III PZP 13/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 lipca 2002 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące legitymacji procesowej zakładowej organizacji związkowej oraz odpowiedzialności cywilnej szkoły wyższej za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez komisję dyscyplinarną. W pierwszej kwestii Sąd uznał, że zakładowa organizacja związkowa, na podstawie art. 462 w związku z art. 61 KPC oraz przepisów ustawy o związkach zawodowych, jest legitymowana do wszczęcia postępowania tylko na rzecz pracownika zatrudnionego w zakładzie pracy objętym zakresem jej działania, czyli jej członka lub pracownika, którego wybrała do obrony praw. Nie może reprezentować pracownika wbrew jego woli ani działać na rzecz pracownika innego pracodawcy. W drugiej kwestii, dotyczącej odpowiedzialności cywilnej uczelni, Sąd Najwyższy stwierdził, że szkoła wyższa jako pracodawca nauczyciela akademickiego nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za naruszenie jego dóbr osobistych przez uczelnianą komisję dyscyplinarną w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Uzasadniono to niezależnością i samodzielnością komisji dyscyplinarnych w zakresie orzekania, które nie są organami pracodawcy, a ich członkowie nie działają w ramach stosunku pracy wobec obwinionego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy legitymacja procesowa wynikająca z art. 462 KPC uprawnia zakładową organizację związkową do wszczęcia postępowania na rzecz każdego pracownika, czy też jest ograniczona do pracowników związanych z terytorialnym i podmiotowym zakresem działania tej organizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakładowa organizacja związkowa jest legitymowana do wszczęcia postępowania tylko na rzecz pracownika zatrudnionego w zakładzie pracy objętym zakresem jej działania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że legitymacja procesowa organizacji związkowej jest ograniczona do pracowników, których reprezentuje zgodnie z ustawą o związkach zawodowych (członków lub tych, których wybrała do obrony praw). Nie może działać na rzecz pracownika innego pracodawcy ani wbrew jego woli.
Czy szkoła wyższa jako pracodawca ponosi odpowiedzialność cywilną za naruszenie dóbr osobistych jej pracownika będącego nauczycielem akademickim przez komisję dyscyplinarną uczelni w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem dyscyplinarnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkoła wyższa jako pracodawca nauczyciela akademickiego nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za naruszenie jego dóbr osobistych przez uczelnianą komisję dyscyplinarną w trakcie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego.
Uzasadnienie
Komisje dyscyplinarne działają niezależnie od pracodawcy (uczelni). Ich członkowie nie są związani z pracodawcą stosunkiem prawnym w zakresie orzekania dyscyplinarnego, a naruszenie dóbr osobistych obwinionego nie mieści się w pojęciu wykonywania obowiązków pracowniczych członka komisji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność 80” przy Politechnice W. | instytucja | powód działający na rzecz Zofii S. |
| Zofia S. | osoba_fizyczna | pracownik (reprezentowany) |
| Akademia Medyczna w W. | instytucja | pozwany |
| Jan Szewczyk | osoba_fizyczna | prokurator Prokuratury Krajowej |
Przepisy (13)
Główne
KPC art. 462
Kodeks postępowania cywilnego
Legitymacja procesowa organizacji społecznych (w tym związków zawodowych) do wszczynania postępowań na rzecz pracowników.
Ustawa o szkolnictwie wyższym art. 126
Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczyciela akademickiego.
Ustawa o szkolnictwie wyższym art. 129
Orzekanie przez komisje dyscyplinarne.
Pomocnicze
KPC art. 61
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące organizacji społecznych uprawnionych do działania przed sądem w imieniu obywateli.
KPC art. 7
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres działania prokuratora w ochronie praworządności i praw obywateli.
KPC art. 8
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres działania organizacji społecznych w ochronie praw obywateli.
KP art. 232
Kodeks pracy
Dotyczy reprezentacji pracownika przez organizację związkową.
Ustawa o związkach zawodowych art. 30 § ust. 1, ust. 2, ust. 21
Zasady reprezentacji pracownika przez zakładową organizację związkową.
Ustawa o związkach zawodowych art. 34 § ust. 1
Dotyczy organizacji międzyzakładowych.
Ustawa o szkolnictwie wyższym art. 127 § ust.1 pkt 5
Kara dyscyplinarna zwolnienia z pracy dla nauczyciela akademickiego.
KC art. 415
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność deliktowa.
KC art. 23
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
KC art. 24
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakładowa organizacja związkowa może działać tylko w zakresie swojego działania. • Uczelnia nie ponosi odpowiedzialności za działania komisji dyscyplinarnej.
Odrzucone argumenty
Szeroka legitymacja procesowa organizacji związkowej do działania na rzecz każdego pracownika. • Odpowiedzialność uczelni za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez komisję dyscyplinarną.
Godne uwagi sformułowania
Zakładowa organizacja związkowa jest na podstawie art. 462 w związku z art. 61 KPC legitymowana do wszczęcia postępowania tylko na rzecz pracownika zatrudnionego w zakładzie pracy objętym zakresem jej działania • Szkoła wyższa jako pracodawca nauczyciela akademickiego nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za naruszenie jego dóbr osobistych przez uczelnianą komisję dyscyplinarną w trakcie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Andrzej Kijowski
sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie rozstrzyga kluczowe kwestie dotyczące zakresu działania organizacji związkowych i odpowiedzialności pracodawców w specyficznych sytuacjach, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.
“Czy związek zawodowy może reprezentować każdego pracownika? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.