III PZP 2/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. H. dochodziła zasądzenia odprawy po zwolnieniu ze służby celnej w związku z reorganizacją Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) i przekształceniem jej stosunku służbowego w stosunek pracy. Argumentowała, że zgodnie z przepisami i orzecznictwem, takie przekształcenie jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia przyznanie odprawy. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że powódka nabyła prawo do odprawy z dniem 1 czerwca 2017 r. w związku z przekształceniem jej stosunku służbowego. Sąd podkreślił, że choć przepisy nie przewidywały wprost odprawy dla tej grupy, to jednak zmiana stosunku służbowego w stosunek pracy powinna być traktowana jako zwolnienie ze służby, co potwierdzało późniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. Niemniej jednak, sąd uwzględnił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Zgodnie z przepisami ustawy o KAS, roszczenia te przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa każda czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Sąd uznał, że tylko pierwszy wniosek powódki o odprawę z 16 stycznia 2019 r. przerwał bieg przedawnienia. Kolejne wnioski, w tym pozew złożony 17 marca 2024 r., zostały złożone po upływie terminu przedawnienia. Sąd nie znalazł również podstaw do przywrócenia terminu do złożenia pozwu, uznając, że przedawnienie jest instytucją prawa materialnego, a nie procesowego. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone z powodu przedawnienia, choć sąd, ze względu na usprawiedliwione podstawy prawne i faktyczne samego roszczenia, odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w służbach mundurowych, możliwość przywrócenia terminu do złożenia pozwu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej w związku z reformą KAS. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być odmienna w innych kontekstach prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza służby celnej w stosunek pracy w związku z reformą KAS, traktowane jest jako zwolnienie ze służby uzasadniające prawo do odprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w związku z reformą KAS powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia prawo do odprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku bezpośredniego przepisu, zmiana stosunku służbowego w stosunek pracy, która nie zależała od woli funkcjonariusza, powinna być traktowana jako zwolnienie ze służby, zgodnie z późniejszym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Podkreślono utratę statusu funkcjonariusza i związanych z tym uprawnień.
Czy roszczenie o odprawę dla funkcjonariusza służby celnej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Tylko pierwszy wniosek powódki o odprawę przerwał bieg przedawnienia, a kolejne wnioski i pozew zostały złożone po upływie terminu.
Czy sąd może przywrócić termin do złożenia pozwu w przypadku przedawnienia roszczenia o odprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może przywrócić terminu do złożenia pozwu w przypadku przedawnienia roszczenia o odprawę.
Uzasadnienie
Przedawnienie roszczeń jest instytucją prawa materialnego, a nie procesowego, i nie podlega przywróceniu w trybie przepisów o przywracaniu terminów procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS przysługuje odprawa.
u.KAS art. 252
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat; bieg przedawnienia przerywa czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej lub uznanie roszczenia.
Pomocnicze
u.KAS art. 170 § ust. 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane jest jak zwolnienie ze służby.
u.KAS art. 171 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przyjęcie propozycji zatrudnienia skutkowało przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy.
u.KAS art. 174 § ust. 10
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Wymagalność roszczenia następuje z dniem następującym po dniu doręczenia pozwu.
k.p.c. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Bieg przedawnienia przerywa czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń, albo przed sądem polubownym, przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia bądź przez uznanie roszczenia.
k.p.c. art. 102 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
u.S.C. art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Podstawa prawna odprawy dla funkcjonariuszy służby celnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, ponieważ tylko pierwszy wniosek o odprawę przerwał bieg terminu przedawnienia. • Sąd nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do złożenia pozwu, gdyż przedawnienie jest instytucją prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, uzasadniające prawo do odprawy. • Pierwsze dwa wnioski o odprawę złożone przez powódkę przerwały bieg przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby. • Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat. • Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia. • Nie sposób przyjąć, by uprawnienia sądu były mniejsze niż kierownika jednostki, skoro ustawodawca przewiduje drogę sądową jako właściwą dla sporów ze stosunku służbowego funkcjonariuszy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w służbach mundurowych, możliwość przywrócenia terminu do złożenia pozwu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej w związku z reformą KAS. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być odmienna w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpraw po reformie KAS i pokazuje złożoność przepisów oraz problematykę przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla prawników i byłych funkcjonariuszy.
“Czy po reformie KAS należała Ci się odprawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia, ale uwaga na przedawnienie!”
Dane finansowe
WPS: 25 979,46 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.