III PZ 19/19

SN
Sygn. akt III PZ 19/19
POSTANOWIENIE
Dnia 15 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Romualda Spyt
‎
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z powództwa J. S.
‎
przeciwko P. [...]
(…)
S.A Oddział Zespół Elektrowni D.
‎
o przywrócenie do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 stycznia 2020 r.,
‎
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S.
‎
z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt VI WSC P
(…)
,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2019 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda J. S. od wyroku tego Sądu z dnia 26 listopada 2018 r., oddalającego apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 lipca 2017 r., którym oddalono jego powództwo o przywrócenie do pracy w pozwanej P. [...]
(…)
S.A. Oddział Zespołu Elektrowni D.
Sąd Okręgowy w motywach orzeczenia wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona postanowieniem tego Sądu z dnia 12 lipca 2019 r. na kwotę 66.930 zł. W efekcie tego, zarządzeniem z dnia 17 lipca 2019 r. pełnomocnik powoda został zobowiązany do uiszczenia w terminie 7 dni kwoty 3.317 zł tytułem uzupełnienia opłaty od skargi kasacyjnej pod rygorem odrzucenia skargi (art. 398
6
§ 1 k.p.c.), czego nie uczynił. Stosownie do art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 785 ze zm.) skarga kasacyjna podlega opłacie, a według art. 35 ust. 1 tej ustawy w sprawach z zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, od skargi kasacyjnej pobiera się opłatę stosunkową. Natomiast na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 398
4
§ 1 k.p.c., nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Skoro skarga kasacyjna powoda, mimo stosownego zobowiązania, nie została prawidłowo opłacona, to podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wartość przedmiotu sporu w sprawie stanowi kwota
66.930 zł, chociaż w rzeczywistości wynosiła ona 12.000 zł, zatem nie miał on obowiązku uiszczania opłaty sądowej, co wykluczało odrzucenie skargi z powodu jej nieopłacenia; 2) naruszenie art. 25 ust. 2 k.p.c. w związku z art. 26 k.p.c., przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wartość przedmiotu sporu wskazana i niezakwestionowana przez stronę przeciwną przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy może podlegać ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.
W ocenie powoda, wartość przedmiotu zaskarżenia podana w skardze kasacyjnej na kwotę 12.000 zł jest taka sama, jak w apelacji. Wobec zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku w całości nie było możliwe wskazanie innej wartości, gdyż podana w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia, która nie została przez Sąd pierwszej instancji sprawdzona (art. 25 k.p.c.), pozostaje - przy założeniu zaskarżenia orzeczenia w całości - aktualna jako wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Badanie przez Sąd Okręgowy podanej w pozwie i apelacji wartości przedmiotu sporu narusza art. 25 ust. 2 k.p.c., który pozwala na badanie wartości przedmiotu sporu tylko na zarzut zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy zauważyć, że powód konsekwentnie domagał się przywrócenia do pracy, a zatem roszczenia majątkowego, którego wartość przy umowach o pracę na czas nieokreślony oblicza się zgodnie z
art. 23
1
k.p.c. jako sumę wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku, a wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art. 368 § 2 k.p.c. i art. 398
4
§ 3 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2015 r., I PZ 4/15, LEX nr 2051054; z dnia 8 lipca 2014 r., I PZ 11/14, LEX nr 1511379). Oznacza to, że prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy, iż stosownie do treści
art. 23
1
k.p.c. wartość tę stanowi suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku, co przy miesięcznym wynagrodzeniu powoda w wysokości 5.577 zł wynosiło kwotę 66.930 zł i taką też wartość przedmiotu zaskarżenia ustalił z urzędu postanowieniem z dnia 12 lipca 2019 r., po sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Tym samym nie ma racji powód zarzucając, że doszło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż wartość przedmiotu sporu wynosiła 66.930 zł w sytuacji, gdy wynosiła ona 12.000 zł, co skutkuje zwolnieniem powoda z obowiązku uiszczenia opłaty stosunkowej. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że gdy sąd kontrolujący dopuszczalność skargi kasacyjnej poweźmie wątpliwości, co do prawidłowego oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, to ma prawo i obowiązek jej sprawdzenia. W tym celu sąd może zarządzić dochodzenie, o którym stanowi
art. 25 § 1
k.p.c. i po jego zakończeniu wydać postanowienie określające prawidłową wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 kwietnia 2008 r.,
V CZ 17/08
, OSNC-ZD 2009 nr 1, poz. 8 czy z dnia 8 sierpnia 2008 r.,
V CZ 49/08
, LEX nr 450153). Sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia prowadzi do ustalenia przez sąd wartości prawidłowej jego zdaniem (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 kwietnia 1998 r.,
II UZ 24/98
, OSNP 1999 nr 8, poz. 291; z dnia 23 kwietnia 1999 r.,
II UZ 39/99
, OSNP 2000 nr 20, poz. 768; z dnia 17 maja 2006 r.,
II PZ 18/06
, OSNP 2007 nr 9-10, poz. 137), a tą wartością w tej sprawie była kwota odpowiadająca sumie wynagrodzenia powoda za okres roku, tj. 66.930 zł.
Nie można także pominąć, że postanowienie sądu drugiej instancji ustalające z urzędu wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu
art. 394
1
§ 2
k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r.) i nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu. Jego kontrola możliwa jest tylko w sposób pośredni, przy rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Warunkiem koniecznym przeprowadzenia tzw. kontroli uprzedniej jest jednak zamieszczenie w zażaleniu stosownego wniosku na podstawie
art. 380
k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r.,
II CZ 109/02
, LEX nr 75273
oraz z dnia 24 września 2015 r.,
V CZ 49/15
, LEX nr 1827144), a takiego wniosku w zażaleniu brak. W przypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez zawodowych pełnomocników wniosek o dokonanie kontroli niezaskarżalnego postanowienia powinien być jednoznacznie sformułowany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2016 r., IV CZ 97/15, LEX nr 1994287 czy z dnia 7 marca 2019 r., IV CZ 106/18, LEX nr 2631801 i powołane tam orzeczenia). Powyższa okoliczność powoduje, że tracą na znaczeniu zarzuty naruszenia art. 25 ust. 2 k.p.c. w związku z art. 26 k.p.c. Niemniej jednak nie ma racji powód, co wynika z rozważań dokonanych powyżej, że wartość przedmiotu sporu stanowiła kwota 12.000 zł wskazana w apelacji i skardze kasacyjnej.
Natomiast nie
budzi wątpliwości, że zgodnie z
art. 35 ust. 1
zdanie drugie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 18 ust. 2 tej ustawy w sprawach z zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 50.000 zł, od skargi kasacyjnej pobiera się opłatę stosunkową, a nie podstawową, jaką uiścił powód, a mimo wezwania powyższy brak skargi kasacyjnej nie został usunięty w ustawowo określonym terminie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2016 r., I PZ 7/16, LEX nr 2089843).
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd Najwyższy na podstawie
art. 394
1
§ 3
k.p.c. w związku z
art. 398
14
k.p.c. oddalił zażalenie.