Orzeczenie · 2025-04-21

III PZP 2/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-21
SAOSPracyprawo pracyWysokanajwyższy
Służba CelnaKrajowa Administracja Skarbowareforma KASprzekształcenie stosunku służbowegoodprawaprzedawnienieprawo pracyfunkcjonariusz

Powódka A. S. domagała się od Skarbu Państwa zasądzenia odprawy w kwocie 27 939,72 zł, argumentując, że przekształcenie jej stosunku służbowego w stosunek pracy w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia wypłatę odprawy. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, uznał, że powódka co do zasady nabyła prawo do odprawy na podstawie art. 250 ust. 4 ustawy o KAS, ponieważ przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy, nawet jeśli powódka przyjęła propozycję zatrudnienia, powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby. Sąd podkreślił, że zmiana ta była jednostronna i nie zależała od woli funkcjonariusza. Niemniej jednak, Sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia te przedawniają się w ciągu 3 lat. Sąd uznał, że bieg przedawnienia przerwał jedynie pierwszy wniosek powódki z 29 października 2018 r. Kolejne wnioski oraz pozew złożone po upływie terminu nie przerwały biegu przedawnienia. Sąd nie znalazł również podstaw do przywrócenia terminu do złożenia pozwu, wskazując, że przedawnienie jest instytucją prawa materialnego. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie słuszności, nie obciążając powódki kosztami z uwagi na usprawiedliwione podstawy prawne i faktyczne jej żądania, mimo oddalenia go z powodu przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, a także kwestia przedawnienia roszczeń w kontekście specyficznych przepisów ustawy o KAS.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej w związku z reformą KAS i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych służb lub sytuacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celnej w stosunek pracy w związku z reformą KAS jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uprawnia do odprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, co do zasady przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uprawnia do odprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana stosunku służbowego w stosunek pracy, wynikająca z reformy KAS, była jednostronną decyzją administracji, od której funkcjonariusz nie miał wpływu na utrzymanie statusu funkcjonariusza. Dlatego należy ją traktować jako zwolnienie ze służby, co rodzi prawo do odprawy.

Czy roszczenie o odprawę dla byłego funkcjonariusza Służby Celnej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia o odprawę przedawniają się w ciągu 3 lat. Tylko pierwszy wniosek powódki o odprawę przerwał bieg przedawnienia. Kolejne wnioski i pozew złożone po upływie terminu nie przerwały biegu przedawnienia, a sąd nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu.

Czy sąd może nie uwzględnić terminu przedawnienia w przypadku wystąpienia wyjątkowych okoliczności?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może nie uwzględnić terminu przedawnienia, jeśli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że choć istnieją podstawy do nieuznania przedawnienia w wyjątkowych sytuacjach, to niejasności prawne wynikające z reformy KAS nie stanowią wystarczającej podstawy do odstąpienia od stosowania instytucji przedawnienia, zwłaszcza gdy powódka miała możliwość wcześniejszego dochodzenia roszczenia na drodze sądowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S.organ_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

ustawa o KAS art. 250 § ust. 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS przysługuje odprawa.

ustawa o KAS art. 252

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Bieg przedawnienia przerywa czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podjęta w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia lub uznanie roszczenia.

Pomocnicze

ustawa o KAS art. 170 § ust. 3

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane jest jak zwolnienie ze służby.

ustawa o KAS art. 171 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Przyjęcie propozycji zatrudnienia skutkowało przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy.

ustawa o Służbie Celnej art. 163 § ust. 4

Ustawa o Służbie Celnej

Przywołana jako podstawa prawna odprawy w orzecznictwie SN.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy wymagalności roszczenia.

k.p. art. 11

Kodeks pracy

Zasada swobody nawiązania stosunku pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu zgodnie z art. 252 ustawy o KAS. • Tylko pierwszy wniosek o odprawę przerwał bieg przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uprawnia do odprawy. • Niejasności prawne wynikające z reformy KAS stanowią wyjątkową okoliczność uzasadniającą nieuwzględnienie przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby. • Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat. • Tylko pierwszy wniosek o wypłatę odprawy z dnia 29 października 2018 r. przerywał bieg przedawnienia.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, a także kwestia przedawnienia roszczeń w kontekście specyficznych przepisów ustawy o KAS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej w związku z reformą KAS i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych służb lub sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej reformy administracyjnej i jej konsekwencji dla pracowników, a także złożonej kwestii przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu osób pracujących w sektorze publicznym.

Czy reforma KAS odebrała Ci prawo do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy roszczenie się przedawnia.

Dane finansowe

WPS: 27 939,72 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst