III PSKP 37/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika przeciwko Uniwersytetowi Opolskiemu o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Powód zarzucał pracodawcy m.in. mobbing, dyskryminację, nierówne traktowanie, a także rozpowszechnianie plotek o jego orientacji seksualnej oraz kwestionowanie dorobku naukowego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo w zakresie zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu mobbingu i dyskryminacji, ale zasądził 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa pracy i cywilnego, w szczególności kwestionując odpowiedzialność pracodawcy jako podmiotu niebędącego bezpośrednim sprawcą naruszeń. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez innych pracowników, zarówno na podstawie art. 430 k.c. (odpowiedzialność za cudze czyny), jak i art. 416 k.c. (odpowiedzialność za własną winę organu), zwłaszcza gdy toleruje takie zachowania. W ocenie Sądu Najwyższego, Uniwersytet Opolski ponosił odpowiedzialność za czyny swoich pracowników, którzy rozpowszechniali plotki o orientacji seksualnej powoda oraz kwestionowali jego dorobek naukowy, a także za brak aktywnego przeciwdziałania tym naruszeniom, co stanowiło naruszenie obowiązku pracodawcy wynikającego z art. 11¹ k.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie odpowiedzialności pracodawcy za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez innych pracowników oraz obowiązek aktywnego przeciwdziałania takim naruszeniom.
Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca nie podjął wystarczających działań w celu ochrony dóbr osobistych pracownika przed naruszeniami ze strony innych pracowników.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez innych pracowników, nawet jeśli sam nie był bezpośrednim sprawcą naruszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez innych pracowników, zarówno na podstawie art. 430 k.c. (odpowiedzialność za cudze czyny), jak i art. 416 k.c. (odpowiedzialność za własną winę organu), zwłaszcza gdy toleruje takie zachowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pracodawca ma obowiązek nie tylko szanować dobra osobiste pracownika (art. 11¹ k.p.), ale także aktywnie przeciwdziałać ich naruszaniu przez innych pracowników. Tolerowanie takich naruszeń, jak plotki o orientacji seksualnej czy kwestionowanie dorobku naukowego, uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na zasadach ogólnych prawa cywilnego (art. 430 k.c., art. 416 k.c.), nawet jeśli sam nie był bezpośrednim sprawcą.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych pracownika, jeśli podejmował działania prewencyjne i nie miał możliwości całkowitego wyeliminowania naruszeń?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działania prewencyjne były skuteczne i pracodawca nie miał możliwości całkowitego wyeliminowania naruszeń. Jednak w tej sprawie ustalono, że pracodawca nie podjął wystarczających działań.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut pracodawcy o podejmowaniu działań prewencyjnych i braku możliwości całkowitego wyeliminowania naruszeń nie znalazł pokrycia w ustaleniach faktycznych. Wskazano, że pracodawca był bierny w obliczu długotrwałych i powszechnych naruszeń, co uzasadnia jego odpowiedzialność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Uniwersytet Opolski | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 11 § 1
Kodeks pracy
Pracodawca powinien szanować godność i inne dobra osobiste pracownika.
k.c. art. 448 § 1
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Sposób i zakres naruszenia dóbr osobistych może być przedmiotem roszczeń cywilnych.
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez podwładnego przy wykonywaniu powierzonej czynności.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność osoby prawnej za szkodę wyrządzoną przez jej organ.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Do stosunków prawnych na gruncie prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez innych pracowników, nawet jeśli sam nie był bezpośrednim sprawcą. • Tolerowanie przez pracodawcę naruszeń dóbr osobistych przez pracowników uzasadnia jego własną odpowiedzialność. • Obowiązek pracodawcy szanowania dóbr osobistych pracownika (art. 11¹ k.p.) obejmuje także zapobieganie i przeciwdziałanie naruszaniu tych dóbr przez innych pracowników.
Odrzucone argumenty
Pracodawca nie ponosi odpowiedzialności, gdyż nie był bezpośrednim naruszycielem. • Pracodawca podejmował działania prewencyjne i nie miał realnych możliwości zapobieżenia wszystkim naruszeniom. • Skarga kasacyjna nie powinna zostać przyjęta do rozpoznania z powodu braku istotnych zagadnień prawnych i nieprecyzyjnego wskazania podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca powinien szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. • Tolerowanie takich naruszeń stanowi przyczynienie się pracodawcy do wynikającej z nich szkody, uzasadniające jego własną odpowiedzialność. • Bierność pracodawcy, zważywszy na ciążący na nim obowiązek aktywnej realizacji obowiązku z art. 11¹ k.p., skutkuje przypisaniem mu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną z winy jego organu.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności pracodawcy za naruszenie dóbr osobistych pracownika przez innych pracowników oraz obowiązek aktywnego przeciwdziałania takim naruszeniom."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca nie podjął wystarczających działań w celu ochrony dóbr osobistych pracownika przed naruszeniami ze strony innych pracowników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – odpowiedzialności pracodawcy za zachowania pracowników, co jest istotne dla wielu osób i firm. Pokazuje, że pracodawcy nie mogą być bierni wobec mobbingu czy dyskryminacji.
“Czy Twój pracodawca odpowiada za plotki o Tobie w pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych: 20 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.