. • Argument a minori ad maius: łagodniejszy środek zabezpieczający powinien skutkować co najmniej takim samym prawem do wynagrodzenia jak środek surowszy.
Odrzucone argumenty
Możliwość zastosowania rozszerzającej wykładni art. 81 § 1 k.p. do przyznania wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy. • Argument, że przeszkoda w wykonywaniu pracy leży po stronie pracodawcy w przypadku zawieszenia z mocy prawa.
Godne uwagi sformułowania
zawieszony z mocy prawa w pełnieniu obowiązków służbowych na czas trwania postępowania • prawo do połowy wynagrodzenia w okresie zawieszenia • nie są spełnione przesłanki gotowości do wykonywania pracy ani przeszkód leżących po stronie pracodawcy • odpowiednie stosowanie art. 35 ustawy o pracownikach samorządowych z 2008 r.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia pracowników samorządowych zawieszonych w obowiązkach służbowych z powodu postępowania karnego, zwłaszcza po wejściu w życie ustawy z 2008 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wychowawcy placówki opiekuńczo-wychowawczej i zastosowania art. 87a ustawy o pomocy społecznej w kontekście ustawy o pracownikach samorządowych. Zmiany legislacyjne mogą wpływać na aktualność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – wynagrodzenia w sytuacji zawieszenia spowodowanego postępowaniem karnym, co ma praktyczne znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców w sektorze publicznym.
“Czy za zawieszenie w pracy z powodu oskarżenia o przestępstwo należy się wynagrodzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.