III PZ 3/20

Sąd Najwyższy2020-08-20
SNPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaniewłaściwość sąduzażaleniepostanowieniesąd pracypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną od postanowienia o niewłaściwości sądu, podkreślając, że takie postanowienia nie podlegają skardze kasacyjnej.

Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który odrzucił jej zażalenie na postanowienie o niewłaściwości rzeczowej Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie o niewłaściwości nie jest objęte katalogiem spraw, od których przysługuje skarga kasacyjna. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że postanowienie o niewłaściwości sądu nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki R. Z. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 sierpnia 2019 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powódki od postanowienia zawartego w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 31 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Z. pierwotnie oddalił powództwo o przywrócenie do pracy i płacy, a w zakresie roszczenia o zapłatę stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i miejscową, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w K. Sąd Okręgowy w Z., rozpoznając apelację powódki, oddalił ją w pkt I i odrzucił zażalenie na postanowienie o niewłaściwości sądu w pkt II. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powódki od postanowienia o niewłaściwości, wskazując, że takie postanowienia nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i brak rozstrzygnięcia o przyjęciu skargi kasacyjnej na pkt I wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je, stwierdzając, że postanowienie o niewłaściwości sądu nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Podkreślono, że ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej należy do Sądu Najwyższego, a Sąd Okręgowy jedynie bada jej formalne wymogi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości sądu nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, np. o odrzuceniu pozwu lub umorzeniu postępowania. Postanowienie o niewłaściwości sądu, nawet jeśli zostało zaskarżone zażaleniem, a następnie to zażalenie odrzucono, nie mieści się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w Z.

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznapowódka
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w Z.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 398⁹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest uprawniony do oceny przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia zażalenia jako spóźnionego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o niewłaściwości sądu nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną w zakresie postanowienia o niewłaściwości sądu. Ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej należy do Sądu Najwyższego, a nie Sądu Okręgowego.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy nierozpoznał istoty sprawy przez odrzucenie skargi kasacyjnej na postanowienie o niewłaściwości. Sąd Okręgowy nie rozpoznał skargi kasacyjnej w zakresie pkt I wyroku Sądu Okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie w przedmiocie właściwości sądu nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną zachowanie terminu do wniesienia apelacji przesądza automatycznie o terminowym wniesieniu środka odwoławczego od zawartego w wyroku postanowienia do oceny przyjęcia skargi kasacyjnej uprawniony jest Sąd Najwyższy

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący-sprawozdawca

Maciej Pacuda

członek

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień o niewłaściwości sądu oraz zakres kompetencji Sądu Okręgowego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postanowienia (o niewłaściwości) i jego zaskarżalności w drodze skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest ważne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Dane finansowe

WPS: 11 762,9 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III PZ 3/20
POSTANOWIENIE
Dnia 20 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Maciej Pacuda
‎
SSN Romualda Spyt
w sprawie z powództwa R. Z.
‎
przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Z.
‎
o przywrócenie na poprzednie warunki pracy i płacy oraz zapłatę kwoty 11.762,90 w przedmiocie skargi kasacyjnej pełnomocnika powódki R. Z.  na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Z.  IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 grudnia 2018 roku, sygn. akt IV Pa (…),
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 sierpnia 2020 r.,
‎
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z.
‎
z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt WSC (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Z.  wyrokiem z 3 października 2018 r. w sprawie z powództwa R. Z.  przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Z. o przywrócenie na poprzednie warunki pracy i płacy oraz o zapłatę kwoty 11.762,90 zł w punkcie I oddalił powództwo o przywrócenie na poprzednie warunki pracy i płacy, w punkcie II stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i miejscową w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty 11.762,90 zł i w tej części przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K.  I Wydziałowi Cywilnemu, w punkcie III nie obciążył powódki kosztami procesu, w punkcie IV nieuiszczoną opłatę od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Sąd Okręgowy w Z.  wyrokiem z 31 grudnia 2018 r. po rozpoznaniu apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego oddalił apelację (pkt I) oraz odrzucił zażalenie na postanowienie zawarte w pkt II zaskarżonego wyroku (pkt II).
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniósł pełnomocnik powódki zaskarżając go w punkcie I i II oraz wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w innym składzie, ewentualnie o uchylenie w całości również zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do rozpoznania temu sądowi w zmienionym składzie.
Sąd Okręgowy w Z.  postanowieniem z 23 sierpnia 2019 r. odrzucił skargę kasacyjną na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Z.  z dnia 31 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego zawarte w punkcie II wzmiankowanego wyroku nie należy do postanowień wymienionych w art. 398
1
§ 1 k.p.c. zatem nie przysługuje na nie skarga kasacyjna.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik powódki, zaskarżając je w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez rozstrzygnięcie o przyjęciu skargi kasacyjnej na orzeczenie w pkt I wyroku Sądu Okręgowego z 31 grudnia 2018 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła nierozpoznanie istoty sprawy przez odrzucenie skargi kasacyjnej na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego i nie rozstrzygnięcie o przyjęciu skargi kasacyjnej na orzeczenie zawarte w pkt I wyroku Sądu Okręgowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia przebieg postępowania w sprawie, w której zapadło zaskarżone postanowienie. Sąd Okręgowy wyrokiem z 31 grudnia 2018 r. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu pierwszej instancji a w pkt II odrzucił zażalenie na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Sądu Rejonowego, mocą którego Sąd pierwszej instancji stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i miejscową w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty 11.762,90 zł i przekazał sprawę sądowi właściwemu. Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie powódki podlega odrzuceniu na podstawie art. 394 § 2 k.p.c. jako spóźnione. Sąd drugiej instancji wskazał, że pełnomocnik powódki otrzymał odpis wyroku 9 listopada 2018 r. a apelację wniósł 26 listopada 2018 r. W apelacji tej zawarł zażalenie na pkt II zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy stwierdził, że nastąpiło to po upływie tygodniowego terminu przysługującego do wniesienia zażalenia.
W tym miejscu wymaga wskazania, że zachowanie terminu do wniesienia apelacji przesądza automatycznie o terminowym wniesieniu środka odwoławczego od zawartego w wyroku postanowienia, pomimo że ze swej istoty wniesiony środek nie był apelacją, lecz zażaleniem (por. m. in. p
ostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2016 r., III CZ 26/16, LEX nr 2089845). Sąd Okręgowy powinien zatem rozpoznać zażalenie na postanowienie wniesione w treści apelacji. Niezależnie jednak od sposobu jego rozpoznania, należy stwierdzić, że postanowienie w przedmiocie właściwości sądu nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Zgodnie z treścią art. 398
1
§ 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji zawierającego postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości sądu i przekazaniu sprawy do sądu właściwego. Postanowienie to nie zalicza się do postanowień od których przysługuje skarga kasacyjna. W skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok w całości, a zatem również w zakresie obejmującym postanowienie, które nie należy do kręgu postanowień zaskarżalnych tym środkiem, co prawidłowo stwierdził w postanowieniu Sąd Okręgowy, odrzucając skargę kasacyjną w tym zakresie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca nie kwestionuje zasadności odrzucenia skargi kasacyjnej w zakresie pkt II wyroku Sądu Okręgowego w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie o stwierdzeniu przez Sąd Rejonowy swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy. Skarżąca podnosi, że Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął o przyjęciu skargi kasacyjnej na postanowienie zawarte w pkt I wyroku Sądu Okręgowego, a mianowicie w zakresie oddalenia apelacji. Odnosząc się do przedstawionych w uzasadnieniu zażalenia zarzutów, należy wskazać, że na podstawie zarządzenia z 18 września 2019 r. pełnomocnik powódki został poinformowany, że postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej od pkt I wyroku Sądu Rejonowego jest w toku. Sąd Okręgowy przedstawił skargę kasacyjną oraz rozpatrywane zażalenie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, które wpłynęły 12 grudnia 2019 r.
a
skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt III PK 12/20.
Oznacza to, że zarzuty podniesione przez skarżącą w uzasadnieniu zażalenia nie korespondują z treścią zaskarżonego postanowienia. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z
art. 398
9
k.p.c
.
do oceny przyjęcia skargi kasacyjnej uprawniony jest Sąd Najwyższy wydając w tym zakresie stosowne postanowienie na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., a nie Sąd drugiej instancji, który uprawniony jest jedynie do badania, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, czy została wniesiona w terminie i czy nie zawiera braków formalnych, które podlegają uzupełnieniu lub które skutkują odrzuceniem skargi
a limine
. To zaś, czy przedstawione okoliczności mające uzasadniać jej rozpoznanie rzeczywiście zachodzą, jest pozostawione ocenie Sądu Najwyższego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 394
1
§ 3 k.p.c. w związku z art. 398
14
k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI