III PZP 3/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w N. dotyczące podstawy ustalenia odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) dla nauczycieli będących emerytami, rencistami lub pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Sąd Okręgowy pytał, czy podstawą powinny być świadczenia miesięczne, czy suma świadczeń rocznych, zgodnie z art. 53 ust. 2 Ustawy Karta Nauczyciela (KN). Sprawa wyłoniła się z powództwa Oddziału Miejskiego ZNP w G. przeciwko Zespołowi Szkół (...) w G., gdzie Sąd Rejonowy w N. nakazał pozwanemu zapłatę 41.179 zł tytułem niedopłaty na ZFŚS za 2018 r., uznając, że odpis powinien być liczony od sumy świadczeń rocznych. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie prawa, twierdząc, że podstawą jest przeciętna miesięczna kwota świadczenia. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów KN i ustawy o ZFŚS, a także biorąc pod uwagę wykładnię historyczną i systemową, doszedł do wniosku, że podstawą ustalenia odpisu na ZFŚS dla nauczycieli będących emerytami, rencistami lub pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne jest suma tych świadczeń pobieranych przez nich w ciągu roku. Podkreślono, że choć przepisy dotyczące ZFŚS dla nauczycieli mają charakter publicznoprawny, a środki pochodzą z budżetu państwa, to cel tworzenia funduszu dla tej grupy byłych pracowników, wymagającej wsparcia socjalnego, pozostaje niezmieniony. Sąd odwołał się również do analogicznych przepisów dotyczących szkolnictwa wyższego, gdzie podstawą jest roczna suma świadczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy odpisu na ZFŚS dla nauczycieli będących emerytami, rencistami lub pobierających świadczenia kompensacyjne.
Dotyczy specyficznej grupy nauczycieli i specyficznego przepisu (art. 53 ust. 2 KN).
Zagadnienia prawne (1)
Czy podstawą ustalenia odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych nauczycieli, określony w art. 53 ust. 2 Ustawy Karta Nauczyciela, odnośnie do nauczycieli będących emerytami, rencistami lub nauczycielami pobierającymi nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, powinny być świadczenia miesięczne, czy też suma tych świadczeń wypłacona w ciągu całego danego roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą ustalenia wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w odniesieniu do nauczycieli będących emerytami, rencistami albo nauczycielami pobierającymi nauczycielskie świadczenia kompensacyjne jest suma tych świadczeń pobieranych przez nich w ciągu roku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, analizując wykładnię językową, systemową i historyczną art. 53 ust. 2 KN oraz przepisy ustawy o ZFŚS, stwierdził, że brak wskazania okresu w przepisie KN, w przeciwieństwie do ustawy o ZFŚS, gdzie mowa o wynagrodzeniu miesięcznym, przemawia za przyjęciem rocznej podstawy obliczenia. Analogia do przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym również wskazuje na roczną sumę świadczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Oddział Miejski Związku Nauczycielstwa Polskiego w G. | instytucja | powód |
| Zespół Szkół (...) w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
KN art. 53 § 2
Ustawa Karta Nauczyciela
Podstawą ustalenia odpisu na ZFŚS dla nauczycieli będących emerytami, rencistami lub pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne jest suma tych świadczeń pobieranych przez nich w ciągu roku.
Pomocnicze
u.z.f.ś.s. art. 5 § 2
Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Przepis ten stanowi o wynagrodzeniu miesięcznym, co stanowi punkt odniesienia dla wykładni art. 53 ust. 2 KN.
KN art. 53 § 1
Ustawa Karta Nauczyciela
Dotyczy odpisu na ZFŚS dla nauczycieli zatrudnionych.
P.o.s.w.i.n. art. 144 § 3
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Analogia do ustalania odpisu na ZFŚS dla byłych pracowników uczelni publicznych, gdzie podstawą jest roczna suma świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia językowa, systemowa i historyczna art. 53 ust. 2 KN przemawia za przyjęciem sumy świadczeń rocznych jako podstawy odpisu. • Analogia do przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym, gdzie podstawą jest roczna suma świadczeń. • Cel tworzenia ZFŚS dla emerytów i rencistów jako grupy wymagającej wsparcia socjalnego.
Odrzucone argumenty
Podstawą ustalenia odpisu powinny być świadczenia miesięczne. • Interpretacja art. 53 ust. 2 KN powinna być korzystna dla pracownika (byłego nauczyciela).
Godne uwagi sformułowania
Podstawę ustalenia wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w odniesieniu do nauczycieli będących emerytami, rencistami albo nauczycielami pobierającymi nauczycielskie świadczenia kompensacyjne jest suma tych świadczeń pobieranych przez nich w ciągu roku. • Wobec tej grupy ustawodawca utrzymał wcześniej obowiązujące odrębności (w stosunku do ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych) oraz gwarancje wysokości. • Nie ma argumentów, które uzasadniałyby odmienne traktowanie byłych pracowników placówek oświatowych oraz byłych pracowników uczelni publicznych.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Jolanta Frańczak
członek
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy odpisu na ZFŚS dla nauczycieli będących emerytami, rencistami lub pobierających świadczenia kompensacyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy nauczycieli i specyficznego przepisu (art. 53 ust. 2 KN).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN rozstrzyga istotną kwestię interpretacyjną dotyczącą świadczeń socjalnych dla emerytowanych nauczycieli, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób i instytucji.
“Emerytowani nauczyciele: Jak liczyć odpis na fundusz socjalny? SN wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.