III PSKP 44/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, który był zatrudniony od 1988 roku i pełnił funkcję brygadzisty. Pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę z powodu ograniczeń zdrowotnych (problemy ze stawami kolanowymi), które uniemożliwiały mu wykonywanie większości obowiązków na stanowisku operatora urządzeń oczyszczania ścieków, mimo że posiadał orzeczenia lekarskie dopuszczające go do pracy z pewnymi zastrzeżeniami. Pracownik był objęty szczególną ochroną działaczy związkowych, co oznaczało, że pracodawca powinien uzyskać zgodę organizacji związkowej na wypowiedzenie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o przywrócenie do pracy i odszkodowanie, uznając niezdolność pracownika do pracy za zasadną przyczynę wypowiedzenia. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie, ale oddalając żądanie przywrócenia do pracy. Sąd Okręgowy uznał, że choć doszło do naruszenia przepisów dotyczących ochrony związkowej, to przywrócenie pracownika do pracy byłoby sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa ze względu na jego ograniczenia zdrowotne. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda. Podkreślono, że ochrona związkowa nie jest bezwzględna i w sytuacjach, gdy istnieją uzasadnione przyczyny wypowiedzenia niezwiązane z działalnością związkową, a przywrócenie do pracy byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sąd może zasądzić odszkodowanie zamiast przywrócenia. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące pominięcia dowodu z opinii kolejnych biegłych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaGranice ochrony związkowej w kontekście ograniczeń zdrowotnych pracownika i zasady społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika objętego ochroną związkową z ograniczeniami zdrowotnymi uniemożliwiającymi wykonywanie istotnych obowiązków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik objęty szczególną ochroną działaczy związkowych może być przywrócony do pracy, jeśli jego stan zdrowia uniemożliwia wykonywanie istotnych obowiązków na zajmowanym stanowisku, a przywrócenie byłoby sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w szczególnych sytuacjach faktycznych, gdy przyczyna wypowiedzenia jest uzasadniona i niezwiązana z działalnością związkową, a przywrócenie do pracy byłoby sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, sąd może oddalić powództwo o przywrócenie do pracy i zasądzić odszkodowanie.
Uzasadnienie
Ochrona związkowa nie jest bezwzględna. Jeśli istnieją rzeczywiste, konkretne i usprawiedliwione przyczyny wypowiedzenia, niezwiązane z ratio legis ochrony działaczy związkowych, a przywrócenie do pracy byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, dopuszczalne jest oddalenie roszczenia o przywrócenie do pracy i zasądzenie odszkodowania.
Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek dopuścić dowód z opinii kolejnych biegłych, jeśli opinia złożona w sprawie jest niekorzystna dla strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony. Taki obowiązek powstaje, gdy w sprawie sporządzono sprzeczne opinie lub gdy opinia jest wadliwa pod względem fachowości, rzetelności lub logiki.
Uzasadnienie
Dopuszczenie dowodu z opinii kolejnych biegłych zależy od uznania sądu. Obowiązek taki powstaje w szczególności w przypadku sprzecznych opinii lub gdy opinia jest wadliwa. Sąd ocenia opinię pod względem fachowości, rzetelności i logiki, ale nie może w jej miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. Sp. z o.o. w J. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 229 § § 4
Kodeks pracy
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
u.z.z. art. 32 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o związkach zawodowych
Przewiduje szczególną ochronę działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę.
Pomocnicze
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy roszczenia o odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy.
k.p. art. 45 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy zasądzenia odszkodowania w miejsce przywrócenia do pracy.
k.p. art. 45 § § 3
Kodeks pracy
Wyłącza możliwość zasądzenia odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy w przypadku pracownika podlegającego szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zasada społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, stosowana w celu oddalenia roszczenia o przywrócenie do pracy w szczególnych sytuacjach.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy roszczeń ze stosunku pracy.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej art. 2 § § 2 ust. 5
Dotyczy zakresu orzeczeń lekarskich w badaniach profilaktycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przywrócenie pracownika do pracy, mimo ochrony związkowej, byłoby sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa ze względu na jego ograniczenia zdrowotne. • Ochrona związkowa nie jest bezwzględna i może być ograniczona w sytuacjach, gdy przyczyna wypowiedzenia jest uzasadniona i niezwiązana z działalnością związkową. • Sąd nie ma obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii kolejnych biegłych, jeśli złożona opinia jest prawidłowa i nie ma sprzecznych opinii.
Odrzucone argumenty
Niezastosowanie art. 45 § 1 k.p. i zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy. • Zastosowanie art. 45 § 2 k.p. w sposób niezgodny z wyborem powoda. • Niezastosowanie art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p. w sytuacji pracownika podlegającego szczególnej ochronie. • Naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych przez pominięcie szczególnej ochrony. • Naruszenie art. 380 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie postanowienia o pominięciu dowodu z opinii biegłych. • Naruszenie art. 382 k.p.c. przez pominięcie dowodu z opinii biegłych.
Godne uwagi sformułowania
ochrona związkowa nie może służyć wyłącznie uniemożliwieniu pracodawcy zasadnego rozwiązania umowy o pracę, gdy owa zasadność dotyczy postawy pracownika, bez związku z wykonywaniem zadań związkowych. • przywrócenie do pracy w sytuacji, kiedy ma on ograniczenia zdrowotne do jej wykonywania na powierzanych mu stanowiskach, wyklucza restytucję zatrudnienia. • przywrócenie do pracy w takiej sytuacji byłoby bowiem sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. • prawo działacza związkowego do ochrony trwałości stosunku pracy nie ma charakteru bezwzględnego. • w razie istnienia rzeczywistych, konkretnych i w pełni usprawiedliwionych przyczyn rozwiązania stosunku pracy, niepozostających w związku z ratio legis określonej w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych szczególnej ochrony stosunku pracy działaczy związkowych, domaganie się przywrócenia do pracy może w szczególnych sytuacjach faktycznych pozostawać w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem takiej szczególnej ochrony prawnej.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Prusinowski
członek
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice ochrony związkowej w kontekście ograniczeń zdrowotnych pracownika i zasady społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika objętego ochroną związkową z ograniczeniami zdrowotnymi uniemożliwiającymi wykonywanie istotnych obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między ochroną pracowniczą (ochrona związkowa) a realnymi potrzebami pracodawcy wynikającymi ze stanu zdrowia pracownika, a także interpretację zasady społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.
“Ochrona związkowa nie zawsze oznacza powrót do pracy – Sąd Najwyższy o granicach przywrócenia do pracy z powodu problemów zdrowotnych.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 14 121,99 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.