Orzeczenie · 2025-11-18

III PSKP 38/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-18
SNPracyochrona konkurencjiŚrednianajwyższy
zakaz konkurencjikara umownastosunek pracytajemnica przedsiębiorstwaswoboda zatrudnieniakodeks pracyskarga kasacyjnasąd najwyższy

Sprawa dotyczyła roszczenia pracodawcy o zapłatę kary umownej z tytułu naruszenia przez byłego pracownika zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Pracownik, tokarz CNC, po odejściu z firmy produkującej narzędzia dla poligrafii, podjął zatrudnienie w spółce zajmującej się obróbką skrawaniem i świadczącej usługi dla różnych branż, głównie motoryzacyjnej. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, oddalił powództwo, stwierdzając, że pozwany nie naruszył zakazu konkurencji. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany wykonywał jedynie proste, powtarzalne czynności według rysunku technicznego, nie mając dostępu do szczególnie ważnych informacji czy tajemnic przedsiębiorstwa. Ponadto, nowa firma zatrudniająca pozwanego nie prowadziła działalności konkurencyjnej wobec powoda. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy, podkreślając, że zarzuty dotyczyły błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, a nie ich niewłaściwego zastosowania, oraz że skarga kasacyjna jest związana ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, zwłaszcza w kontekście prac fizycznych i dostępu do informacji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie praca była rutynowa, a firma konkurencyjna nie była bezpośrednio powiązana z działalnością powoda.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wykonywanie przez pracownika prostych, powtarzalnych czynności według rysunku technicznego, bez dostępu do pełnej dokumentacji i tajemnic przedsiębiorstwa, stanowi naruszenie zakazu konkurencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynności te nie wiążą się z dostępem do szczególnie ważnych informacji lub tajemnic przedsiębiorstwa, a nowa firma nie prowadzi działalności konkurencyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany wykonywał jedynie proste czynności według rysunku technicznego, nie mając dostępu do tajemnic przedsiębiorstwa. Ponadto, nowa firma zatrudniająca pozwanego nie prowadziła działalności konkurencyjnej wobec powoda, co wykluczało naruszenie zakazu konkurencji.

Czy umowa o zakazie konkurencji może być interpretowana w sposób ograniczający pracownikowi prawo do wykonywania pracy w zawodzie, jeśli obejmuje jedynie proste, powtarzalne czynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zbyt szeroki zakres zakazu konkurencji, obejmujący zwykłe czynności zawodowe, może być sprzeczny z zasadą wolności zatrudnienia i prowadzić do nadużycia swobody umów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zbyt szeroki zakres zakazu konkurencji, obejmujący wykonywanie zwykłych czynności zawodowych, jest wątpliwy systemowo i może prowadzić do sytuacji, w której pracownik nie może utrzymać siebie i rodziny z wynagrodzenia za pracę, co jest nieprawidłowe społecznie i ekonomicznie.

Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego jest zasadna, jeśli nie zarzuca się niewłaściwego zastosowania tego prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna musi wykazać zarówno błędną wykładnię, jak i, w zależności od sytuacji, niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, a także być związana ustaleniami faktycznymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna musi być zasadna w granicach podstaw kasacyjnych, a zarzut błędnej wykładni prawa materialnego nie jest wystarczający, jeśli nie towarzyszy mu zarzut niewłaściwego zastosowania lub jeśli nie jest poparty konkretnymi argumentami dotyczącymi treści normy prawnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
M. M.

Strony

NazwaTypRola
R. DBN sp. z o.o. w Ś. (dawniej R. sp. z o.o. w Ś.)spółkapowód
M. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p. art. 101 § 2

Kodeks pracy

Definiuje zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

k.p. art. 101 § 1

Kodeks pracy

Określa przesłanki umowy o zakazie konkurencji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zmianę orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Określa granice rozpoznania skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 353 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady swobody umów.

Konstytucja RP art. 11

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje wolność wyboru i wykonywania zawodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie wykonywał działalności konkurencyjnej, ponieważ jego nowa praca polegała na prostych, powtarzalnych czynnościach według rysunku technicznego, bez dostępu do szczególnie ważnych informacji. • Firma, w której pozwany podjął zatrudnienie, nie prowadziła działalności konkurencyjnej wobec powoda (produkcji narzędzi dla poligrafii), a zajmowała się obróbką skrawaniem dla różnych branż.

Odrzucone argumenty

Pracownik naruszył zakaz konkurencji, wykonując u nowego pracodawcy czynności podobne do tych wykonywanych u powoda. • Wykonywanie prostych, powtarzalnych czynności według rysunku technicznego stanowiło dostęp do szczególnie ważnych informacji i tajemnic przedsiębiorstwa, gdyż rysunki były zindywidualizowane pod konkretnych klientów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny podzielił zarzuty pozwanego odnoszące się do nieprawidłowej oceny materiału dowodowego i naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. • Pozwany wykonywał jedynie fragmentem procesu technologicznego, toczył osie do wałków magnetycznych wg dołączonego rysunku technicznego dotyczącego tej części. • Pozwany nie miał dostępu do informacji stanowiących tajemnicę technologiczną narzędzi wytwarzanych u powoda, wykonywał proste, powtarzalne czynności wg rysunku technicznego. • Spółka M. zajmuje się obróbką skrawaniem i jest firmą usługową, wykonującą elementy i podzespoły dla firm z różnych branż, zgodnie z zamówieniem i dokumentacją przedstawioną przez klienta, przy czym większość klientów tej spółki stanowią klienci z sektora motoryzacyjnego. • Skarżący w podstawie kasacyjnej poprzestaje na zarzucie błędnej wykładni przepisów ustawy i umowy o zakazie konkurencji co nie jest wystarczające do stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest zasadna. • Sąd Najwyższy nie rozpoznaje wszak sprawy jako kolejna (powszechna) instancja, a tylko zarzuty podstaw kasacyjnych, zważając na ich treść.

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

przewodniczący

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Renata Żywicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, zwłaszcza w kontekście prac fizycznych i dostępu do informacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie praca była rutynowa, a firma konkurencyjna nie była bezpośrednio powiązana z działalnością powoda.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu zakazu konkurencji i udowodnienie naruszenia, zwłaszcza gdy pracownik wykonuje proste czynności. Jest to praktyczny przykład dla prawników pracy i przedsiębiorców.

Czy proste czynności to tajemnica firmy? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o zakaz konkurencji.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

kara umowna: 30 000 PLN

Sektor

przemysł maszynowy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst