III PZ 13/11

Sygn. akt III PZ 13/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Maciej Pacuda (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Halina Kiryło 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa G. A. 
przeciwko Przedsiębiorstwu Handlowo - Usługowemu G. Spółce z ograniczoną 
odpowiedzialnością w B. 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 stycznia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na pkt II wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w L. 
z dnia 20 września 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie.  
 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w L. postanowieniem zawartym w punkcie II 
swojego wyroku z dnia 20 września 2011 r. zasądził od powódki G. A. na rzecz 
pozwanej Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego „G.” Spółki z ograniczoną 
odpowiedzialnością w B. kwotę 60 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. 
Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał art. 98 k.p.c. 
oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez 

 
 
2 
Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 
ustanowionego z urzędu. 
Zażalenie od przedstawionego wyżej postanowienia wniosła pozwana 
Przedsiębiorstwo 
Handlowo 
– 
Usługowe 
„G.” 
Spółka 
z 
ograniczoną 
odpowiedzialnością w B. Podając jako podstawę prawną zażalenia art. 3941 § 1 pkt 
2 k.p.c., pozwana zaskarżyła to postanowienie w części dotyczącej wysokości 
kwoty nieprzyznanej tytułem zwrotu kosztów procesu za postępowanie apelacyjne 
w zakresie kwoty 390 zł, zarzucając mu rażące naruszenie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 
99 k.p.c. oraz § 4 ust. 2, § 6 pkt 4 w związku z § 11 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 1 pkt 
1rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa 
kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z 
urzędu, poprzez ich niezastosowanie oraz błędne zastosowanie § 11 ust. 1 pkt 1 
powołanego rozporządzenia i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego na 
rzecz pozwanej poniżej stawki minimalnej określonej w tym rozporządzeniu. 
Wskazując na te podstawy pozwana wniosła o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej 
części i orzeczenie co do istoty poprzez zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej 
tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym kwoty 450 
zł, a także o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania 
zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, ewentualnie zaś o uchylenie 
zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do 
ponownego rozpoznania. 
Skarżąca podniosła równocześnie, iż pierwotne żądanie pozwu o uznanie 
wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne „zostało przez powódkę 
zmodyfikowane na roszczenie odszkodowawcze w wysokości 5.100 zł”. O ile więc 
wobec brzmienia § 4 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia rozstrzygnięcie o 
kosztach wydane przez sąd pierwszej instancji było prawidłowe, to począwszy od 
następnej instancji sąd, rozstrzygając o kosztach zastępstwa procesowego, winien 
brać pod uwagę wartość zmienioną, tj. 5.100 zł jako wartość przedmiotu sporu. 
Zgodnie ze stosowanymi kolejno § 6 pkt 4, § 11 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 
rozporządzenia stawka minimalna winna zatem wynosić 450 zł. Dlatego też 
zasądzona przez sąd drugiej instancji kwota została bezzasadnie obniżona o 390 

 
 
3 
zł, a przyjęcie przez ten sąd jako podstawy rozstrzygnięcia o kosztach § 11 ust. 1 
pkt 1 rozporządzenia było błędne, gdyż przedmiot postępowania stanowiło już 
roszczenie odszkodowawcze, nie zaś „roszczenie o uznanie umowy o pracę za 
bezskuteczną”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości fakt, iż postępowanie zakończone 
wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 20 września 2011 r., zawierającym w punkcie II 
zaskarżone postanowienie, toczyło się w sprawie z zakresu prawa pracy, przy czym 
przedmiotem 
tego 
postępowania 
było 
pierwotnie 
roszczenie 
o 
uznanie 
wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, które następnie zostało 
zamienione przez powódkę na drugie z przysługujących jej na podstawie art. 45 § 1 
k.p. roszczeń, tj. roszczenie o odszkodowanie. 
Wbrew odmiennemu stanowisku zaprezentowanemu przez autora zażalenia, 
opisana zmiana roszczenia pozostawała jednak bez wpływu na podstawę prawną 
służącą do ustalenia stawki opłaty za czynności radcy prawnego należnej stronie 
pozwanej, która wygrała proces. Kwestię tę rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale 
składu siedmiu sędziów z dnia 24 lutego 2011 r., I PZP 6/10 (OSNP 2011, nr 21-22, 
poz. 268) mającej moc zasady prawnej, w której wyjaśnił, iż podstawę zasądzenia 
przez sąd opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie 
ze stosunku pracy o odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 § 1 k.p. w związku z 
art. 58 k.p., stanowi stawka minimalna określona w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zajmując takie 
stanowisko, Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, iż niska stawka minimalna 
wynagrodzenia adwokata w sprawie o przywrócenie do pracy realizuje określone 
wartości podlegające ochronie. Chodzi o łatwy dostęp do sądu (por. art. 461 § 11 
k.p.c.) i tani dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej w sprawach typowych 
roszczeń pracownika dotyczących rozwiązania stosunku pracy (por. uzasadnienie 

 
 
4 
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 sierpnia 2006 r., SK 23/05). Nie ma 
podstaw do kwestionowania zgodności tej regulacji (§ 12 ust. 1 pkt 1 
rozporządzenia) z ustawą i Konstytucją RP. To zaś prowadzi do wniosku, że (§ 12 
ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie w zakresie 
dotyczącym odszkodowania, o którym mowa w art. 56 § 1 k.p. w związku z art. 58 
k.p., jest niezgodny z art. 16 ust. 3 Prawa o adwokaturze, gdyż dla takiej sprawy 
ustala zdecydowanie wyższą stawkę minimalną niż w sprawie o przywrócenie do 
pracy, która jest tego samego rodzaju, bardziej zawiła i wymagająca większego 
nakładu pracy adwokata, a nadto ma wyższą wartość przedmiotu sporu (…). 
Oznacza to, że należy odmówić stosowania § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w 
sprawie opłat za czynności adwokackie w zakresie dotyczącym odszkodowania, o 
którym mowa w art. 56 § 1 k.p. w związku z art. 58 k.p. Stawkę minimalną 
wynagrodzenia adwokata w takiej sprawie należy więc ustalić według § 5 
rozporządzenia, czyli według stawki w sprawie o najbardziej zbliżonym rodzaju, a 
taką sprawą niewątpliwie jest sprawa o przywrócenie do pracy, w której stawka 
minimalna wynagrodzenia adwokata wyznaczona jest przez § 12 ust. 1 pkt 1 
rozporządzenia. 
Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie 
może budzić jakichkolwiek wątpliwości fakt, iż wykładnia przepisów prawa 
wynikająca z tezy cytowanej uchwały, mimo że wprost dotyczy sprawy o 
odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z 
naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów w tym trybie, winna znaleźć 
zastosowanie także w sprawach takich, jak rozpoznawana, tzn. w sprawach o 
odszkodowanie w związku z nieuzasadnionym lub naruszającym przepisy o 
wypowiadaniu umów o pracę zawartych na czas nieokreślony wypowiedzeniem 
umowy o pracę. Interpretowany w uchwale przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie dotyczy bowiem w jednakowej mierze zarówno spraw o uznanie 
wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, jak i o przywrócenie do pracy 
(ponadto dotyczy też spraw o nawiązanie umowy o pracę i ustalenie sposobu 
ustania stosunku pracy). Dodać wypada, że w obu wymienionych rodzajach spraw 
roszczenie o odszkodowanie jest roszczeniem alternatywnym w stosunku do 

 
 
5 
roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne i roszczenia o przywrócenie 
do pracy i choć są to sprawy o różne roszczenia, to jednak w obu przypadkach są 
sprawami tego samego rodzaju jako sprawy o prawa majątkowe oparte na tej 
samej podstawie faktycznej i prawnej. Jeśli zatem stawka minimalna określona w 
§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (wynosząca 60 zł) stanowi podstawę zasądzenia 
przez sąd opłaty za czynności adwokata w sprawie o odszkodowanie dochodzone 
zamiast przywrócenia do pracy, to taka sama stawka będzie stanowić też podstawę 
zasądzenia opłaty w sprawie o odszkodowanie dochodzone zamiast uznania 
wypowiedzenia umowy za bezskuteczne. Bez wpływu na przedstawione 
stanowisko jest także okoliczność, że w omawianej uchwale przedmiotem wykładni 
dokonanej 
przez 
Sąd 
Najwyższy 
były 
przepisy 
rozporządzenia 
Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), natomiast w 
obecnie rozpoznawanej sprawie podstawę prawną ustalenia wynagrodzenia dla 
pełnomocnika reprezentującego pozwaną stanowią przepisy rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 
1349 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 99 k.p.c. stronom reprezentowanym przez 
radcę 
prawnego 
lub 
rzecznika 
patentowego 
oraz 
Skarbowi 
Państwa 
reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa zwraca się 
bowiem koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu 
adwokata. Ponadto redakcja § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych jest tożsama z redakcją § 12 ust. 1 pkt 1 
rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. Wszystko to przemawia 
więc za uznaniem, że w sprawie ze stosunku pracy o odszkodowanie, o którym 
mowa w art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 471 k.p., podstawę zasądzenia przez sąd 
opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego stanowi stawka 
minimalna określona w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych, a nie sugerowany w zażaleniu § 11 ust. 1 pkt 2 w 
związku z § 6 tego rozporządzenia. Jest przy tym oczywiste, co umknęło sądowi 

 
 
6 
drugiej instancji, że w postępowaniu apelacyjnym wspomniany przepis § 11 ust. 1 
pkt 1 rozporządzenia winien został uzupełniony przez wskazanie § 12 ust. 2 pkt 1 
rozporządzenia. Nie zmienia to jednak faktu, iż ustalona w ten sposób kwota 
wynagrodzenia powinna wynosić 60 zł, a zatem tyle, ile zasądził Sąd Okręgowy na 
rzecz pozwanej w zaskarżonym postanowieniu. 
Kierując się wskazanymi wyżej motywami oraz opierając się na treści 
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak 
w sentencji.