III PZP 1/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podjął uchwałę w odpowiedzi na zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w P. Dotyczyło ono tego, czy inspektorowi pracy na podstawie art. 63(1) k.p.c. przysługuje uprawnienie do wytoczenia na rzecz obywatela powództwa obejmującego żądanie ustalenia treści stosunku pracy lub sposobu ustania stosunku pracy. W rozpoznawanej sprawie inspektor pracy wytoczył powództwo przeciwko G. Sp. z o.o. w S. na rzecz M. D. i P. W., domagając się ustalenia istnienia stosunku pracy oraz jego treści i sposobu ustania. Sąd Rejonowy uznał, że kompetencja inspektora pracy ogranicza się do ustalenia istnienia stosunku pracy, a nie jego treści. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, wskazując na rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie. Sąd Najwyższy, dokonując wykładni językowej, systemowej i historycznej art. 63(1) k.p.c., stwierdził, że przepis ten upoważnia inspektora pracy do wytoczenia na rzecz obywateli wyłącznie powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy. Podkreślono, że słowo "istnienie" przesądza o tym, że uprawnienie to nie obejmuje żądania ustalenia treści stosunku pracy ani sposobu jego ustania. Argumenty systemowe, historyczne oraz dominujące stanowisko doktryny potwierdziły tę interpretację, wskazując, że przepis ten ma charakter szczególny i nie podlega wykładni rozszerzającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu uprawnień inspektora pracy w zakresie wytaczania powództw o ustalenie stosunku pracy.
Dotyczy wyłącznie interpretacji art. 63(1) k.p.c. w kontekście powództw o ustalenie treści lub sposobu ustania stosunku pracy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy inspektorowi pracy na podstawie art. 63(1) k.p.c. przysługuje uprawnienie do wytoczenia na rzecz obywatela powództwa obejmującego żądanie ustalenia treści stosunku pracy lub sposobu ustania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, inspektorowi pracy nie przysługuje takie uprawnienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej art. 63(1) k.p.c., wskazując, że słowo "istnienie" ogranicza zakres uprawnienia inspektora pracy wyłącznie do powództw o ustalenie istnienia stosunku pracy. Argumenty systemowe i historyczne potwierdziły tę interpretację, wskazując na szczególny charakter przepisu i brak podstaw do wykładni rozszerzającej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. | organ_państwowy | powód |
| M. D. | osoba_fizyczna | beneficjent powództwa |
| P. W. | osoba_fizyczna | beneficjent powództwa |
| G. Sp. z o.o. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 63 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uprawnienie inspektora pracy do wytoczenia powództwa na rzecz obywatela ogranicza się wyłącznie do powództw o ustalenie istnienia stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Rozróżnia powództwo o ustalenie istnienia umowy od powództwa o ustalenie jej treści.
k.p.c. art. 47 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na odmienny skład sądu dla spraw o ustalenie istnienia stosunku pracy (z ławnikami) i spraw o ustalenie jego treści (bez ławników).
u.PIP art. 10 § 11
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Określa zakres działania Państwowej Inspekcji Pracy, w tym wnoszenie powództw o ustalenie istnienia stosunku pracy.
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
k.p. art. 30 § 1
Kodeks pracy
Sposoby rozwiązania stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia językowa art. 63(1) k.p.c. ogranicza uprawnienie inspektora pracy do ustalenia istnienia stosunku pracy. • Argumenty systemowe wskazujące na odrębne traktowanie spraw o ustalenie istnienia stosunku pracy i spraw o ustalenie jego treści. • Argumenty historyczne wskazujące na cel wprowadzenia art. 63(1) k.p.c. jako narzędzia do zwalczania praktyki pozorowania stosunku pracy. • Dominujące stanowisko doktryny prawa pracy opowiadające się za ścisłą wykładnią przepisu.
Odrzucone argumenty
Wykładnia celowościowa i intencja ustawodawcy przemawiają za szerszym rozumieniem uprawnień inspektora pracy. • Argument a maiori ad minus, że skoro przepis dotyczy ustalenia istnienia, to tym bardziej dotyczy ustalenia treści. • Możliwość odstąpienia od wykładni literalnej na rzecz wykładni funkcjonalnej.
Godne uwagi sformułowania
"Czy inspektorowi pracy na podstawie art. 63(1) k.p.c. przysługuje uprawnienie do wytoczenia na rzecz obywatela powództwa obejmującego żądanie ustalenia treści stosunku pracy lub sposobu ustania stosunku pracy". • "inspektorowi pracy na podstawie art. 63(1) k.p.c. nie przysługuje uprawnienie do wytoczenia na rzecz obywatela powództwa obejmującego żądanie ustalenia treści stosunku pracy lub sposobu ustania stosunku pracy". • "Zasadnicze znaczenie ma słowo 'istnienie'. Przesądza ono o tym, że uprawnienie inspektora pracy nie obejmuje żądania ustalenie treści stosunku pracy oraz sposobu jego ustania." • "Skoro zatem zakres desygnatów omawianego przepisu jest klarowny, to problematyczne okazuje się poddawanie go wykładni systemowej, a tym bardziej funkcjonalnej." • "Przepis art. 63(1) k.p.c. został dodany ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. ... Nowelizacja Kodeksu postepowania cywilnego powiązana została ze zmianami prawa materialnego." • "Rolą tego podmiotu jest wspieranie pracowników dochodzących przynależnych im praw. […]
Skład orzekający
Maciej Pacuda
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu uprawnień inspektora pracy w zakresie wytaczania powództw o ustalenie stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie interpretacji art. 63(1) k.p.c. w kontekście powództw o ustalenie treści lub sposobu ustania stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych uprawnień organu kontroli państwowej, jakim jest inspektor pracy, oraz precyzyjnej wykładni przepisów procesowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa pracy.
“Inspektor pracy nie może wszystkiego: Sąd Najwyższy precyzuje granice jego uprawnień w sprawach pracowniczych.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.