III PZP 15/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu dotyczyło dopuszczalności cofnięcia przez sędziego oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu złożonego na podstawie art. 68 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Powód, sędzia Jerzy O., złożył oświadczenie o zrzeczeniu się urzędu z terminem ustania stosunku służbowego na 15 marca 2003 r. Następnie, 25 lutego 2003 r., złożył oświadczenie o cofnięciu zrzeczenia. Minister Sprawiedliwości uznał jednak, że zrzeczenie jest kategoryczne i nieodwołalne. Sąd Rejonowy oddalił powództwo sędziego o dopuszczenie do pracy, a Sąd Okręgowy, powziąwszy wątpliwości, przedstawił zagadnienie Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz zasady konstytucyjne, uznał, że zrzeczenie się urzędu jest czynnością publicznoprawną, a nie cywilnoprawną. Podkreślono, że cofnięcie takiego oświadczenia jest dopuszczalne, o ile nie nastąpiły jeszcze skutki w postaci rozwiązania stosunku służbowego. Sąd wskazał, że uzależnienie skuteczności cofnięcia od zgody Ministra Sprawiedliwości naruszałoby zasadę trójpodziału władz i niezależności sądownictwa. Ostatecznie Sąd Najwyższy podjął uchwałę stwierdzającą dopuszczalność cofnięcia przez sędziego oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu, jeśli nie nastąpiły jeszcze skutki rozwiązania stosunku służbowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności cofnięcia przez sędziego oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu przed ustaniem stosunku służbowego, z uwzględnieniem publicznoprawnego charakteru czynności i zasady podziału władz.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy cofnięcie następuje przed rozwiązaniem stosunku służbowego sędziego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dopuszczalne jest cofnięcie przez sędziego oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu sędziego złożonego w trybie art. 68 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dopuszczalne jest cofnięcie przez sędziego oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu, złożonego na podstawie art. 68 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, jeżeli nie nastąpiły jeszcze skutki w postaci rozwiązania stosunku służbowego.
Uzasadnienie
Zrzeczenie się urzędu jest czynnością publicznoprawną, a nie cywilnoprawną. Ustawa nie przewiduje wprost możliwości cofnięcia, ale brak takiej regulacji nie oznacza niedopuszczalności. Cofnięcie jest dopuszczalne do momentu rozwiązania stosunku służbowego, ponieważ uzależnienie go od zgody Ministra Sprawiedliwości naruszałoby zasadę trójpodziału władz i niezależności sądownictwa. Oświadczenie o cofnięciu jest jednostronne i nie wymaga zgody adresata.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy O. | osoba_fizyczna | powód |
| Sąd Rejonowy w C. | instytucja | pozwany |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | inny |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | inny |
Przepisy (6)
Główne
u.s.p. art. 68 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis reguluje zrzeczenie się urzędu przez sędziego, które skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego z mocy prawa po upływie trzech miesięcy lub innego terminu. Ustawa nie reguluje wprost możliwości cofnięcia tego oświadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące oświadczeń woli, które nie mają zastosowania do publicznoprawnego charakteru zrzeczenia się urzędu sędziego.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący momentu skuteczności oświadczenia woli, który nie ma zastosowania do publicznoprawnego charakteru zrzeczenia się urzędu sędziego i jego cofnięcia.
Konstytucja RP art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podziału i równowagi władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej.
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada odrębności i niezależności władzy sądowniczej od innych władz.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu jest dopuszczalne, jeśli nie nastąpiły skutki rozwiązania stosunku służbowego. • Zrzeczenie się urzędu jest czynnością publicznoprawną, do której nie stosuje się przepisów k.c. o oświadczeniach woli. • Uzależnienie skuteczności cofnięcia od zgody Ministra Sprawiedliwości naruszałoby zasadę trójpodziału władz i niezależności sądownictwa. • Oświadczenie o cofnięciu zrzeczenia jest jednostronne i nie wymaga zgody adresata.
Odrzucone argumenty
Zrzeczenie się urzędu jest czynnością kategoryczną i nieodwołalną. • Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych nie zawiera przepisów dopuszczających cofnięcie zrzeczenia. • Do cofnięcia zrzeczenia stosuje się analogicznie przepisy k.c. o cofnięciu wypowiedzenia umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
zrzeczenie się urzędu jest czynnością publicznoprawną • nie można uzależniać skuteczności odwołania zrzeczenia się urzędu sędziego od wyrażenia na to czynność zgody przez Ministra Sprawiedliwości • naruszenie zasady podziału władz i odrębności oraz niezależności władzy sądowniczej od władzy wykonawczej • nie można traktować zrzeczenia się urzędu sędziego wyłącznie lub przede wszystkim w kategoriach prawa pracy
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący-sprawozdawca
Krystyna Bednarczyk
członek
Herbert Szurgacz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności cofnięcia przez sędziego oświadczenia o zrzeczeniu się urzędu przed ustaniem stosunku służbowego, z uwzględnieniem publicznoprawnego charakteru czynności i zasady podziału władz."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy cofnięcie następuje przed rozwiązaniem stosunku służbowego sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawami sędziów, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem państwa.
“Czy sędzia może zmienić zdanie w sprawie zrzeczenia się urzędu? Sąd Najwyższy daje odpowiedź.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.