III PZ 1/12

Sąd Najwyższy2012-04-11
SAOSPracywynagrodzenie i odszkodowanieWysokanajwyższy
terminy procesowesobotakodeks cywilnykodeks postępowania cywilnegosąd najwyższyskarga kasacyjnaprawo pracy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Poczty Polskiej S.A. na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu wniesienia jej po terminie, potwierdzając, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Poczty Polskiej S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę kasacyjną pozwanej jako wniesioną po terminie. Pozwana argumentowała, że termin upływał w sobotę, którą uważała za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy. Sąd Najwyższy, powołując się na własną uchwałę zasadniczą (III CZP 8/03), stwierdził, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c., a zatem skarga kasacyjna została wniesiona po terminie. Sąd odrzucił argumentację pozwanej opartą na orzecznictwie NSA, wskazując na odmienne regulacje w prawie procesowym.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie strony pozwanej, Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej Centrum Logistyki Oddziału Regionalnego w L., na postanowienie Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku z dnia 6 października 2011 r. w sprawie o wynagrodzenie i odszkodowanie, uznając ją za wniesioną po upływie terminu. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej, obliczony zgodnie z art. 112 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c., upływał w sobotę 24 grudnia 2008 r. Pozwana wniosła skargę dopiero 27 grudnia 2008 r. Sąd Okręgowy uznał, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem termin upłynął bezskutecznie. Pozwana w zażaleniu zarzuciła błędną wykładnię art. 115 k.c. i niewłaściwe zastosowanie art. 3986 § 2 k.p.c., argumentując, że sobota powinna być traktowana jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r. (III CZP 8/03), zgodnie z którą sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. Sąd podkreślił, że uchwała ta ma moc zasady prawnej i jest wiążąca. Odnosząc się do argumentacji pozwanej opartej na orzecznictwie NSA, Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała NSA była motywowana specyfiką prawa administracyjnego i podatkowego, a przepisy prawa procesowego cywilnego nie przewidują takiego traktowania soboty, chyba że ustawodawca wprost to wprowadzi (jak w przypadku prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wobec braku podstaw do zmiany postanowienia Sądu Okręgowego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c., a zatem termin do wykonania czynności procesowej przypadający w sobotę upływa zgodnie z ogólnymi zasadami, a nie dnia następnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na swojej wcześniejszej uchwale zasadniczej (III CZP 8/03), która jednoznacznie stwierdza, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. Sąd odrzucił argumentację strony pozwanej opartą na uchwale NSA, wskazując na odmienne regulacje w prawie procesowym cywilnym i administracyjnym oraz brak podstaw do ujednolicenia wykładni w tym zakresie bez nowelizacji przepisów przez parlament.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy (utrzymanie postanowienia w mocy)

Strony

NazwaTypRola
Krzysztof M.osoba_fizycznapowód
Poczta Polska Spółka Akcyjna Centrum Logistyki Oddział Regionalny w L.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3986 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po terminie.

k.c. art. 115

Kodeks cywilny

Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o zażaleniu.

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o zażaleniu.

Pomocnicze

k.c. art. 112

Kodeks cywilny

Zasady obliczania terminów.

k.p.c. art. 165 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3985 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 8/03 ma moc zasady prawnej i jest wiążąca dla składu orzekającego. Prawo procesowe cywilne odmiennie reguluje kwestię soboty niż prawo administracyjne.

Odrzucone argumenty

Sobota powinna być traktowana jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy na gruncie prawa cywilnego. Uchwała NSA I OPS 1/11 powinna być uwzględniona w celu zapewnienia spójności wykładni prawa cywilnego i administracyjnego. Odmienne traktowanie soboty narusza zasadę demokratycznego państwa prawa.

Godne uwagi sformułowania

Sobota jest bowiem dniem powszednim. Sobota nie jest – jak to stwierdza uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego (7 sędziów) z dnia 25 kwietnia 2003 r. III CZP 8/03 (OSNC 2004/1/1) – dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c. Ponadto uchwała ta ma moc zasady prawnej. Nie jest przekonywujący wyrażony w rozpatrywanym zażaleniu pogląd jego autora jakoby uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., I OPS 1/11 (ONSA/WSA 2011/5/95) stwarzała niezbędną potrzebę uzgodnienia wykładni przepisów prawa cywilnego i prawa administracyjnego w zakresie skutku upływu terminu w dniu uznanym 4 ustawowo za wolny od pracy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Halina Kiryło

członek

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. i nie powoduje przesunięcia terminu do wykonania czynności procesowej w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie prawa cywilnego i procesowego cywilnego. Prawo administracyjne może mieć odmienne regulacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu obliczania terminów procesowych i interpretacji przepisów, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje rozbieżności w orzecznictwie między różnymi gałęziami prawa.

Sobota dniem pracy czy wolnym? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla terminów procesowych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PZ 1/12 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Krzysztofa M. przeciwko Poczcie Polskiej Spółce Akcyjnej Centrum Logistyki Oddziałowi Regionalnemu w L. o wynagrodzenie i odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 kwietnia 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 stycznia 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2011 r., w sprawie z powództwa Krzysztofa M. przeciwko Poczcie Polskiej S.A. Centrum Logistyki Oddziałowi Regionalnemu o wynagrodzenie i odszkodowanie. Sąd Okręgowy ustalił, że odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2011 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi pozwanej w dniu 24 października 2011 r. Skarga kasacyjna została zaś nadana w 2 placówce pocztowej w dniu 27 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna strony pozwanej została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej obliczony na podstawie przepisu art. 112 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c. upływał w sobotę 24 grudnia 2008 r. Z uwagi na to, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c., wniesienie skargi kasacyjnej dopiero w dniu 27 grudnia 2008 r. nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. Powyższe postanowienie Sądu Okręgowego strona pozwana zaskarżyła zażaleniem zarzucając: - błędną wykładnię art. 115 k.c. przez uznanie, że sobota nie jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy; - niewłaściwe zastosowanie art. 3986 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na jej wniesienie po terminie podczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że strona pozwana zachowała termin do wniesienia skargi kasacyjnej „w świetle uznania, że sobota jest dniem równorzędnym wobec dnia ustawowo wolnego od pracy tj. wykładni przepisu art. 115 k.c.”. Wniosek zażalenia dotyczył uchylenia zaskarżonego postanowienia i „przekazanie Sądowi Okręgowemu”, a także zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia powołano się na pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., I OPS 1/11 – ONSAiWSA 2011/5/95, zgodnie z którym sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.; przedstawiono także argumentację przyjętą przez NSA w powołanej uchwale. Opierając się na przyjętych założeniach wykładni funkcjonalnej art. 115 k.c. należy, według oceny strony wnoszącej zażalenie, także na gruncie prawa cywilnego uznać, że sobota jest dniem wolnym od pracy, gdyż odmienne rozumienie przepisów regulujących kwestię końca terminu przypadającego w dzień ustawowo wolny od pracy na gruncie prawa cywilnego i prawa administracyjnego narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa. Brzmienie przepisu art. 3 115 k.c. oraz przepisu art. 57 § 4 k.p.a. jest identyczne. W takiej sytuacji trudno uznać, że racjonalny ustawodawca realizujący konstytucyjną zasadę państwa prawa przypisuje różne skutki prawne konsekwencjom prawnym tych samych zdarzeń w zależności od tego, które przepisy – w zależności od danej gałęzi prawa – będą miały zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 115 k.c. stanowi, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. W rozpatrywanej sprawie koniec terminu do wykonania czynności (wniesienia skargi kasacyjnej – art. 3985 § 1 k.p.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.) przypadał na sobotę, co wyłączyło możliwość zastosowania implikacji dotyczącej zakończenia terminu w dniu uznanym ustawowo za wolny od pracy. Sobota jest bowiem dniem powszednim. Sobota nie jest – jak to stwierdza uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego (7 sędziów) z dnia 25 kwietnia 2003 r. III CZP 8/03 (OSNC 2004/1/1) – dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego dokładnie odpowiada normatywnemu znaczeniu zastosowanego w sprawie przepisu, znaczeniu potwierdzonym powołaną wyżej uchwałą Sądu Najwyższego. Ponadto uchwała ta ma moc zasady prawnej. Podzielając uchwałę 7 sędziów III CZP 8/03, związany nią skład Sądu Najwyższego rozpoznający niniejszą sprawę nie miał podstawy do zainicjowania procedury przewidzianej w celu odstąpienia od wykładni prawa wyrażonej w zasadzie prawnej. Nie jest przekonywujący wyrażony w rozpatrywanym zażaleniu pogląd jego autora jakoby uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., I OPS 1/11 (ONSA/WSA 2011/5/95) stwarzała niezbędną potrzebę uzgodnienia wykładni przepisów prawa cywilnego i prawa administracyjnego w zakresie skutku upływu terminu w dniu uznanym 4 ustawowo za wolny od pracy. Powołana uchwała powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego motywowana jest funkcjonalną analizą okoliczności istotnych w obrębie gałęzi prawa administracyjnego; uwzględnia w szczególności regulację Ordynacji podatkowej (art. 12 § 5), która wprowadziła taki sam skutek dla soboty jak i dla dnia ustawowo wolnego od pracy w odniesieniu do ostatniego dnia terminu przewidzianego w przepisach prawa podatkowego. Ze względu na to, że wynikające w sprawie zagadnienie prawne dotyczy czynności postępowania cywilnego należy ponadto zwrócić uwagę na wynikające z ustaw procesowych zróżnicowanie regulacji. W art. 83 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wprowadzony wyjątek od zasady obliczania terminów według przepisów prawa cywilnego odnosi się właśnie do soboty, która w procedurze sądowoadministracyjnej uzyskała kwalifikację alternatywnie taką samą jak dzień ustawowo wolny od pracy. Regulacja to dodatkowo wskazuje na jednoznaczne – zgodne z interpretacją Sądu Najwyższego – znaczenie art. 115 k.c., którego zmiany nie można uzyskać bez konieczności nowelizacji przez parlament. Z powyższych przyczyn wobec bezzasadności zażalenia Sąd Najwyższy postanowił o jego oddaleniu w myśl art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI