III PZ 11/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, potwierdzając niedopuszczalność wielokrotnego wznowienia postępowania.
Powód wniósł kolejną skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że odkrył nowe okoliczności dotyczące powiadomienia związków zawodowych o zamiarze wypowiedzenia mu stosunku pracy. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 416 § 1 k.p.c., zakazującego dalszego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu niższej instancji i podkreślając bezwzględny charakter przepisu art. 416 k.p.c. w celu zapewnienia stabilności prawomocnych orzeczeń.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda Z. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 września 2011 r., którym odrzucono jego skargę o wznowienie postępowania. Powództwo o przywrócenie do pracy zostało pierwotnie oddalone wyrokiem Sądu Rejonowego z 14 grudnia 2006 r., a apelacja powoda oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego z 15 maja 2007 r. Następnie, skarga powoda o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 14 grudnia 2006 r. została oddalona wyrokiem Sądu Rejonowego z 22 września 2008 r., a apelacja od tego orzeczenia oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego z 3 lutego 2009 r. Powód wniósł kolejną skargę o wznowienie postępowania, opierając ją na art. 403 § 2 k.p.c., wskazując na odkrycie odpisu pisma pracodawcy z 11 lutego 2005 r. dotyczącego powiadomienia związków zawodowych. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 416 § 1 k.p.c., który zakazuje dalszego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Powód w zażaleniu argumentował, że przepis ten nie zakazuje wielokrotnego wznowienia pierwotnego postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że art. 416 k.p.c. ma na celu utrzymanie mocy prawomocnych orzeczeń i jest przepisem bezwzględnym. Sąd Najwyższy podzielił pogląd orzecznictwa i piśmiennictwa, że wznowienie postępowania w tej samej sprawie jest możliwe tylko raz, z wyjątkiem określonym w art. 416 § 2 k.p.c. (dotyczącym orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego). Skarga wniesiona z naruszeniem tego przepisu podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie jest niedopuszczalne, z wyjątkiem określonym w art. 416 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 416 § 1 k.p.c., który stanowi, że dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie jest niedopuszczalne. Podkreślono, że przepis ten jest bezwzględny i ma na celu zapewnienie stabilności prawomocnych orzeczeń. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy skarga o wznowienie oparta jest na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Politechnika /…/
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Politechnika /…/ | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 416 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 416 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zakazu dalszego wznowienia postępowania, gdy skarga oparta jest na podstawie określonej w art. 4011.
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga wniesiona z naruszeniem art. 416 § 1 k.p.c. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie (art. 416 § 1 k.p.c.). Cel przepisu art. 416 k.p.c. – utrzymanie mocy obowiązującej prawomocnych orzeczeń. Bezwzględny charakter przepisu art. 416 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 416 § 1 k.p.c. wskazująca, że zakaz dotyczy jedynie dalszego wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, a nie pierwotnego postępowania. Brak jednoznacznego zakazu wielokrotnego wznowienia pierwotnego postępowania w treści przepisu.
Godne uwagi sformułowania
przepis bezwzględny dążność do utrzymania mocy obowiązującej prawomocnych wyroków i postanowień wznowienie postępowania w tej samej sprawie jest możliwe tylko raz
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Maciej Pacuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności wielokrotnego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, nawet jeśli kolejne skargi dotyczą pierwotnego postępowania lub opierają się na innych podstawach niż poprzednie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy postępowanie zostało już raz wznowione i zakończone prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Wyjątek stanowi art. 416 § 2 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego ze względu na precyzyjne określenie granic dopuszczalności wznowienia postępowania, co jest częstym zagadnieniem procesowym.
“Czy można wznowić postępowanie po raz drugi? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III PZ 11/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Halina Kiryło SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Z. S. przeciwko Politechnice /…/ o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 15 maja 2007 roku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 stycznia 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 26 września 2011 r., oddala zażalenie UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 grudnia 2006 r., oddalono powództwo Z. S. przeciwko Politechnice /…/ o przywrócenie do pracy. Wyrok ten został zaskarżony przez powoda apelacją, która została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2007 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 września 2008 r., została oddalona skarga powoda o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianym wyrokiem tego 2 Sądu z dnia 14 grudnia 2006 r., zaś wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2009 r., została oddalona apelacja powoda od tego orzeczenia. Pismem z dnia 12 maja 2011 r. powód wniósł w sprawie kolejną skargę o wznowienie postępowania wskazując jako jej podstawę art. 403 § 2 k.p.c. Wskazał, że do pisma z dnia 20 kwietnia 2011 r. wydanego mu przez pracodawcę został dołączony odpis pisma pracodawcy z dnia 11 lutego 2005 r. dotyczącego powiadomienia związków zawodowych o zamiarze wypowiedzenia powodowi stosunku pracy, którego treść dotychczas była przed nim skrywana. Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r., Sąd Okręgowy - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił tę skargę wskazując, że z mocy art. 416 § 1 k.p.c. jest ona niedopuszczalna. W zażaleniu na to postanowienie powód wskazał, między innymi, że jego zdaniem z treści przywołanego przez Sąd Okręgowy przepisu art. 416 § 1 k.p.c. wynika, ze niedopuszczalne jest jedynie dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Z przepisu nie wynika zaś jednoznacznie, że przepisy dotyczące postępowania cywilnego zabraniają dalszego wznowienia „pierwotnego” postępowania, gdyż kategoryczny zakaz odnosi się jedynie do postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek wznowienia postępowania. Z tego, w jego ocenie, wynika że nie może się on domagać wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2008 r., od którego apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r. zaś może domagać się wznowienia postępowania prowadzonego przez ten Sąd pod sygnaturą VII … . W ocenie powoda, jeżeli ustawodawca dopuszczałby tylko jednokrotne wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, to takie jednoznaczne stwierdzenie znalazłoby swój wyraz w treści przepisu. Skarżący podkreślił, że możliwość tylko jednokrotnego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem dawałoby możliwość wykorzystywania tego przepisu przez nieuczciwe strony. 3 Powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie do rozpoznania jego skargi o wznowienie postępowania ewentualnie o uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 416 k.p.c. niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 4011, który to wyjątek nie ma jednak zastosowania w sprawie. Skarżący błędnie interpretuje powyższą regulację. Według poglądów wyrażonych w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w piśmiennictwie, które Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela, przepis art. 416 k.p.c. podyktowany jest dążnością do utrzymania mocy obowiązującej prawomocnych wyroków i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym. Jest to przepis bezwzględny i ani przyczyny nieważności, ani przyczyny restytucyjne nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, wydanym na skutek skargi o wznowienie. Poza sytuacją opisaną hipotezą normy art. 4011 k.p.c. (a więc przypadkiem oparcia skargi o wznowienie postępowania na tej podstawie, jaką jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego został wydany zaskarżony wyrok, z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą), wyłączona jest możliwość ponownego domagania się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli uprzednio orzeczono o oddaleniu skargi o wznowienie tegoż postępowania. Reguła ta dotyczy także przypadku wniesienia skargi przez inny podmiot lub oparcia jej na innej podstawie (por. między innymi postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 kwietnia 2011 r., III UZ 10/11, LEX nr 966825; z dnia 15 grudnia 2000 r., I CKN 1142/00, OSNC 2001, nr 7 - 8, poz. 108). Innymi słowy, wznowienie postępowania poza wyjątkiem wskazanym w 4 art. 416 § 2 k.p.c., w tej samej sprawie jest możliwe tylko raz (por. między innymi K. Weitz w: T. Ereciński i in., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, tom 2, red. T. Ereciński, Warszawa 2009, s. 429-430). Skarga wniesiona z naruszeniem art. 416 § 1 k.p.c. podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 410 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI