III PZP 3/13

Sygn. akt III PZP 3/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 2 lipca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Maciej Pacuda 
SSN Krzysztof Staryk 
 
Protokolant Anna Matura 
 
w sprawie z powództwa P. K. i innych  
przeciwko E. Spółce Akcyjnej w P. 
o zapłatę odszkodowania z tytułu nienależytego wyliczenia stażu pracy dla celów 
nieodpłatnego nabycia akcji, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 2 lipca 2013 r., 
zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem Sądu Okręgowego - Sądu 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.  
z dnia 16 kwietnia 2013 r.,  
„czy okres zatrudnienia uprawnionych pracowników w spółce 
wydzielonej 
ze 
spółki 
powstałej 
w 
wyniku 
komercjalizacji 
przedsiębiorstwa państwowego podlega wliczeniu do stażu pracy od 
którego zależy ilość należnych im akcji (art. 36 w związku z art. 38B 
ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji 
(tekst jednolity z 2013 roku, poz. 216)?” 
 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
Przedstawione w sentencji postanowienia zagadnienie prawne powstało w 
związku z rozpoznawaniem przez Sąd Okręgowy w G. apelacji powodów w sprawie 

 
 
2 
przeciwko E. SA w P. o odszkodowanie z tytułu zaniżonej liczby nieodpłatnie 
przekazanych im akcji, ze względu na wadliwe wyliczenie stażu pracy 
warunkującego liczbę tych akcji.  
 
Na podstawie art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o 
komercjalizacji i prywatyzacji (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 216, dalej jako 
ustawa 
z 
1996 
r.) 
w 
ramach 
prywatyzacji 
pośredniej 
pracownicy 
komercjalizowanego przedsiębiorstwa państwowego mają prawo do nieodpłatnego 
nabycia 15% akcji objętych przez Skarb Państwa, zaś ich podział między 
pracowników zależy od okresu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie, jego 
poprzedniku i w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji tego przedsiębiorstwa 
państwowego. Natomiast na mocy art. 38b ust. 1 tej ustawy, przepisy art. 36 
stosuje się odpowiednio do nieodpłatnego nabywania akcji przez uprawnionych 
pracowników w przypadku połączenia spółki powstałej w wyniku komercjalizacji z 
inną spółką, podziału tej spółki, jej przekształcenia lub wniesienia przez Skarb 
Państwa jej akcji do innej spółki. 
 
Powodowie byli pracownikami pozwanej Spółki do dnia 30 czerwca 2007 r. i 
z tego tytułu są pracownikami uprawnionymi do nieodpłatnego nabycia akcji w 
liczbie stosownej do okresu zatrudnienia (art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z 1996 r.). Byli oni 
zatrudnieni w wyodrębnionej organizacyjnie części pozwanej Spółki, która przeszła 
do Spółki z o.o. E. Operator. Podstawą przejścia była uchwała nadzwyczajnego 
zgromadzenia 
wspólników 
Spółki 
E. 
Operator 
o 
podwyższeniu 
kapitału 
zakładowego, co nastąpiło przez przeniesienie przez Spółkę E. SA zorganizowanej 
części przedsiębiorstwa prowadzącej działalność dystrybucyjną w zamian za 
udziały w Spółce E. Operator. Dnia 25 czerwca 2007 r. obie Spółki zawarły umowę, 
na mocy której E. SA zobowiązała się udzielić pracownikom zatrudnionym w części 
przedsiębiorstwa przechodzącej do E. Operator urlopów bezpłatnych na podstawie 
art. 1741 k.p. na okres 10 lat, zaś E. Operator zobowiązała się do zatrudniania ich 
na niezmienionych warunkach. Ponadto, dnia 29 czerwca 2007 r. zostało zawarte 
porozumienie zbiorowe między związkami zawodowymi działającymi w E. SA i 
obiema Spółkami, które przewidywało, że za zgodą pracowników posiadających 
prawo do nieodpłatnego nabycia akcji, zostaną im udzielone przez E. SA urlopy 
bezpłatne na podstawie art. 1741 k.p. w celu wykonywania pracy w E. Operator z 

 
 
3 
zachowaniem i kontynuacją wszystkich uprawnień wynikających z ciągłości stażu 
pracy u obu pracodawców. Także dnia 29 czerwca 2007 r. E. SA udzieliła 
powodom takiego urlopu bezpłatnego, przy czym w porozumieniach o ich 
udzieleniu postanowiono, że okres urlopu bezpłatnego wlicza się do stażu pracy w 
E. SA przy ustaleniu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji. Dnia 10 lutego 2010 r. 
Skarb Państwa zbył część akcji, wskutek czego na mocy art. 38 ust. 2 ustawy z 
1996 r. pracownicy nabyli prawo do nieodpłatnego nabycia akcji. Pozwana E. SA 
sporządziła według stanu na ten dzień listę uprawnionych pracowników i liczbę 
przypadających im akcji. Przy ustalaniu liczby akcji należnych powodom pozwana 
nie uwzględniła okresów ich pracy w E. Operator. Odszkodowanie z tego tytułu jest 
przedmiotem niniejszej sprawy. 
 
Sąd Rejonowy oddalił powództwa. Stwierdził, że brak jest podstaw do 
zaliczenia powodom okresu pracy w E. Operator, gdyż z dniem przejścia do tej 
Spółki stała się ona ich pracodawcą na mocy art. 231 § 1 k.p. Przepis ten ma 
charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest możliwe jego wyłączenie przez 
indywidualne porozumienia stron stosunku pracy. 
Przedstawiając zagadnienie prawne Sąd Okręgowy wskazał, że wymaga 
rozważenia kwestia istnienia ustawowej podstawy zaliczenia powodom okresu 
pracy u nowego pracodawcy do stażu pracy, na podstawie którego następuje 
ustalenie liczby należnych im akcji. Sąd ten stwierdził, że nastąpił podział E. SA i 
dlatego podstawą tą może być art. 38b ust. 1 ustawy z 1996 r. Wynika z niego, że 
w przypadku podziału spółki powstałej w wyniku komercjalizacji, do nieodpłatnego 
nabywania akcji przez uprawnionych pracowników stosuje się odpowiednio art. 36 
tej ustawy. Sąd Okręgowy – po przeprowadzeniu analizy historycznej i 
porównawczej – uznał, że art. 38b ust. 1 ustawy można rozumieć dwojako. Po 
pierwsze, może być rozumiany jako przepis gwarantujący, że pracownicy nie tracą 
prawa do akcji stając się pracownikami innego pracodawcy. Po drugie – i ku tej 
możliwości skłania się Sąd Okręgowy – przepis ten może być rozumiany jako 
przyznający prawo do akcji uprawnionym pracownikom, zatrudnionym w spółce 
powstałej z podziału spółki poddanej komercjalizacji, dzięki uwzględnieniu 
dodatkowego okresu zatrudnienia w tej spółce (tu: E. Operator) w okresie między 

 
 
4 
komercjalizacją a prywatyzacją spółki podlegającej podziałowi (tu: E. SA). Chodzi 
więc o okres objęty żądaniem powodów (od 1 lipca 2007 r. do 10 lutego 2010 r.). 
Sąd Okręgowy wskazał, że podział spółki reguluje Kodeks spółek 
handlowych. W sprawie ma zastosowanie art. 529 § 1 pkt 4 tego Kodeksu 
stanowiący, że podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku 
spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez 
wydzielenie). Zdaniem Sądu Okręgowego podział nastąpił dnia 30 czerwca 2007 r., 
kiedy to E. SA przeniosła część swego majątku do istniejącej Spółki E. Operator. 
Powodowie wnieśli o udzielenie odpowiedzi twierdzącej, zaś pozwana 
wniosła o odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego. Obie 
strony zgodnie stwierdziły, że zmiany organizacyjne, które nastąpiły w E. SA dnia 
30 czerwca 2007 r. nie stanowiły podziału tej spółki w rozumieniu art. 529 § 1 k.s.h., 
lecz polegały na wniesieniu przez nią aportu w postaci zorganizowanej części 
przedsiębiorstwa do E. Operator. Między tymi dwoma rodzajami przekształceń jest 
istotna różnica, gdyż w razie podziału przez wydzielenie akcje lub udziały w spółce 
przejmowanej obejmuje dotychczasowy akcjonariusz lub udziałowiec (tu: Skarb 
Państwa), zaś w przypadku wniesienia aportu udziały lub akcje obejmuje wnoszący 
aport (tu: E. SA). Wnosząc o udzielenie odpowiedzi twierdzącej powodowie 
argumentują, że brak jest podstaw do różnicowania prawa do akcji w zależności od 
tego, czy nastąpił podział spółki czy też pracownicy zmienili pracodawcę na skutek 
wniesienia aportem tej zorganizowanej części przedsiębiorstwa w której byli 
zatrudnieni, co przemawia za szeroką wykładnią art. 38b ustawy z 1996 r. Zdaniem 
pozwanej w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności przewidzianych w tym 
przepisie, a w szczególności wniesienia aportu nie można utożsamiać z podziałem 
spółki. Zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy pozostaje zatem 
bez związku ze sprawą rozpoznawaną przez ten Sąd, przez co nie spełnia 
przesłanek określonych w art. 390 § 1 k.p.c.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 390 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., jeżeli przy rozpoznawaniu 
apelacji powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, sąd może 

 
 
5 
przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, odraczając 
rozpoznanie sprawy. Niezbędnym warunkiem udzielenia przez Sąd Najwyższy 
odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne jest prawidłowe ustalenie stanu 
faktycznego i prawnego przez sąd drugiej instancji. Tylko wtedy bowiem spełniona 
jest przesłanka związku między rozpoznawaniem apelacji a zagadnieniem 
prawnym, które wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Pytanie prawne 
Sądu Okręgowego opiera się na ustaleniu, że nastąpił podział E. SA na podstawie 
art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. (podział przez wydzielenie) i z tego faktu Sąd wywodzi 
swoje wątpliwości, czy do prawa powodów do nieodpłatnego nabycia akcji stosuje 
się art. 38b ustawy z 1996 r., dotyczący tego prawa w razie podziału Spółki E. SA 
powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Tymczasem w 
sprawie mamy do czynienia nie z podziałem spółki, lecz z podwyższeniem kapitału 
zakładowego Spółki E. Operator Sp. z o.o. przez wniesienie do niej przez Spółkę E. 
SA aportu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w zamian za co E. 
SA objęła udziały E. Operator. W wyniku tej czynności nie powstała „spółka 
wydzielona”, o której mowa w sentencji pytania prawnego, lecz zorganizowana 
część przedsiębiorstwa, w której byli zatrudnieni powodowie, stała się częścią 
istniejącej już uprzednio Spółki E. Operator. 
Rozważając przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne Sąd 
Najwyższy nie może wychodzić poza granice określone w art. 390 § 1 k.p.c. Zostały 
zatem pominięte kwestie dotyczące ewentualnego istnienia innych podstaw 
odpowiedzialności pozwanej, co w szczególności odnosi się do sugerowanej przez 
powodów szerokiej interpretacji art. 38b ustawy z 1996 r., polegającej na 
zastosowaniu tego przepisu także do wniesienia aportu w postaci zorganizowanej 
części przedsiębiorstwa. 
 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.