III PZP 1/11

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego 
z dnia 18 maja 2011 r. 
III PZP 1/11 
 
Przewodniczący Prezes SN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Bogusław 
Cudowski, Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca, uzasadnienie), Halina Kiryło, 
Maciej Pacuda (sprawozdawca), Romualda Spyt, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. 
 
Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej Piotra Wi-
śniewskiego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 18 maja 2011 r. wnio-
sku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 9 lutego 2011 r. [...], skierowanego przez 
Prezesa Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych do rozpoznania 
przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, o podjęcie uchwały zawierającej 
odpowiedź na następujące pytanie prawne: 
 
„Czy przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 
1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dys-
cyplinarnego (Dz.U. Nr 15, poz. 64) utraciły moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy 
od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta 
Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.)?” 
 
p o d j ą ł   uchwałę: 
 
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w 
sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscy-
plinarnego (Dz.U. Nr 15, poz. 64) nie utraciło mocy obowiązującej po upływie 6 
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie 
ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 
19, poz. 239 ze zm.). 
 
U z a s a d n i e n i e 
 

 
2
I. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z wnioskiem o podjęcie uchwały 
mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawa, których stosowanie wywołało rozbież-
ności w orzecznictwie sądów apelacyjnych przez udzielenie odpowiedzi na pytanie: 
„czy przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. 
w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinar-
nego utraciły moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie 
ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie 
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.)?”.  
Przepis art. 85 Karty Nauczyciela przed nowelizacją dokonaną ustawą z 18 
lutego 2000 r. zawierał upoważnienie dla Ministra Edukacji Narodowej do określenia 
w drodze rozporządzenia składu i właściwości komisji dyscyplinarnych dla nauczy-
cieli, wyznaczania składów orzekających, powoływania rzeczników dyscyplinarnych i 
obrońców oraz trybu postępowania dyscyplinarnego i wykonywania kar dyscyplinar-
nych i ich zatarcia. W wykonaniu tego upoważnienia zostało wydane rozporządzenie 
z 22 stycznia 1998 r. Na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej z 18 lutego 
2000 r. w art. 85 Karty Nauczyciela wyrazy „Minister Edukacji Narodowej” zostały 
zastąpione wyrazami „minister właściwy do spraw oświaty i wychowania”. 
Rzecznik Praw Obywatelskich przytoczył treść art. 16 ustawy z dnia 18 lutego 
2000 r.: „Do czasu wydania przepisów wykonawczych, przewidzianych w ustawie, o 
której mowa w art. 1, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakre-
sie, w jakim nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy 
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”.  
Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił wyrok Sądu Apelacyjnego w War-
szawie z dnia 13 lutego 2002 r., III APo 15/01 (LEX nr 18979), w którym Sąd nie po-
dzielił poglądu o „nieważności” rozporządzenia wymienionego w pytaniu, wydanego 
na podstawie upoważnienia zawartego w art. 85 Karty Nauczyciela. W ustawie no-
welizującej z 18 lutego 2000 r. art. 85 nie został zmieniony, a zatem - zdaniem tego 
Sądu - przepisy wykonawcze wydane na jego podstawie zachowują moc prawną. 
Przepis art. 16 ustawy nowelizującej odnosi się tylko do przepisów wykonawczych 
przewidzianych w ustawie, o których mowa w art. 1, z czego należy wnosić, że pozo-
stałe akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów, które nie uległy zmianie w 
art. 1 w dalszym ciągu obowiązują. Natomiast Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyraził 
odmienny pogląd w postanowienich z dnia 6 lutego 2004 r., III APo 1/03 (LEX nr 
5128046), z 27 lipca 2006 r., III APa 38/06 (LEX nr 518045) i z 24 września 2009 r., 

