III PZP 2/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od Prokuratury na rzecz byłej prokurator G. S. kwotę 5.501,64 zł tytułem wyrównania uposażenia za rok 2021. Spór dotyczył podstawy ustalenia wynagrodzenia prokuratora w stanie spoczynku. Zgodnie z ustawą Prawo o prokuraturze, podstawę stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Jednakże, ustawa okołobudżetowa na rok 2021 zmieniła tę zasadę, przyjmując jako podstawę przeciętne wynagrodzenie z drugiego kwartału 2019 roku. Sąd Rejonowy uznał tę regulację za niezgodną z Konstytucją, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące gwarancji wynagrodzenia sędziów (i analogicznie prokuratorów) odpowiadającego godności urzędu oraz konieczności zapewnienia stabilności ich sytuacji materialnej. Sąd wskazał, że "zamrożenie" wynagrodzeń może być dopuszczalne jedynie wyjątkowo, w kontekście szerszego programu oszczędnościowego i w sytuacji realnych trudności budżetowych, czego w 2021 roku nie stwierdzono, zwłaszcza w obliczu podwyżek wynagrodzeń innych funkcjonariuszy państwowych. Sąd odmówił zastosowania przepisu ustawy okołobudżetowej, stosując art. 123 Prawa o prokuraturze. Sąd Okręgowy w całości utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, podzielając jego argumentację prawną i faktyczną. Apelacja Prokuratury została oddalona. Sąd Okręgowy podkreślił, że trzykrotne odstąpienie od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów i prokuratorów w latach 2021-2023 jest nie do pogodzenia z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niezgodność z Konstytucją, ochrona praw nabytych i stabilność wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratorów w stanie spoczynku i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustawy okołobudżetowej ograniczające waloryzację wynagrodzeń prokuratorów w stanie spoczynku, poprzez zmianę podstawy ich ustalenia, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją, ponieważ naruszają gwarancje wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu i zakresowi obowiązków, a "zamrożenie" wynagrodzeń nie było uzasadnione konstytucyjnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów ustawą okołobudżetową na 2021 rok było arbitralne i nieuzasadnione konstytucyjnie, gdyż nie wystąpiły przesłanki w postaci trudnej sytuacji budżetowej ani nie towarzyszył mu szerszy program oszczędnościowy. Podkreślono, że wynagrodzenia sędziów i prokuratorów powinny być kształtowane w sposób stabilny i przewidywalny, z dala od uznaniowości władzy wykonawczej i ustawodawczej.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy, który uznaje za sprzeczny z Konstytucją, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powszechny, stosując prawo w indywidualnej sprawie, ma obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 1 i 2). Odmowa zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją jest wyrazem tej nadrzędności i nie wkracza w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Prokuratura | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
p.o.p. art. 123 § § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Jeżeli jest ono niższe, przyjmuje się dotychczasową wysokość.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje sędziom warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
p.o.p. art. 124 § § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Zrównuje wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur okręgowych z wynagrodzeniem zasadniczym sędziów sądów okręgowych.
p.o.p. art. 103 § § 1-3, § 7
Ustawa Prawo o prokuraturze
Ograniczenia w podejmowaniu dodatkowego zatrudnienia lub innego zajęcia przez prokuratorów, również w stanie spoczynku.
u.f.p. art. 86 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
Określa progi ostrożnościowe i procedury oszczędnościowe w przypadku przekroczenia określonych poziomów zadłużenia państwa.
ustawa okołobudżetowa na 2021 art. 10
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Określała podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora na poziomie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 roku.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i niedyskryminacji.
Konstytucja RP art. 216 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjny limit zadłużenia państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy okołobudżetowej ograniczające waloryzację wynagrodzeń prokuratorów w stanie spoczynku są niezgodne z Konstytucją RP. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją. • Brak było konstytucyjnego uzasadnienia dla "zamrożenia" wynagrodzeń prokuratorów w 2021 roku.
Odrzucone argumenty
Ustawa okołobudżetowa na 2021 rok miała pierwszeństwo przed ustawą Prawo o prokuraturze w zakresie ustalania wynagrodzeń. • Uposażenie powódki zostało ustalone prawidłowo na podstawie przepisów ustaw okołobudżetowych.
Godne uwagi sformułowania
"zamrożenie" wynagrodzeń sędziów i prokuratorów może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką. • "warunki brzegowe" wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków. • ingerencja ustawodawcy w wysokość wynagrodzenia prokuratorów winna uwzględniać także ograniczone możliwości dodatkowego zarobkowania przez prokuratorów. • Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niezgodność z Konstytucją, ochrona praw nabytych i stabilność wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratorów w stanie spoczynku i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego dotyczącego wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych i ich ochrony przed arbitralnymi zmianami legislacyjnymi, co ma szerokie implikacje dla praworządności.
“Czy państwo może dowolnie obniżać wynagrodzenia prokuratorów? Sąd mówi: niekonstytucyjne!”
Dane finansowe
WPS: 5501,64 PLN
wyrównanie uposażenia: 5501,64 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.