III PSKP 7/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia A.M. o odprawę emerytalną po wygaśnięciu jego stosunku pracy w Izbie Administracji Skarbowej. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda kwotę 22.435,08 zł tytułem odprawy emerytalnej. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zmienił ten wyrok, obniżając zasądzoną kwotę do 8.754,54 zł, opierając się na błędnej interpretacji przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej oraz uchwały Sądu Najwyższego III PZP 5/18. Sąd Okręgowy nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące odpraw dla pracowników służby cywilnej i funkcjonariuszy, a także kwestię zbiegu prawa do odprawy emerytalnej z innymi świadczeniami. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, stwierdził, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Wskazał, że kluczowe jest prawidłowe zastosowanie art. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, a także analiza związku między wygaśnięciem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury, który może mieć charakter czasowy, przyczynowy lub funkcjonalny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa co do kwoty 13.680,54 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, podkreślając potrzebę dokładnych ustaleń co do podstawy prawnej wypłaconej powodowi kwoty oraz jej związku z roszczeniem o odprawę emerytalną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw emerytalnych dla pracowników służby cywilnej, związek między wygaśnięciem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury, stosowanie przepisów wprowadzających ustawę o KAS.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników służby cywilnej w kontekście reformy KAS. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownikowi, którego stosunek pracy wygasł w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa emerytalna na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, nawet jeśli w dniu ustania stosunku pracy nie spełniał jeszcze warunków do nabycia prawa do emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, związek między ustaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury może mieć charakter czasowy, przyczynowy lub funkcjonalny, a prawo do odprawy emerytalnej może przysługiwać nawet jeśli warunki do jej nabycia zostaną spełnione w późniejszym terminie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że orzecznictwo szeroko ujmuje związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę, dopuszczając różne rodzaje powiązań (czasowe, przyczynowe, funkcjonalne). Błędna interpretacja Sądu Okręgowego polegała na zbyt wąskim rozumieniu tych przepisów i skupieniu się na kwestii zbiegu świadczeń zamiast na istocie roszczenia o odprawę emerytalną.
Czy pracownikowi służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych, czy też odprawa emerytalna na podstawie art. 94 ustawy o służbie cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował uchwałę III PZP 5/18, która dotyczyła wyboru podstawy prawnej świadczenia w związku z likwidacją urzędu, a nie odprawy emerytalnej. Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, koncentrując się na błędnej interpretacji przepisów dotyczących odpraw wypłaconych w związku z wygaśnięciem stosunku pracy, zamiast na roszczeniu o odprawę emerytalną.
Czy pracownikowi służby cywilnej, który otrzymał odprawę w związku z wygaśnięciem stosunku pracy na podstawie art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, przysługuje dodatkowo odprawa emerytalna?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem analizy podstawy prawnej wypłaconej kwoty oraz ewentualnego wpływu na prawo do odprawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że strona pozwana domagała się uwzględnienia kwoty 13.680,54 zł (wypłaconej jako odprawa) przy ustalaniu wymiaru odprawy emerytalnej, jednak Sąd Okręgowy nie odniósł się do tego w sposób klarowny. Kwestia ta, wraz z analizą przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, pozostaje otwarta.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Izba Administracji Skarbowej w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
u.s.c. art. 94 § 1
Ustawa o służbie cywilnej
Członkowi korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, a przy co najmniej 20 latach pracy w służbie cywilnej - sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
Pomocnicze
ustawa wprowadzająca art. 170 § 1
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa podstawę wygaśnięcia stosunku pracy.
ustawa wprowadzająca art. 170 § 4
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Pracownikom oraz funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej.
ustawa wprowadzająca art. 170 § 4a
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do pracowników oraz funkcjonariuszy, którzy nabyli prawo do odprawy przysługującej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.
ustawa wprowadzająca art. 170 § 5
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepisów ust. 1 i 4 nie stosuje się do urzędników służby cywilnej, do których mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 ustawy o służbie cywilnej.
ustawa o zwolnieniach grupowych art. 8
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Dotyczy odprawy pieniężnej w przypadku zwolnień grupowych.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.p. art. 92 § 1
Kodeks pracy
Dotyczy odprawy emerytalnej.
u.s.c. art. 3 § 1
Ustawa o służbie cywilnej
Definicja pracownika służby cywilnej.
u.s.c. art. 73 § 1
Ustawa o służbie cywilnej
Dotyczy odprawy emerytalnej urzędnika służby cywilnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących odprawy emerytalnej przez Sąd Okręgowy. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy, który skupił się na kwestii zbiegu świadczeń zamiast na roszczeniu o odprawę emerytalną. • Szerokie rozumienie związku między wygaśnięciem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji nie rozpoznał istoty sprawy • związek między ustaniem stosunku pracy i przejściem na emeryturę jest ujmowany w judykaturze szeroko • przedmiotem rozważań był w niej wybór podstawy prawnej świadczenia należnego pracownikom w związku z likwidacją urzędu oraz funkcjonariuszom w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej (...), a nie wybór świadczenia przysługującego w związku z przejściem na rentę lub emeryturę ani też zbieg prawa do świadczenia należnego pracownikom w związku z likwidacją urzędu oraz funkcjonariuszom w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej z odprawą emerytalną.
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący
Romualda Spyt
sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw emerytalnych dla pracowników służby cywilnej, związek między wygaśnięciem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury, stosowanie przepisów wprowadzających ustawę o KAS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników służby cywilnej w kontekście reformy KAS. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy związanego z odprawami emerytalnymi dla funkcjonariuszy publicznych, co jest istotne dla wielu pracowników administracji i prawników specjalizujących się w prawie pracy.
“Czy odprawa emerytalna należy się po wygaśnięciu stosunku pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przepisy dla służby cywilnej.”
Dane finansowe
WPS: 22 435,08 PLN
odprawa emerytalna: 22 435,08 PLN
odprawa emerytalna (po zmianie przez Sąd Okręgowy): 8754,54 PLN
kwota sporna odprawy emerytalnej: 13 680,54 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.