 
3
III APa 13/09 (LEX nr 518047). Sąd Apelacyjny w Poznaniu zaznaczył w uzasadnie-
niach swych orzeczeń, że znany mu jest pogląd Sądu Apelacyjnego w Warszawie, 
jednakże nie podziela tego poglądu i uznaje, że z dniem 6 października 2000 r. (czyli 
po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 18 lutego 2000 
r.) straciły moc obowiązującą wszystkie przepisy wykonawcze wydane na podstawie 
delegacji ustawowej zawartej w Karcie Nauczyciela. W ocenie Sądu Apelacyjnego w 
Poznaniu nie budziło wątpliwości, że rozporządzenie z dnia 22 stycznia 1998 r. w 
sprawie komisji dyscyplinarnych utraciło moc z dniem 6 października 2000 r., gdyż 
przepis art. 16 ustawy nowelizującej „obejmuje” całą ustawę - Kartę Nauczyciela, a 
zatem wymienianie poszczególnych jej przepisów (w tym art. 85) było zbędne. Zda-
niem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu komisje dyscyplinarne orzekające na podsta-
wie rozporządzenia z 22 stycznia 1998 r. nie są w ogóle umocowane do działania, co 
prowadzi do nieważności postępowania, gdyż ich skład jest sprzeczny z prawem.  
Rzecznik Praw Obywatelskich wyraził opinię, że stanowisko Sądu Apelacyjne-
go w Warszawie nie zasługuje na aprobatę. Rzecznik Praw Obywatelskich dołączył 
do wniosku pismo Ministra Edukacji Narodowej, który powołując się na § 32 ust. 2 
Zasad techniki prawodawczej stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa 
Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” 
(Dz.U. Nr 100, poz. 908) stwierdził, że rozporządzenie nadal obowiązuje, gdyż nie 
zaszła żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek uznania tego aktu wyko-
nawczego za nieobowiązujący. Zmiana wprowadzona do art. 85 Karty Nauczyciela w 
ustawie nowelizującej z 18 lutego 2000 r. sprowadzała się do innego określenia na-
zwy organu upoważnionego do wydania rozporządzenia. Rzecznik Praw Obywatel-
skich uznał tę argumentację za nieprzekonującą, podnosząc, że Zasady techniki 
prawodawczej zostały wydane po nowelizacji Karty Nauczyciela z 2000 r. i są skie-
rowane do legislatorów, a zatem nie mogą „unieważnić wyraźnej i czytelnej decyzji 
prawodawcy”.  
II. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego wniosek Rzecznika Praw Oby-
watelskich został skierowany do rozpoznania przez skład siedmiu sędziów w Izbie 
Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych.  
Przedstawione składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego zagadnienie 
prawne sformułowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich spełnia przesłanki pod-
jęcia uchwały wymienione w art. 60 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Naj-
wyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.). Ujawniona rozbieżność orzecznictwa 

 
4
Sądów Apelacyjnych ma przy tym doniosłe skutki. Sąd Apelacyjny w Poznaniu 
przyjmując nieważność postępowania dyscyplinarnego uchylał (w wymienionych we 
wniosku orzeczeniach) zaskarżone orzeczenia komisji dyscyplinarnych i przekazywał 
te sprawy do ponownego rozpoznania. 
III. Prokurator Prokuratury Generalnej biorący udział w postępowaniu wniósł o 
udzielenie przeczącej odpowiedzi na przedstawione pytanie. 
IV. Pytanie o obowiązywanie rozporządzenia regulującego postępowanie dys-
cyplinarne dla nauczycieli dotyka podstawowych zagadnień teorii prawa w zakresie 
źródeł prawa. W teorii prawa (por. np. S. Wronkowska (w:) A. Redelbach, S. Wron-
kowska, Z. Ziembiński: Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 180 - 181; 
W. Gromski (w:) A. Bator, W. Gromski, A. Kozak, S. Kazimierczyk, Z. Palka: Wpro-
wadzenie do nauk prawnych - Leksykon tematyczny, Warszawa 2008, s. 204 ) ze-
spół reguł nakazujących uznawać fakty za prawotwórcze oraz reguł dotyczących 
wiązania z tymi faktami obowiązywania określonych norm prawnych nazywany jest 
normatywną koncepcją źródeł prawa. Na koncepcję tę składają się reguły walidacyj-
ne i reguły egzegezy. Te pierwsze, najczęściej wyrażane w Konstytucji, pozwalają na 
uznanie określonych faktów za prawotwórcze. Reguły egzegezy (wypracowane w 
doktrynie) dotyczą nie tylko interpretacji tekstów prawnych, lecz obejmują też reguły 
inferencyjne dotyczące wnioskowania z obowiązywania jednych norm o obowiązy-
waniu innych norm prawnych oraz reguły kolizyjne określające sposoby eliminowania 
niezgodności norm systemu prawnego. Znajomość obu grup reguł jest konieczna dla 
ustalenia tego, jakiej treści normy należą do danego systemu prawnego. 
Od czasu wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwiet-
nia 1997 r., według jej postanowień należy dokonywać oceny przynależności danego 
aktu prawnego do systemu polskiego prawa, inaczej mówiąc obowiązywania tego 
aktu. Dotyczy to również rozporządzeń. W myśl art. 92 Konstytucji, zawartego w roz-
dziale III poświęconym źródłom prawa, rozporządzenia są wydawane przez organy 
wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w 
ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do 
wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytycz-
ne dotyczące treści aktu. Z tego przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości 
ścisłe powiązanie rozporządzenia z ustawą. Wykładnia art. 92 Konstytucji prowadzi 
do wniosku o niemożliwości uznania za pozostające w systemie prawnym rozporzą-
dzenia pozbawionego oparcia w aktualnie obowiązującym przepisie ustawy. W dok-

 
5
trynie przyjmuje się, że w polskim systemie prawnym obowiązuje następująca reguła 
walidacyjna: 1. jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonaw-
czy, albo uchyla się przepis upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyj-
muje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wej-
ścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego 
upoważnienie do wydania tego aktu; 2. jeżeli zmienia się treść przepisu upoważnia-
jącego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu 
wykonawczego, organ upoważniony do wydania aktu wykonawczego, zakres spraw 
przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści 
tego aktu i jednocześnie w wyniku tej zmiany akt wykonawczy staje się niezgodny ze 
znowelizowanym przepisem upoważniającym, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy 
traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu 
upoważniającego (tak: G. Wierczyński: Całkowita lub częściowa utrata mocy przez 
akt wykonawczy wydany na podstawie uchylanego albo zmienianego przepisu upo-
ważniającego, Gdańskie Studia Prawnicze 2005, Tom XIV). 
Od tej reguły ustawodawca niejednokrotnie dopuszcza stosowanie wyjątków, 
przewidując w przepisach przejściowych ustaw ograniczone w czasie obowiązywanie 
rozporządzeń (innych aktów wykonawczych) wydanych na podstawie uchylonych 
przepisów ustawowych. Dzieje się tak najczęściej wówczas, gdy jednocześnie z 
ustawą nowo wprowadzoną do systemu prawnego nie wchodzą w życie przepisy 
wykonawcze wydane na podstawie jej postanowień. Jest to zjawiskiem niepożąda-
nym, niestety nierzadkim. Dalsze obowiązywanie rozporządzenia po uchyleniu prze-
pisu zawierającego upoważnienie do jego wydania może mieć miejsce tylko w grani-
cach określonych w nowej lub nowelizującej ustawie (w jej przepisach przejścio-
wych). 
W polskim systemie prawnym, podobnie jak w innych europejskich systemach 
prawnych, formułuje się zbiory zasad techniki prawodawczej i poprawnej legislacji. 
Są one adresowane do legislatorów i mają na celu poprawne wyrażanie norm praw-
nych w formie przepisów prawnych, tak aby odpowiadały intencjom prawodawców. 
Są one „zbiorem reguł wskazujących jak poprawnie konstruować akty normatywne”, 
a „nie zawierają reguł ważnego dokonywania aktów tworzenia prawa” (S. Wronkow-
ska O meandrach skuteczności nowych zasad techniki prawodawczej, Przegląd Le-
gislacyjny 2004, nr 4 (44), s. 11). Obecnie obowiązuje rozporządzenie Prezesa Rady 
Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”. 

 
6
Same zasady zostały sformułowane w załączniku do tego rozporządzenia. Poprzed-
nio, w czasie wejścia w życie rozporządzenia wymienionego w rozważanym pytaniu 
Rzecznika, obowiązywała uchwała Rady Ministrów Nr 147 z dnia 5 listopada 1991 r. 
w sprawie zasad techniki prawodawczej (M.P. Nr 41, poz. 310). Uchwała ta utraciła 
moc obowiązującą na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o 
zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych 
oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 1268), która dostosowywała 
polskie prawodawstwo do wymagań Konstytucji. Uchwała z 1991 r. była bowiem tzw. 
uchwałą samoistną, a zatem aktem prawnym nieprzewidzianym w konstytucyjnym 
katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Miała ona charakter aktu we-
wnętrznie obowiązującego, adresowanego do naczelnych i centralnych organów 
administracji państwowej oraz innych jednostek podległych Radzie Ministrów i Pre-
zesowi Rady Ministrów opracowujących i rozpatrujących projekty aktów normatyw-
nych. Tym niemniej, Trybunał Konstytucyjny wiele razy odwołał się pomocniczo do 
tego zbioru zasad. Uznał on, że aczkolwiek nie wiążą one prawodawcy, prawodawca 
nie powinien bez ważnych przyczyn od nich odstępować. Stanowią one bowiem ko-
dyfikację, kanon, powszechnie uznawane dyrektywy poprawnej legislacji (postępo-
wania legislacyjnego). Tytułem przykładu można wymienić orzeczenia: z dnia 24 
maja 1994 r., K 1/94 (OTK 1994 nr 1, poz. 10), z dnia 8 marca 1995 r., W 13/94 
(OTK 1995 nr 1, poz. 21), z 21 marca 2001 r., K 24/00 (OTK 2001 nr 3, poz. 51).  
Zasady techniki prawodawczej z 1991 r. w § 23 ust. 1 stanowiły, że jeżeli 
uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się lub 
zmienia jedynie przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, to 
oznacza to, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie 
nowej ustawy. W ustępie 2 tego paragrafu zamieszczono postanowienie stanowiące, 
że jeżeli zamierza się zachować czasowo w mocy akt wykonawczy, o którym mowa 
w ust. 1 albo poszczególne przepisy takiego aktu, należy to wyraźnie zaznaczyć w 
nowej ustawie, nadając przepisowi przejściowemu brzmienie: „dotychczasowe prze-
pisy wykonawcze zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonaw-
czych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą”. Natomiast zgodnie z § 23 ust. 3 w 
ustawie pozostawiającej czasowo w mocy dotychczasowy akt wykonawczy należy 
wyznaczyć organowi upoważnionemu termin, do którego ma on obowiązek wydać 
nowy akt wykonawczy. 

 
7
Dodać można, że obecnie obowiązujące Zasady techniki prawodawczej (za-
łącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w 
sprawie „Zasad techniki prawodawczej” zawierają zbliżone rozwiązania. W § 32 
„przypomniano” regułę walidacyjną dotyczącą utraty mocy obowiązującej przez akt 
wykonawczy wraz z uchyleniem ustawy, na podstawie której został wydany albo 
uchyleniem przepisu upoważniającego do jego wydania, a także w związku ze 
zmianą treści przepisu upoważniającego przez zmianę rodzaju aktu wykonawczego, 
zakresu spraw przekazanych do uregulowania albo wytycznych dotyczących treści 
aktu oraz konsekwencje zmiany organu upoważnionego do wydania aktu. Natomiast 
w myśl § 33 ust. 1 Zasad dopuszczalne jest wyjątkowe, czasowe zachowanie w 
mocy aktu wykonawczego wydanego na podstawie uchylanego lub zmienianego 
przepisu upoważniającego (jeżeli nie jest on niezgodny z nową lub znowelizowaną 
ustawą) przez przepis przejściowy o treści: „Dotychczasowe przepisy wykonawcze 
wydane na podstawie art. .... ustawy .... (tytuł dotychczasowej ustawy) zachowują 
moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. ... 
ustawy”. W § 33 ust. 4 zaznaczono, że możliwe jest wyznaczenie organowi upoważ-
nionemu terminu, do którego ma on obowiązek wydać nowy akt wykonawczy.  
V. Ustawodawca dokonujący nowelizacji Karty Nauczyciela w 2000 r. dosto-
sował się do wskazań zawartych w § 23 Zasad techniki prawodawczej z 1991 r. 
Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że projektodawca ustawy nowelizującej, Prezes 
Rady Ministrów uczynił to w formie bardziej odpowiedniej. W projekcie (druk Sejmo-
wy nr 1447) przepis przejściowy, ujęty wówczas w projektowanym art. 10 brzmiał: „do 
czasu wydania aktów wykonawczych przewidzianych w ustawie zachowują moc 
dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z 
ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniej-
szej ustawy”. Takie ujęcie przepisu przejściowego nie pozostawiało wątpliwości, że 
dotyczy on wyłącznie przepisów przewidzianych w ustawie nowelizującej. W toku 
prac parlamentarnych przepis przejściowy został zamieszczony w art. 16 i ostatecz-
nie nadano mu brzmienie: „do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzia-
nych w ustawie, o której mowa w art. 1, zachowują moc dotychczasowe przepisy wy-
konawcze w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż przez 
okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”. W art. 1 wymieniona jest 
Karta Nauczyciela. 

 
8
Analizę przepisu art. 16 ustawy z 18 lutego 2000 r. trzeba prowadzić mając na 
uwadze charakter tej ustawy. Mamy do czynienia z ustawą zmieniającą dotychczas 
obowiązującą ustawę, a nie z ustawą „nową” regulującą kompleksowo (całościowo) 
daną problematykę. Mimo zmiany redakcji tego przepisu przejściowego w toku prac 
parlamentarnych, nie można wyprowadzać z niego wniosku o utracie mocy obowią-
zującej przez wszystkie akty wykonawcze do Karty Nauczyciela z upływem poda-
nego terminu. Wbrew poglądom prezentowanym przez Rzecznika Praw Obywatel-
skich (a także przedstawionym w orzeczeniach Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, 
które Rzecznik podziela) do takiego wniosku wcale nie skłaniają wyniki wykładni ję-
zykowo-logicznej tego przepisu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w przepisie 
tym nie uregulowano kwestii utraty mocy aktów wykonawczych (do Karty Nauczycie-
la). Przepis art. 16 nie reguluje tej materii. Wyraźnie wynika z jego treści, że ustawo-
dawca nie dokonuje w nim uchylenia żadnego aktu prawnego ani fragmentu aktu. 
Ustawodawca dał wyraz w tym przepisie respektowaniu powszechnie przyjętej reguły 
walidacyjnej, zgodnie z którą akty wykonawcze tracą moc wraz z uchyleniem ustawy 
zawierającej upoważnienie do ich wydania, ujętej (niejako przypomnianej) w § 23 ust. 
1 Zasad techniki prawodawczej z 1991 r. i zastosował formułę przewidzianą w § 23 
ust. 2 i 3. Wynika to wprost z użytych w art. 16 słów „do czasu wydania przepisów 
wykonawczych” i „dotychczasowe przepisy”. Użycie takich słów wskazuje na przyję-
cie założenia o utracie mocy tych przepisów wykonawczych, które utraciły oparcie w 
ustawie wobec uchylenia dotychczasowych przepisów Karty Nauczyciela i wprowa-
dzenia nowych, przewidujących wydanie aktów wykonawczych. Norma prawna od-
kodowana przy użyciu dyrektyw wykładni językowo-logicznej zawiera przynależne do 
art. 16 założenie o utracie mocy tych przepisów wykonawczych, które utraciły umo-
cowanie w uchylonych przepisach Karty Nauczyciela. Żaden ze zwrotów użytych w 
przepisie art. 16 nie pozwala na przyjęcie, że ustawodawca uchylił nim jakikolwiek 
akt wykonawczy. Wykładnia systemowa, odwołująca się do Zasad techniki prawo-
dawczej pozwala na potwierdzenie wniosku o tym, że jest to wyłącznie przepis przej-
ściowy, nieingerujący w przepisy wykonawcze wydane na podstawie zmienianej 
ustawy poza zakresem dokonywanych zmian. Ustawodawca posłużył się gotowym 
wzorem zamieszczonym w § 23 Zasad techniki prawodawczej. Jest to wzór przepisu 
przejściowego, potrzebnego w sytuacji, gdy ustawodawca decyduje się na zachowa-
nie w mocy przepisów wykonawczych, które utraciły moc wobec uchylenia przepisów 
zawierających upoważnienie do ich wydania. Lapidarnie ujmując, przepis art. 16 

 
9
ustawy nowelizującej traktuje („mówi”) o zachowaniu w mocy przepisów wykonaw-
czych, a nie o uchyleniu przepisów wykonawczych. Na jego podstawie rozporządze-
nie z dnia 22 stycznia 1998 r. nie zostało uchylone. Nie sposób zatem podzielić po-
glądu Rzecznika Praw Obywatelskich o „wyraźnej i czytelnej” decyzji ustawodawcy 
zawartej rzekomo w art. 16 ustawy nowelizującej z 2000 r. co do uchylenia wszyst-
kich przepisów wykonawczych do Karty Nauczyciela. Z treści tego przepisu taka „de-
cyzja” nie wynika. Wynika z niego tylko tyle, że te przepisy, które utraciły moc („z 
mocy prawa”) czasowo pozostają w systemie prawnym.  
 Stawiający pytanie Rzecznik, jak się wydaje, nie ma wątpliwości co do tego, 
że rozporządzenie z 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu 
postępowania dyscyplinarnego nie utraciło mocy na skutek zmiany nazwy organu 
upoważnionego do jego wydania, dokonanej w ustawie z 18 lutego 2000 r. Tak jest w 
istocie. Zgodnie z przyjętymi regułami walidacyjnymi w powiązaniu z regułami egze-
gezy, zmiana nazwy organu przy (niewątpliwym) zachowaniu jego tożsamośc,i czyli 
zmiana sposobu określenia tego samego organu, nie oznacza zmiany organu upo-
ważnionego do wydania rozporządzenia, a tylko taka zmiana uzasadniałaby utratę 
mocy aktu wykonawczego. 
W doktrynie (J. Rozwadowska-Skrzeczyńska (w:) A. Barański, M. Szymańska, 
J. Rozwadowska-Skrzeczyńska: Ustawa Karta Nauczyciela. Komentarz. Warszawa 
2009, s. 463) wyrażono pogląd, że klauzula derogacyjna z art. 16 ustawy z 18 lutego 
2000 r. dotyczy wyłącznie aktów wykonawczych, do których w wyniku tej nowelizacji 
upoważnienie otrzymało nowe brzmienie.  
VI. Gdyby przyjąć pogląd przeciwny, zakładający uchylenie wszystkich rozpo-
rządzeń wykonawczych do Karty Nauczyciela - preferowany przez Rzecznika Praw 
Obywatelskich przedstawiającego rozważane zagadnienie prawne - trzeba byłoby 
zaakceptować konieczność wydania w ciągu sześciu miesięcy od daty wejścia w ży-
cie ustawy z 18 lutego 2000 r. nowelizującej Kartę Nauczyciela kilkunastu rozporzą-
dzeń, gdyż tyle upoważnień zawierała Karta przed nowelizacją z 2000 r. Byłoby to 
zadanie nie tylko trudne do wykonania z uwagi na ogrom pracy, lecz także pozbawio-
ne racjonalnych podstaw. Prowadziłoby to bowiem do powielania licznych spośród 
dotychczas obowiązujących rozporządzeń, skoro nie zmieniły się (w wyniku noweli-
zacji z 18 lutego 2000 r.) żadne przesłanki w zakresie ich treści.  
 
Rozumienie przepisu art. 16 ustawy z 18 lutego 2000 r. jako uchylającego 
wszystkie rozporządzenia wykonawcze do Karty Nauczyciela miałoby inną jeszcze 

 
10
konsekwencję. Mając na uwadze, że ustawą tą nie dokonywano uchylenia całej Karty 
lecz jedynie wprowadzono do niej zmiany, trzeba byłoby rozważyć zgodność tego 
przepisu (w takim rozumieniu) z Konstytucją, która w art. 149 ust. 2 przyznaje Radzie 
Ministrów kompetencję do uchylania rozporządzeń Ministra. Uchylenie rozporządze-
nia przez ustawodawcę wynika z uchylenia lub zmiany przepisu ustawy. Wymaga-
łoby zatem rozważenia (do czego nie ma jednak podstaw przy przyjętej przez Sąd 
Najwyższy wykładni art. 16), czy w świetle Konstytucji, ustawodawca zachowuje 
kompetencję w zakresie uchylenia rozporządzenia niezależną od uchylenia lub 
zmiany przepisu ustawy zawierającego upoważnienie do jego wydania. 
VII. Przedstawione rozważania doprowadziły Sąd Najwyższy do podjęcia 
uchwały o treści wyżej przedstawionej. 
========================================