Orzeczenie

III PZP 2/21

Sąd

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi

Miejsce

Łódź

SAOSPracyprawo pracyWysokarejonowy

prokuratorstan spoczynkuuposażenieustawy okołobudżetowekonstytucjawaloryzacjasędziowieprawo konstytucyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka, prokurator w stanie spoczynku, dochodziła wyrównania uposażenia za lata 2021 i 2022. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, stwierdzając, że przepisy ustaw okołobudżetowych (na rok 2021 i 2022) ograniczające podstawę waloryzacji wynagrodzeń prokuratorów są niezgodne z Konstytucją RP. Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że wynagrodzenia sędziów i prokuratorów powinny być kształtowane w sposób obiektywny i automatyczny, a ich zamrożenie może nastąpić jedynie wyjątkowo, w uzasadnionych sytuacjach budżetowych, co nie miało miejsca w analizowanym okresie. Sąd Rejonowy odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych i zastosował art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, zasądzając różnicę w uposażeniu. Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentację Sądu Rejonowego, oddalił apelację pozwanej Prokuratury i utrzymał wyrok w mocy. Sąd Okręgowy podkreślił, że trzykrotne odstąpienie od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów i prokuratorów jest nie do pogodzenia z Konstytucją. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na zasadzie słuszności, obciążając pozwaną jedynie połową kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ograniczających wynagrodzenia sędziów i prokuratorów ze względu na ich niezgodność z Konstytucją.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokuratorów w stanie spoczynku i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń w latach 2021-2022. Może mieć zastosowanie analogiczne do sędziów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające waloryzację wynagrodzeń prokuratorów w stanie spoczynku są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ naruszają gwarancje konstytucyjne dotyczące wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi obowiązków, a także zasadę proporcjonalności i zakaz arbitralności w kształtowaniu wynagrodzeń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że "zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów na mocy ustaw okołobudżetowych w latach 2021-2022 było arbitralne i nieuzasadnione konstytucyjnie, zwłaszcza w kontekście braku realnych trudności budżetowych i jednoczesnego podwyższania wynagrodzeń innych grup zawodowych. Odmówiono zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych na rzecz Prawa o prokuraturze.

Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy, który uznaje za sprzeczny z Konstytucją, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zasada nadrzędności Konstytucji RP i nakaz jej bezpośredniego stosowania (art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji) uprawniają sądy do oceny zgodności stosowanych przepisów z Konstytucją i odmowy ich zastosowania w indywidualnej sprawie.

Jak należy rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawie o charakterze precedensowym, dotyczącej wykładni przepisów prawa?

Odpowiedź sądu

W sprawach o charakterze precedensowym, dotyczących zawiłych regulacji prawnych, uzasadnione jest zastosowanie zasady słuszności (art. 102 k.p.c.) i odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w całości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że charakter sprawy, jej precedensowy wymiar, a także postawa strony pozwanej (nieeskalowanie sporu, podleganie dyscyplinie finansów publicznych) uzasadniały obciążenie pozwanej jedynie połową kosztów zastępstwa procesowego, zamiast pełną kwotą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego

Strona wygrywająca

J. U. (powódka)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. U.	osoba_fizyczna	powódka
Prokuratura (...) w Ł.	instytucja	pozwana

Przepisy (10)

Główne

p.o.p. art. 123 § § 1

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Jeżeli jest ono niższe, przyjmuje się dotychczasową wysokość.

Pomocnicze

p.o.p. art. 124 § § 1

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur regionalnych jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów sądów apelacyjnych.

p.o.p. art. 100 § § 2 i 3

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Stosuje się odpowiednio do ustalania wysokości uposażenia prokuratora w stanie spoczynku.

p.o.u.s.p. art. 91 § § 1c

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Ustalanie wynagrodzenia zasadniczego sędziego.

u.f.p. art. 86 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Procedury ostrożnościowe w przypadku przekroczenia progu zadłużenia.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Ustawowe odsetki za opóźnienie.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w rozstrzyganiu o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 477 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rygor natychmiastowej wykonalności.

u.o.b. 2021 art. 14 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021

Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2021 r. na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z II kwartału 2019 r.

u.o.b. 2022 art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022

Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2022 r. na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z II kwartału 2020 r. zwiększonego o 26 zł.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające waloryzację wynagrodzeń prokuratorów są niezgodne z Konstytucją RP. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niekonstytucyjny. • Zamrożenie wynagrodzeń prokuratorów nie było uzasadnione konstytucyjnie ani finansowo. • Naruszenie zasady proporcjonalności i zakazu arbitralności w kształtowaniu wynagrodzeń.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie powódki zostało ustalone prawidłowo na podstawie ustaw okołobudżetowych. • Ustawy okołobudżetowe jako ustawy epizodyczne mają pierwszeństwo przed ustawą Prawo o prokuraturze. • Sąd nie powinien odstępować od obciążania pozwanej kosztami postępowania w całości.

Godne uwagi sformułowania

„zamrożenie” wynagrodzeń sędziów i prokuratorów może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką. • nieprzekraczalne „warunki brzegowe” sformułowane przez Trybunał Konstytucyjny • podstawa wymiaru ma charakter w pełni uznaniowy, albowiem nie opiera się na powiązaniu jej z przeciętnym wynagrodzeniem. • zabiegi te nie zmieniają jednak faktu, że podstawa wymiaru [...] ma charakter w pełni arbitralny, oparty na uznaniowości władzy ustawodawczej. • zasada nadrzędności Konstytucji RP wyrażonej w jej art. 8 ust. 1 i nakazu bezpośredniego jej stosowania, wyrażonego w jej art. 8 ust. 2.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ograniczających wynagrodzenia sędziów i prokuratorów ze względu na ich niezgodność z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prokuratorów w stanie spoczynku i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń w latach 2021-2022. Może mieć zastosowanie analogiczne do sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konstytucyjności przepisów ograniczających wynagrodzenia funkcjonariuszy publicznych, co ma szerokie implikacje dla praworządności i niezawisłości sądownictwa oraz prokuratury. Pokazuje, jak sądy interpretują i stosują Konstytucję w praktyce.

“Czy ustawy okołobudżetowe mogą łamać Konstytucję? Sąd Najwyższy rozstrzyga o uposażeniach prokuratorów.”

Dane finansowe

zaległe wynagrodzenie: 416,43 PLN

zaległe wynagrodzenie: 1021,59 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1350 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

prokurator stan spoczynku uposażenie ustawy okołobudżetowe konstytucja waloryzacja sędziowie prawo konstytucyjne

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst