III PZP 1/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w powiększonym składzie rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące statusu porozumienia zawartego między inwestorem a zakładowymi organizacjami związkowymi w spółce pracowniczej. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy takie porozumienie może stanowić źródło prawa pracy (art. 9 § 1 k.p.) i czy można z niego wyprowadzić indywidualne roszczenia pracowników. Sąd, analizując dotychczasowe orzecznictwo, w tym uchwałę III PZP 2/06, stwierdził, że porozumienie takie nie jest źródłem prawa pracy, jeśli nie jest oparte na ustawie. W analizowanej sprawie, porozumienie z 18 maja 2011 r. zawarte zostało po prywatyzacji spółki, a pracownicy byli jednocześnie akcjonariuszami, co odróżniało tę sytuację od typowych przypadków prywatyzacji. Sąd uznał, że brak jest podstawy prawnej, która pozwoliłaby uznać to porozumienie za źródło prawa pracy. W odniesieniu do drugiego zagadnienia, Sąd stwierdził, że z takiego porozumienia można wyprowadzić indywidualne roszczenia pracowników, jeśli zawiera ono odpowiednie zastrzeżenia umowne, np. wzorowane na art. 393 k.c., lub jeśli zostało włączone do zakładowego układu zbiorowego pracy. Jednakże, z uwagi na brak wystarczających ustaleń faktycznych co do treści i realizacji porozumienia, Sąd odmówił podjęcia uchwały w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących źródeł prawa pracy, statusu porozumień inwestorów ze związkami zawodowymi oraz możliwości dochodzenia roszczeń pracowniczych z takich porozumień.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownicy są jednocześnie akcjonariuszami spółki, a porozumienie zawierane jest po prywatyzacji. Wymaga analizy konkretnej treści porozumienia i jego związku z przepisami prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy porozumienie zawarte między inwestorem a zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi w spółce stanowi źródło prawa pracy (art. 9 § 1 k.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie jest oparte na ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że porozumienie zawarte między inwestorem a związkami zawodowymi, dotyczące akcji pracowniczych, nie jest źródłem prawa pracy, ponieważ nie ma oparcia w ustawie. Analiza przepisów dotyczących prywatyzacji i zwolnień grupowych nie wykazała podstaw do uznania takiego porozumienia za normatywne.
Czy z porozumienia zawartego między inwestorem a zakładowymi organizacjami związkowymi można wyprowadzić indywidualne roszczenia pracowników?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli porozumienie zawiera odpowiednie zastrzeżenia umowne lub zostało włączone do zakładowego układu zbiorowego pracy, ale wymaga to precyzyjnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że z takiego porozumienia można wyprowadzić indywidualne roszczenia pracowników, jeśli zawiera ono stosowne zastrzeżenie umowne lub zostało włączone do układu zbiorowego pracy. Jednakże, z uwagi na brak wystarczających ustaleń faktycznych co do treści i realizacji porozumienia, Sąd odmówił podjęcia uchwały w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.i B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo "O." S.A. | spółka | pozwany (pracodawca) |
| Zakłady "O." S.A. | spółka | pozwany (inwestor) |
| Prokuratura Okręgowa [...] w W. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Definiuje źródła prawa pracy, wymagając oparcia na ustawie.
Pomocnicze
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy na rzecz osoby trzeciej.
k.c. art. 391
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy o świadczenie przez osobę trzecią.
u.z.z. art. 26 § 1
Ustawa o związkach zawodowych
Dotyczy uprawnień organizacji związkowych.
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników art. 1 § ust. 1
Ustawa o zwolnieniach grupowych art. 3
Dotyczy porozumień w przypadku zwolnień grupowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie zawarte między inwestorem a związkami zawodowymi nie stanowi źródła prawa pracy, jeśli nie jest oparte na ustawie. • Brak jest podstawy prawnej pozwalającej na uznanie porozumienia za źródło prawa pracy w analizowanej sytuacji. • Pracownicy-akcjonariusze mieli możliwość negocjowania warunków sprzedaży akcji, co odróżnia ich od biernych obserwatorów procesu.
Odrzucone argumenty
Porozumienie z 18 maja 2011 r. stanowi źródło prawa pracy na mocy uchwały III PZP 2/06. • Porozumienie powinno być traktowane jako umowa na rzecz osoby trzeciej (art. 393 k.c.) lub umowa o świadczenie przez osobę trzecią (art. 391 k.c.). • Wprowadzenie postanowień porozumienia do ZUZP (protokoły nr 11 i 12) oznaczało jego realizację i związanie pracodawcy.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi źródło prawa pracy jako nieoparte na ustawie • nie sposób pominąć również i tej okoliczności, że z zeznań powódki i innych pracowników wynika, że zawarcie analizowanego porozumienia stanowiło kluczowy argument skłaniający ich do podjęcia decyzji o sprzedaży akcji spółki przejmowanej • podmiotowe połącznie interesu pracowniczego i właścicielskiego – przy współpracy akcjonariuszy – dawało najlepszą z możliwych pozycji negocjacyjnych w procesie restrukturyzacji
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Dawid Miąsik
współsprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Krzysztof Staryk
członek
Jolanta Frańczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących źródeł prawa pracy, statusu porozumień inwestorów ze związkami zawodowymi oraz możliwości dochodzenia roszczeń pracowniczych z takich porozumień."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownicy są jednocześnie akcjonariuszami spółki, a porozumienie zawierane jest po prywatyzacji. Wymaga analizy konkretnej treści porozumienia i jego związku z przepisami prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego na styku prawa pracy i cywilnego, z potencjalnie istotnymi konsekwencjami dla pracowników w procesach restrukturyzacji i przejęć spółek. Analiza orzecznictwa SN jest szczegółowa i pokazuje ewolucję poglądów.
“Czy umowa z inwestorem gwarantuje pracownikom lepsze odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.