III PZ 2/14

Sąd Najwyższy2014-04-24
SNPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
prawo pracyskarga kasacyjnawartość przedmiotu sporupróg kasacyjnyodszkodowanieSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego szpitala, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o odszkodowanie, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego szpitala od wyroku zasądzającego odszkodowanie w kwocie 8.043,75 zł, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10 000 zł, co stanowi próg kasacyjny w sprawach majątkowych z zakresu prawa pracy). Pozwany w zażaleniu argumentował, że wartość przedmiotu sporu powinna być liczona jako suma wynagrodzenia za rok (art. 231 k.p.c.), a nie zasądzona kwota odszkodowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że sprawa o odszkodowanie jest roszczeniem pieniężnym, a jej wartość stanowi podana kwota (art. 19 § 1 k.p.c.), a nie suma wynagrodzenia za rok.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego szpitala na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę kasacyjną od wyroku zasądzającego na rzecz powoda R. J. odszkodowanie w kwocie 8.043,75 zł. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (8.043,75 zł) była niższa niż próg 10 000 zł wymagany dla spraw majątkowych z zakresu prawa pracy zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Pozwany szpital w zażaleniu podniósł, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące określania wartości przedmiotu sporu. Argumentował, że w sprawach o odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony, wartość tę należy obliczać jako sumę wynagrodzenia za okres jednego roku (na podstawie art. 231 k.p.c. w związku z art. 368 § 2 i art. 398^21 k.p.c.), a nie jako zasądzoną kwotę odszkodowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je jako bezzasadne. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c., w sprawach o roszczenia pieniężne wartość przedmiotu sporu stanowi podana kwota pieniężna. Sprawa o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy jest właśnie taką sprawą o roszczenie pieniężne. Przepis art. 231 k.p.c. reguluje sposób oznaczania wartości przedmiotu sporu w sprawach o roszczenia majątkowe niepieniężne dotyczące stosunku pracy, takie jak uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenie do pracy, ale nie ma zastosowania do spraw o odszkodowanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany przedmiotu powództwa z roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne na roszczenie o odszkodowanie w konkretnej kwocie, co determinowało sposób określenia wartości przedmiotu sporu. Ponieważ zasądzone odszkodowanie wynosiło 8.043,75 zł, co było poniżej progu kasacyjnego, skarga kasacyjna była niedopuszczalna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W sprawach o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy, wartość przedmiotu sporu stanowi podana przez powoda kwota pieniężna (art. 19 § 1 k.p.c.), a nie suma wynagrodzenia za okres jednego roku (art. 231 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił sprawy o roszczenia pieniężne od spraw o roszczenia niepieniężne. Sprawa o odszkodowanie jest sprawą o roszczenie pieniężne, dla której wartość przedmiotu sporu określa się na podstawie podanej kwoty. Przepis art. 231 k.p.c. ma zastosowanie do spraw o roszczenia niepieniężne, takie jak uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenie do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

R. J.

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznapowód
[...] Szpital [...] w S.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 19 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 398 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 19 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje sposób oznaczenia wartości przedmiotu sporu w sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy, ale ma zastosowanie tylko do roszczeń majątkowych niepieniężnych.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

k.p.c. art. 25 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia przez sąd.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę jest sprawą o roszczenie pieniężne, a jej wartość stanowi podana kwota (art. 19 § 1 k.p.c.). Przepis art. 231 k.p.c. nie ma zastosowania do spraw o odszkodowanie, lecz do spraw o roszczenia niepieniężne (np. o przywrócenie do pracy). Wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych z prawa pracy.

Odrzucone argumenty

Wartość przedmiotu sporu w sprawie o odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę powinna być liczona jako suma wynagrodzenia za okres jednego roku (art. 231 k.p.c.). Skarga kasacyjna powinna być dopuszczalna, nawet jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, w sprawach o odszkodowanie.

Godne uwagi sformułowania

sprawa o roszczenie pieniężne podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu nie dosięga progu kasacyjnego skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący, sprawozdawca

Maciej Pacuda

członek

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określanie wartości przedmiotu sporu w sprawach o odszkodowanie z prawa pracy i dopuszczalność skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej progu kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą progu kasacyjnego w sprawach pracowniczych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach pracy jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia próg 10 000 zł.

Dane finansowe

WPS: 8043,75 PLN

odszkodowanie: 8043,75 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PZ 2/14 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 kwietnia 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Maciej Pacuda 
SSN Romualda Spyt 
 
w sprawie z powództwa R. J. 
przeciwko […] Szpitalowi […] w S. 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 kwietnia 2014 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w S. 
z dnia 3 stycznia 2014 r., sygn. akt VI Pa […], 
 
 
oddala zażalenie. 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. 
postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego 
[…] Szpitala […] w S. od wyroku tego Sądu z dnia 27 września 2013 r. 
W uzasadnieniu postanowienia Sąd odwoławczy wskazał, że Sąd Rejonowy 
w S. wyrokiem z dnia 2 listopada 2012 r. oddalił powództwo R. J. o zasądzenie 
od pozwanego kwoty 8.043,75 zł tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy 
o pracę za wypowiedzeniem pracodawcy. Rozpoznając sprawę na skutek apelacji 
powoda, Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 27 września 2013 r. zmienił wyrok 

 
 
2 
Sądu pierwszej instancji i zasądził od strony pozwanej na rzecz R. J. żądaną 
tytułem odszkodowania kwotę w całości. Strona pozwana wywiodła skargę 
kasacyjną od tego orzeczenia, określając wartość przedmiotu zaskarżenia 
na 32.400 zł, w związku z czym została zobowiązana zarządzeniem z 13 grudnia 
2013 r. do wskazania w zakreślonym terminie sposobu wyliczenia tej wartości. 
Wykonując to zobowiązanie pozwany podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia 
została wyliczona jako suma wynagrodzenia powoda za okres jednego roku 
na podstawie art. 231 k.p.c. w związku z art. 368 § 2 i w związku z art. 39821 k.p.c. 
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy, działając w oparciu 
o art. 25 § 1 k.p.c., sprawdził podaną przez stronę pozwaną wartość przedmiotu 
zaskarżenia i ustalił, że wynosi ona 8.043,75 zł. 
W rozważaniach prawnych Sąd odwoławczy podniósł, że skarga kasacyjna 
jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu prawa pracy o prawa majątkowe, w 
których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych 
(art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). W sprawie o zasądzenie odszkodowania z 
tytułu bezprawnego rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony 
wartość przedmiotu sporu stanowi podana kwota pieniężna (art. 19 § 1 k.p.c.), a nie 
suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku (art. 231 k.p.c.). Jak wynika z 
postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 3 stycznia 2014 r. wartość przedmiotu 
zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 8.043,75 zł, a zatem nie dosięga progu 
kasacyjnego określonego w art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., skutkiem czego 
skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (art. 3986 § 2 k.p.c.). 
Strona pozwana złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, 
zarzucając naruszenie: 
1. art. 19 k.p.c., przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że 
roszczenie pracownika o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne 
jest roszczeniem pieniężnym w rozumieniu art. 19 § 1 k.p.c., a nie inną sprawą 
majątkową, do której stosuje się przepis art. 231 k.p.c., czyli sprawą o roszczenia 
pracowników dotyczącą rozwiązania stosunku pracy, a w konsekwencji na 
wadliwym przyjęciu, że w takiej sprawie wartości przedmiotu sporu nie stanowi 
suma wynagrodzenia za okres jednego roku (przy umowie na czas nieokreślony); 

 
 
3 
2. art. 368 § 2 w związku z art. 19 § 1 k.p.c., przez niewłaściwe uznanie, że 
w sprawie o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za nieuzasadnione i 
orzeczenie odszkodowania wartość przedmiotu zaskarżenia powinna zostać 
określona jako kwota zasądzonego odszkodowania, podczas gdy wartość 
przedmiotu sporu należałoby obliczyć zgodnie z art. 231 k.p.c. jako sumę 
wynagrodzenia za okres jednego roku (przy umowie na czas nieokreślony); 
3. art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., przez uznanie, że skarga kasacyjna 
jest niedopuszczalna w następstwie błędnego określenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia na poziomie niższym niż dziesięć tysięcy złotych, a tym samym 
pozbawienie pracodawcy możliwości wnoszenia środka zaskarżenia w każdym 
przypadku, gdy sąd zasądzi odszkodowanie, choćby pracownik wnosił o 
przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach. 
Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uznanie skargi 
kasacyjnej za dopuszczalną. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest bezzasadne. 
Zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c., w sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone 
choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość 
przedmiotu sporu. W innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest 
oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu, uwzględniając 
postanowienia zawarte w artykułach poniższych (art. 19 § 2 k.p.c.). Z regulacji tych 
wynika jednoznacznie, że sprawy o prawa majątkowe mogą dotyczyć roszczeń 
pieniężnych lub innych praw majątkowych (niepieniężnych). Sposób oznaczenia 
wartości przedmiotu sporu dla spraw majątkowych o roszczenia pieniężne określa 
art. 19 § 1 k.p.c., a więc stanowi go „podana kwota pieniężna”. Chodzi przy tym o 
kwotę pieniężną, której zasądzenia powód żąda, a nie o kwotę, która mu 
przysługuje według przepisów prawa materialnego (por. postanowienie z dnia 5 
lutego 1998 r., I PZ 69/97, OSNAPiUS 1999 nr 4, poz. 131). W sprawach 
majątkowych o roszczenia niepieniężne powód jest obowiązany oznaczyć w pozwie 
kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu, uwzględniając postanowienia zawarte 

 
 
4 
w „artykułach poniższych” do art. 19 § 2 k.p.c., a więc między innymi uwzględniając 
postanowienia art. 231 k.p.c. Oznacza to więc, że art. 231 k.p.c. w zakresie, w jakim 
reguluje sposób oznaczenia wartości przedmiotu sporu w sprawach o roszczenia 
pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy, ma 
zastosowanie tylko do roszczeń majątkowych niepieniężnych. W sprawach 
dotyczących rozwiązania stosunku pracy będą to więc sprawy o uznanie 
wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy. Sprawa o 
odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy jest 
sprawą o roszczenie pieniężne i dlatego jej wartość przedmiotu sporu stanowi 
kwota wskazana (podana) przez powoda zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c. Do takiej 
sprawy sposób oznaczenia wartości przedmiotu sporu wynikający z art. 231 k.p.c. 
nie ma zastosowania (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2001 r., 
III ZP 28/01, OSNAPiUS 2002 nr 15, poz. 35). 
W przedmiotowej sprawie doszło w toku postępowania przed Sądem 
pierwszej 
instancji 
do 
dopuszczalnej 
przedmiotowej 
zmiany 
powództwa, 
polegającej na zgłoszeniu przez powoda, pierwotnie domagającego się uznania 
wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, roszczenia o odszkodowanie w 
kwocie 8.043,75 zł. Ta zmiana, wbrew stanowisku strony żalącej się, pociągnęła za 
sobą również zmianę wartości przedmiotu sporu. Od tej  chwili przedmiot sporu 
stanowiło bowiem roszczenie pieniężne, którego wartość wyrażona była kwotą 
dochodzonego przez powoda odszkodowania (art. 19 § 1 k.p.c.), a nie roszczenie 
majątkowe niepieniężne (uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, 
czy przywrócenie do pracy), którego wartość oblicza się według zasad 
wynikających z art. 231 k.p.c. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o 
odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, a powód 
zaskarżył apelacją to orzeczenie, domagając się zasądzenia tego właśnie 
odszkodowania. W konsekwencji przedmiotem sporu w postępowaniu apelacyjnym 
było odszkodowanie w żądanej przez powoda kwocie pieniężnej. Wartość 
przedmiotu zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji, który zaskarżył apelacją 
powód, stanowiła kwota dochodzonego przez niego odszkodowania, stosownie do 
art. 368 § 2 k.p.c. w związku z art. 19 § 1 k.p.c. Przedmiotem procedury apelacyjnej 
Sądu drugiej instancji było zatem orzeczenie Sądu pierwszej instancji, który oddalił 

 
 
5 
roszczenie o odszkodowawcze świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 19 § 1 
k.p.c. Konsekwentnie przedmiotem kasacyjnego zaskarżenia mogło być orzeczenie 
Sądu drugiej instancji wyrokującego co do takiego przedmiotu i wartości 
dochodzonego roszczenia odszkodowawczego, a nie wartości przedmiotu sporu w 
sprawie o rozwiązanie umowy o pracę wyliczonej według art. 231 k.p.c., tj. sumy 
wynagrodzenia za okres jednego roku. Skoro zaś wartość dochodzonego i 
zasądzonego na rzecz powoda przez Sąd drugiej instancji odszkodowania 
stanowiła kwota 8.043,75 zł, to trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że skarga kasacyjna 
strony pozwanej jest niedopuszczalna, albowiem wartość przedmiotu zaskarżenia 
nie sięga granicy przewidzianej w art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. dla spraw o 
prawa majątkowe z zakresu prawa pracy. 
 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji 
(art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).  
 
 
 
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI