III PZ 14/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię ustalenia wartości przedmiotu sporu w sprawie o przywrócenie warunków płacy, odrzucając zażalenie powodów.
Sprawa dotyczyła ustalenia wartości przedmiotu sporu w kontekście wypowiedzenia warunków płacy, w tym prawa do nagrody jubileuszowej. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, uznając wartość przedmiotu zaskarżenia za poniżej 10.000 zł. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, uznał, że w sprawach o roszczenia pracownicze dotyczące rozwiązania stosunku pracy lub jego warunków właściwy jest art. 231 k.p.c., a nie art. 22 k.p.c. Jednakże, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do sposobu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia jako różnicy w rocznym wynagrodzeniu, wykluczając z tego nagrody jubileuszowe.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, który odrzucił ich skargę kasacyjną. Spór dotyczył przywrócenia warunków płacy po wypowiedzeniu przez pracodawcę części umowy o pracę, w tym prawa do nagrody jubileuszowej, dodatku za staż pracy i specjalnego wynagrodzenia za wieloletnią pracę. Sąd Okręgowy uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako różnica w rocznym wynagrodzeniu, nie osiągnęła 10.000 zł, co skutkowało niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawach o roszczenia pracownicze dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy, właściwą podstawą prawną do określenia wartości przedmiotu sporu jest art. 231 k.p.c., a nie art. 22 k.p.c., jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że w tej konkretnej sprawie, gdzie wypowiedziano jedynie warunki płacy, a nie istnienie stosunku pracy, wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalona jako różnica między aktualnym a poprzednim rocznym wynagrodzeniem. Sąd Najwyższy uznał również, że brak jest podstaw do uwzględnienia w wartości przedmiotu zaskarżenia przyszłych nagród jubileuszowych, ponieważ nie były one przedmiotem żądania zasądzenia świadczeń, a ich wartość była nieokreślona. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że pierwotna wartość przedmiotu sporu, ustalona przez stronę pozwaną i niekwestionowana przez powodów, była niższa niż 10.000 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
W sprawach o roszczenia pracownicze dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy, podstawą prawną określenia wartości przedmiotu sporu jest art. 231 k.p.c., a nie art. 22 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro sprawa dotyczy roszczeń pracowniczych wynikających ze stosunku pracy, właściwy jest art. 231 k.p.c. Błędne zastosowanie art. 22 k.p.c. przez Sąd Okręgowy było wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ceramiki Budowlanej Sp. z o.o. w H.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kazimiera B. | osoba_fizyczna | powód |
| Anna S.-B. | osoba_fizyczna | powód |
| Julian B. | osoba_fizyczna | powód |
| Józef B. | osoba_fizyczna | powód |
| Jan B. | osoba_fizyczna | powód |
| Marian C. | osoba_fizyczna | powód |
| Robert C. | osoba_fizyczna | powód |
| Janusz R. | osoba_fizyczna | powód |
| Kazimierz C. | osoba_fizyczna | powód |
| Zbigniew C. | osoba_fizyczna | powód |
| Stanisław C. | osoba_fizyczna | powód |
| Józef C. | osoba_fizyczna | powód |
| Stanisław C. | osoba_fizyczna | powód |
| Stanisław D. | osoba_fizyczna | powód |
| Bogdan G. | osoba_fizyczna | powód |
| Krzysztof G. | osoba_fizyczna | powód |
| Leszek G. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Ceramiki Budowlanej Sp. z o.o. w H. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi przy umowach na czas nieokreślony - suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany błędnie przez Sąd Okręgowy do ustalenia wartości przedmiotu sporu w sprawie o przywrócenie warunków płacy.
k.p.c. art. 398² § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398⁶ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalona jako różnica między aktualnym a poprzednim rocznym wynagrodzeniem. Nagrody jubileuszowe nie powinny być wliczane do wartości przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie. Pierwotnie ustalona wartość przedmiotu sporu przez pozwanego, niekwestionowana przez powodów, była niższa niż 10.000 zł.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 231 k.p.c. do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia powinno obejmować również przyszłe nagrody jubileuszowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia ustalona zgodnie z art. 231 k.p.c. (suma wynagrodzenia za rok) przekracza 10.000 zł.
Godne uwagi sformułowania
podstawą prawną określenia wartości przedmiotu sporu jest art. 231 k.p.c., a nie art. 22 k.p.c. brak jest podstaw do uwzględnienia w wartości przedmiotu zaskarżenia nagród jubileuszowych skarga kasacyjna jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna
Skład orzekający
Andrzej Wróbel
przewodniczący
Andrzej Wasilewski
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu sporu w sprawach pracowniczych dotyczących wypowiedzenia warunków płacy, w tym kwestii nagród jubileuszowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wypowiedziano jedynie warunki płacy, a nie istnienie stosunku pracy. Interpretacja wartości przedmiotu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy ze względu na precyzyjne rozróżnienie między art. 22 a 231 k.p.c. w kontekście ustalania wartości przedmiotu sporu.
“Kiedy nagroda jubileuszowa wpływa na wartość sporu? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 19 stycznia 2006 r. III PZ 14/05 W sprawie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach płacy, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę na czas nieokreślony w tej części (w szczególności w zakresie prawa do nagrody jubileuszowej, dodatku za staż pracy oraz specjalnego wynagrodzenia za wieloletnią pracę bezpośrednio w produkcji) podstawą prawną określenia wartości przedmiotu sporu jest art. 231 k.p.c., a nie art. 22 k.p.c. Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy z powództwa Kazimiery B., Anny S.-B., Juliana B., Józefa B., Jana B., Mariana C., Roberta C., Janusza R., Kazimierza C., Zbigniewa C., Stanisława C., Józefa C., Stanisława C., Stanisława D., Bogdana G., Krzysztofa G., Leszka G. prze- ciwko Zakładowi Ceramiki Budowlanej Sp. z o.o. w H. o przywrócenie poprzednich warunków płacy, na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowe- go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z dnia 21 października 2005 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu [...] odrzucił skargę kasacyjną powodów [...] - reprezentowanych przez radcę prawnego Krzysztofa B., a wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z dnia 18 maja 2005 r. zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Mielcu z dnia 5 stycznia 2005 r. w sprawie o przywrócenie warunków płacy. W uzasadnieniu powyż- szego postanowienia Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tar- 2 nobrzegu stwierdził w szczególności, że: po pierwsze - „strona pozwana wypowie- działa powodom umowy o pracę w części dotyczącej nagrody jubileuszowej, dodatku za staż pracy, specjalnego wynagrodzenia za wieloletnią pracę bezpośrednio w pro- dukcji. (...) Nie ulegały zmianie pozostałe warunki umowy o pracę”; po drugie - „po- wodowie nie wskazali w pozwach wartości przedmiotu sporu. Pozwany wskazał wartość przedmiotu sporu odrębnie co do każdego z powodów w piśmie z dnia 20.03.2005 r. [...]. Pismo powyższe zostało doręczone pełnomocnikom powodów w dniach 1 i 4 kwietnia 2005 r. [...]. Pełnomocnicy powodów nie zgłosili zarzutów do wskazanej przez stronę pozwaną wartości przedmiotu sporu”, która w odniesieniu do każdego z powodów indywidualnie nie osiągała wartości 10.000 zł (wartość przed- miotu sporu obliczona indywidualnie dla każdego z powodów wahała się pomiędzy kwotą najniższą - 2.243,76 zł oraz kwotą najwyższą - 6.144,00 zł); po trzecie - nato- miast w skardze kasacyjnej pełnomocnik powodów wskazał wartość przedmiotu za- skarżenia indywidualnie dla każdego z powodów, która wahała się pomiędzy kwotą najniższą - 19.673,20 zł oraz kwotą najwyższą - 53.280,66 zł, a w uzasadnieniu jej wyliczenia - wskazując na przepis art. 231 k.p.c. - podniósł, że ponieważ wszyscy powodowie są zatrudnieni przez stronę pozwaną na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy, przeto prawidłowa wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi w odniesieniu do każdego z nich sumę wynagro- dzenia za pracę sprzed jego zmiany, liczonego za okres jednego roku; po czwarte - w tej sytuacji, Sąd wezwał pełnomocnika powodów do wskazania „odrębnie dla każ- dego z powodów różnicy pomiędzy wartością aktualnie otrzymywanego rocznego wynagrodzenia, a wartością wynagrodzenia rocznego otrzymywanego przed zmianą warunków płacy dokonaną wskutek wypowiedzenia”; obliczona w ten sposób wartość przedmiotu zaskarżenia indywidualnie w stosunku do każdego z powodów nie osią- gała wartości 10.000 zł - wahała się ona pomiędzy kwotą najniższą - 766,87 zł oraz kwotą najwyższą - 6.788,44 zł; jednakże pełnomocnik powodów w piśmie z dnia 14 września 2005 r. podniósł, że obliczona w ten sposób wartość przedmiotu zaskarże- nia nie uwzględnia wartości należnych powodom potencjalnie nagród jubileuszo- wych, zaznaczając przy tym, że strona powodowa nie podała dokładnej wartości na- gród, bowiem podstawa ich wyliczenia (ekwiwalent za urlop wypoczynkowy) nie jest aktualnie znana (wynagrodzenie w przyszłości może się różnie kształtować) i dlatego pełnomocnik powodów podał w przybliżeniu wartość nagród jubileuszowych tych po- wodów, którzy otrzymaliby je w 2005 roku - w tym wypadku, wedle jego obliczeń, 3 wartość nagród jubileuszowych w stosunku do sześciu powodów powinna się kształtować pomiędzy kwotą 10.000 zł a kwotą 3.400 zł; po piąte - tymczasem, Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że skoro sprawa niniejsza nie jest sprawą o istnie- nie stosunku pracy, „przedmiotem wypowiedzenia były tylko warunki wynagrodzenia nie zaś warunki pracy. Jest to więc sprawa o powtarzające się świadczenia pienięż- ne. Podstawę prawną określenia wartości przedmiotu sporu, a w konsekwencji także zaskarżenia, stanowi art. 22 k.p.c. Powodowie - jak podniesiono wyżej - zgłosili żą- danie przywrócenia warunków wynagrodzenia, a więc wyższego świadczenia powta- rzającego się. Tak została określona istota sporu w niniejszej sprawie. W takiej sytu- acji za wartość przedmiotu zaskarżenia należało uznać różnicę pomiędzy wartością wynagrodzenia rocznego otrzymywanego odrębnie przez każdego z powodów aktu- alnie oraz przed zmianą warunków płacy. Takie wartości Sąd przyjął w postanowie- niu z dnia 21 października 2005 r. ustalającym wartość przedmiotu zaskarżenia. W ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw do uwzględnienia w wartości przedmiotu zaskarżenia nagród jubileuszowych. Już sami powodowie podnoszą, że nie jest moż- liwe określenie obecnie dokładnej wartości tych nagród. Powodowie nabyliby ewen- tualnie prawo do nagród jubileuszowych w latach 2005 - 2009.; po szóste - w konse- kwencji, „Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga kasacyjna jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna. Wartość przedmiotu zaskarżenia obliczona odrębnie co do każde- go z powodów na podstawie przepisu art. 22 k.p. jako różnica pomiędzy wartością wynagrodzenia za pracę otrzymanego przed wypowiedzeniem warunków płacy a przysługującego obecnie stanowi poniżej 10.000 zł.” W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z dnia 21 października 2005 r. pełnomoc- nik powodów zarzucił naruszenie: po pierwsze - art. 231 k.p.c., „poprzez jego nieza- stosowanie i błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie podstawą prawną przy ustala- niu wartości przedmiotu zaskarżenia dla poszczególnych powodów jest art. 22 k.p.c., a w konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu za wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego z powodów wnoszących skargę ka- sacyjną odrębnie różnicy pomiędzy wartością aktualnie otrzymywanego rocznego wynagrodzenia a wartością wynagrodzenia rocznego przed zmianą warunków płacy dokonaną na skutek wypowiedzenia - gdy w rzeczywistości w niniejszej sprawie pod- stawą prawna przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia dla poszczególnych powodów powinien być art. 231 k.p.c. i wartość przedmiotu zaskarżenia dla poszcze- 4 gólnych powodów ustalona w oparciu o art. 231 k.p.c. powinna stanowić sumę wyna- grodzenia za pracę sprzed jego zmiany za okres jednego roku”; po drugie - art. 3982 § 1 k.p.c. w związku z art. 3986 § 2 k.p.c., „poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota niż- sza niż dziesięć tysięcy złotych, a przez to skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu - w sytuacji, gdy wskazana w skardze kasacyjnej w oparciu o art. 231 k.p.c. wartość przedmiotu zaskarżenia dla poszczególnych powodów stanowiąca sumę wynagrodzenia za pracę sprzed jego zmiany za okres jednego roku, w przy- padku każdego z powodów stanowi kwotę wyższą niż dziesięć tysięcy złotych.” W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik powodów podniósł ponadto, że „w ocenie strony powodowej, Sąd Okręgowy bezpodstawnie zakwestionował wpływ wypowie- dzianych przez pozwanego nagród jubileuszowych na wartość przedmiotu zaskarże- nia w przedmiotowej sprawie.” W konsekwencji, pełnomocnik powodów wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie skardze kasacyjnej biegu oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego we- dług norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie w zażaleniu podniesiony został zarzut niezastosownia przez Sąd art. 231 k.p.c. w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia oraz nie- wliczenia do wartości przedmiotu zaskarżenia kwoty odpowiadającej wysokości na- leżnej ewentualnie w przyszłości nagrody jubileuszowej. Zgodnie z art. 231 k.p.c., w sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu sta- nowi przy umowach na czas nieokreślony - suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku. W rozpoznawanej sprawie, w związku z wypowiedzeniem powodom, którzy zatrudnieni są przez stronę pozwaną na podstawie umów na czas nieokreślo- ny, umów o pracę w części dotyczącej warunków płacy, a w szczególności wobec wypowiedzenia im prawa do nagrody jubileuszowej, dodatku za staż pracy oraz spe- cjalnego wynagrodzenia za wieloletnią pracę bezpośrednio w produkcji, powodowie wystąpili przeciwko stronie pozwanej z pozwem o przywrócenie warunków płacy. Nie ma więc wątpliwości, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są roszczenia ma- jątkowe powodów wynikające ze stosunku pracy, a w tej sytuacji podstawą prawną 5 dla określenia wartości przedmiotu sporu jest art. 231 k.p.c., a nie art. 22 k.p.c., jak błędnie stwierdził Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarno- brzegu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Równocześnie jednak, zwa- żywszy na to, że w niniejszej sprawie powodowie, którzy zatrudnieni są przez stronę pozwaną na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony i w pozwie swym docho- dzą roszczeń ze stosunku pracy wynikających z faktu wypowiedzenia im przez stronę pozwaną umowy o pracę jedynie w części dotyczącej warunków płacy, trafnie przyjął Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu, że w sprawie tej określenie wartości przedmiotu sporu, a następnie - stosownie do granic zaskarżenia - także wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z dnia 18 maja 2005 r., powinno nastąpić poprzez wskazanie dla każdego z powodów „różnicy pomiędzy wartością aktualnie otrzymywanego rocznego wynagrodzenia a wartością wynagrodzenia rocznego otrzymywanego przed zmianą warunków płacy dokonaną wskutek wypowiedzenia.” Natomiast „brak jest podstaw do uwzględnienia w wartości przedmiotu zaskarżenia nagród jubileuszowych”, bowiem w danym wypadku przed- miotem roszczenia powodów jest kwestia oceny zasadności dokonanego przez stronę pozwaną wypowiedzenia im warunków płacy, a nie żądanie zasądzenia świadczeń ze stosunku pracy. Ponadto, nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w ni- niejszej sprawie jest również okoliczność, na którą wskazał w uzasadnieniu zaskar- żonego postanowienia Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tar- nobrzegu, a której nie kwestionuje pełnomocnik powodów w zażaleniu na to posta- nowienie, że jakkolwiek w pozwach powodów nie została określona wartość przed- miotu sporu, to jednak została ona podana przez stronę pozwaną odrębnie dla każ- dego z powodów w piśmie z dnia 20 marca 2005 r. i w odniesieniu do każdego z po- wodów indywidualnie nie osiągnęła ona wartości 10.000 zł (wartość przedmiotu sporu obliczona indywidualnie dla każdego z powodów wahała się pomiędzy kwotą najniższą - 2.243,76 zł oraz kwotą najwyższą - 6.144,00 zł), a pełnomocnicy powo- dów - pomimo doręczenia im tego pisma - nie zgłosili żadnych zarzutów w kwestii tak ustalonej wartości przedmiotu sporu, do której nie została wliczona wartość oczeki- wanych przez nich ewentualnych przyszłych nagród jubileuszowych. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI