III PZ 7/15

Sąd Najwyższy2015-07-15
SNPracyustalenie istnienia stosunku pracynajwyższy
przymus adwokacko-radcowskiSąd Najwyższyzażaleniewznowienie postępowaniazdolność postulacyjnapostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, ponieważ zostało ono wniesione z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.

Powódka A.K. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające jej skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy odrzucił to zażalenie, wskazując na naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego, ponieważ powódka nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Sąd Najwyższy podtrzymał to stanowisko, odrzucając zażalenie powódki jako niedopuszczalne z powodu braku zachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Sprawa dotyczy zażalenia powódki A. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy pierwotnie odrzucił skargę o wznowienie, a następnie odrzucił zażalenie na to postanowienie, ponieważ zostało ono wniesione przez powódkę osobiście, bez udziału zawodowego pełnomocnika, co naruszało przymus adwokacko-radcowski wymagany w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy, rozpoznając przedmiotowe zażalenie, potwierdził, że w postępowaniu przed nim obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, z kilkoma ściśle określonymi wyjątkami, które w tym przypadku nie miały zastosowania. Ponieważ zażalenie zostało wniesione z naruszeniem tego wymogu, Sąd Najwyższy uznał je za niedopuszczalne i na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. postanowił je odrzucić.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione przez stronę osobiście, bez udziału zawodowego pełnomocnika, gdy nie zachodzą wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu przed nim obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87¹ § 1 k.p.c.), które rozciąga się również na czynności procesowe podejmowane przed sądem niższej instancji w ramach postępowania przed SN. Brak zachowania tego wymogu skutkuje niedopuszczalnością środka zaskarżenia i koniecznością jego odrzucenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowódka
Zespól Szkół [...]instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, także w czynnościach podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 87¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c. - stanowi podstawę do odrzucenia zażalenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje odrzucenie zażalenia do Sądu Najwyższego przez sąd drugiej instancji lub przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość Sądu Najwyższego do odrzucenia zażalenia, które powinno było zostać odrzucone przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 394

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne zasady dotyczące zażalenia.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie rozpoznania przez Sąd Najwyższy środka zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie do Sądu Najwyższego musi być sporządzone i wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), z uwagi na przymus adwokacko-radcowski. Naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego skutkuje niedopuszczalnością zażalenia i jego odrzuceniem.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski zdolność postulacyjna czynność procesowa podejmowana przed sądem niższej instancji

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący-sprawozdawca

Dawid Miąsik

członek

Maciej Pacuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przymusem adwokacko-radcowskim w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Czy możesz samodzielnie złożyć zażalenie do Sądu Najwyższego? Sprawdź, co mówi prawo!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PZ 7/15
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dawid Miąsik
‎
SSN Maciej Pacuda
w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Zespołowi Szkół […]o ustalenie istnienia stosunku pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 lipca 2015 r.,
‎
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.
‎
z dnia 16 marca 2015 r.,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r., Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił zażalenie powódki A. K. na postanowienie tego Sądu z dnia 21 stycznia 2015 r., którym odrzucono skargę powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2010 r., w sprawie przeciwko Zespołowi Szkół [...] o ustalenie istnienia stosunku pracy. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy wywiódł, że powódka w terminie ustawowym wniosła do Sądu Najwyższego - za pośrednictwem Sądu Okręgowego - osobiście sporządzone przez siebie zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, mimo że została uprzednio pouczona na piśmie o konieczności dokonania tej czynności procesowej przez zawodowego pełnomocnika. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie powódki do Sądu Najwyższego zostało wniesione bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego wymaganego w art. 87
1
§ 1 k.p.c., co w konsekwencji spowodowało odrzucenie tego środka zaskarżenia.
Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 marca 2015 r. powódka zaskarżyła do Sądu Najwyższego zażaleniem wniesionym osobiście, w którym domagała się uchylenia orzeczenia Sądu drugiej instancji „wobec oczywistej zasadności niniejszego zażalenia” i „przyjęcia” zażalenia na postanowienie z dnia 21 stycznia 2015 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:
Stosownie do art. 87
1
§ 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (przymus adwokacko-radcowski) i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się tylko w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Reguła ta oznacza w szczególności, że obowiązek zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego rozciąga się również na postępowanie zażaleniowe przed Sądem Najwyższym prowadzone według zasad określonych w art. 394
1
k.p.c.
Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione po upływie przepisanego terminu, nieopłacone lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie (art. 370 w związku z art. 398
21
i w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.). Jeżeli zażalenie podlegało odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, ale nie zostało odrzucone przez ten sąd, to do odrzucenia zażalenia właściwy jest Sąd Najwyższy (art. 398
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.). Wniesienie przez stronę zażalenia do Sądu Najwyższego z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, gdy nie zachodzi wypadek opisany w art. 87
1
§ 2 k.p.c., jest niedopuszczalne, co powoduje odrzucenie zażalenia przez sąd drugiej instancji lub przez Sąd Najwyższy, bez uprzedniego wzywania strony o usunięcie tego braku.
W rozpoznawanym przypadku zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 marca 2015 r., kończące postępowanie w sprawie, zostało sporządzone i wniesione przez powódkę samodzielnie, bez udziału zawodowego pełnomocnika. To zaś oznacza, że czynność ta została dokonana przez osobę pozbawioną zdolności postulacyjnej do występowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez powódkę należało uznać za niedopuszczalne, co rodziło konieczność jego odrzucenia przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 lipca 2013 r., II CZ 46/13, LEX nr 1347849; z dnia 23 lipca 2014 r., V CZ 50/14, LEX nr 1504858 i z dnia 4 listopada 2014 r., II PZ 15/14, LEX nr 1551956).
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie powołanych przepisów postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI