III PZP 2/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od Prokuratury na rzecz prokuratora K. C. wyrównanie wynagrodzenia za okres od lipca 2021 r. do grudnia 2022 r. oraz wyrównanie dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022. Sąd uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych, na podstawie których Prokuratura naliczyła niższe wynagrodzenie, naruszają Konstytucję RP, w szczególności art. 178 ust. 2 gwarantujący wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu. Sąd Rejonowy podkreślił, że ingerencja ustawodawcy w wynagrodzenia prokuratorów powinna być oparta na obiektywnych przesłankach i nie może być uznaniowa ani systematycznie obniżać poziomu wynagrodzeń, zwłaszcza gdy nie ma ku temu uzasadnienia budżetowego. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego, oddalając apelację Prokuratury i utrzymując w mocy zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy podkreślił, że sądy powszechne mają prawo i obowiązek odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych z powodu ich niekonstytucyjności w sprawach dotyczących wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokuratorów i sędziów w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, które tymczasowo regulują wysokość wynagrodzenia prokuratorów, mogą być uznane za niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2, jeśli naruszają gwarancje wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu i zakresowi obowiązków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustaw okołobudżetowych mogą być uznane za niezgodne z Konstytucją, jeśli naruszają gwarancje konstytucyjne dotyczące wynagrodzeń, zwłaszcza gdy nie ma ku temu uzasadnienia budżetowego i gdy ingerencja jest uznaniowa i systematyczna.
Uzasadnienie
Sądy mają prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją. W analizowanym przypadku, ustawy okołobudżetowe naruszały zasady konstytucyjne dotyczące wynagrodzeń prokuratorów, ponieważ ingerencja była uznaniowa, nie miała uzasadnienia budżetowego i naruszała gwarancje konstytucyjne, w tym zasadę stabilności wynagrodzeń.
Czy sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją i do odmowy zastosowania przepisu uznanego za niekonstytucyjny.
Uzasadnienie
Zasada nadrzędności Konstytucji RP i nakaz jej bezpośredniego stosowania (art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji) uprawniają sądy do oceny konstytucyjności przepisów prawa. Odmowa zastosowania przepisu uznanego za niekonstytucyjny nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Czy "zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów w latach 2021-2022, wprowadzane ustawami okołobudżetowymi, było uzasadnione konstytucyjnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, "zamrożenie" wynagrodzeń w analizowanym okresie nie było uzasadnione konstytucyjnie, ponieważ nie było powiązane z realnymi trudnościami budżetowymi państwa ani nie stanowiło części szerszego programu oszczędnościowego, a ponadto było systematyczne i uznaniowe.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny dopuszcza tymczasowe "zamrożenie" wynagrodzeń sędziów (a analogicznie prokuratorów) tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy jest to uzasadnione trudną sytuacją budżetową państwa i stanowi część szerszego programu oszczędnościowego. W latach 2021-2022 nie zaistniały takie przesłanki, a wręcz przeciwnie, miały miejsce podwyżki wynagrodzeń innych grup zawodowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokuratura (...) | organ_państwowy | pozwany |
| K. C. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (11)
Główne
p.o.p. art. 123 § § 1
Ustawa - Prawo o prokuraturze
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Jeżeli jest ono niższe, przyjmuje się dotychczasową wysokość podstawy.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
u.d.w.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
Wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego w roku kalendarzowym.
ustawa okołobudżetowa na 2021 art. 14 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
W roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 roku.
ustawa okołobudżetowa na 2022 art. 10 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
W roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku, zwiększone o 26 zł.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad rozstrzygania o kosztach procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają Konstytucję RP, w szczególności art. 178 ust. 2, poprzez uznaniowe i systematyczne obniżanie wynagrodzeń prokuratorów bez uzasadnienia budżetowego. • Sądy powszechne mają prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją. • "Zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów w latach 2021-2022 nie było uzasadnione konstytucyjnie, gdyż nie było powiązane z trudną sytuacją budżetową państwa ani nie stanowiło części szerszego programu oszczędnościowego.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych, jako ustawy późniejsze i szczególne, mają pierwszeństwo przed ustawą Prawo o prokuraturze. • Sąd Rejonowy nie miał prawa odmówić zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych z powodu ich rzekomej niekonstytucyjności. • Prokuratura jako jednostka budżetowa nie miała wpływu na proces legislacyjny i powinna stosować obowiązujące przepisy. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego było nieuzasadnione, gdyż pozwana nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążenia jej kosztami w całości.
Godne uwagi sformułowania
"zamrożenie" wynagrodzeń sędziowskich może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką. • Sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją. • Pod pozorem ochrony równowagi budżetowej doszło do obejście przez ustawodawcę celów ustawy budżetowej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych z powodu ich niekonstytucyjności w sprawach dotyczących wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokuratorów i sędziów w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności przepisów prawa, które wpływają na wynagrodzenia funkcjonariuszy publicznych, a także pokazuje rolę sądów w kontroli zgodności ustaw z Konstytucją.
“Czy ustawy okołobudżetowe mogą łamać Konstytucję? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o wynagrodzenia prokuratorów.”
Dane finansowe
wyrównanie wynagrodzenia: 588,42 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 588,42 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 588,42 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 588,42 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 588,42 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 588,42 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1350,69 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1155,07 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 1443,84 PLN
wyrównanie dodatkowego wynagrodzenia rocznego: 300,42 PLN
wyrównanie dodatkowego wynagrodzenia rocznego: 1310,4 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1350 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.