III PSKP 19/23Odprawa pieniężną funkcjonariusz służby celnej przekształcenie stosunku pracy

Sprawa dotyczyła prawa do odprawy pieniężnej dla byłej funkcjonariuszki Służby Celnej, E.W., która po reformie KAS przyjęła propozycję pracy na podstawie umowy o pracę, co skutkowało wygaśnięciem jej stosunku służbowego. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, opierając się na interpretacji przepisów ustawy wprowadzającej KAS, zgodnie z którą prawo do odprawy przysługuje jedynie w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego z powodu nieotrzymania propozycji zatrudnienia lub odmowy jej przyjęcia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok. Wskazał, że zagadnienie to nie jest nowe i odwołał się do swojego wcześniejszego orzecznictwa, w tym uchwały III PZP 7/19 oraz wyroku I PSKP 64/21. Sąd Najwyższy podkreślił, że wygaśnięcie stosunku służbowego w wyniku przyjęcia propozycji pracy na podstawie umowy o pracę, choć nie jest wprost uregulowane jako podstawa do odprawy, powinno być traktowane na równi z sytuacją, gdy funkcjonariusz nie otrzymał propozycji lub ją odrzucił. Uzasadniono to koniecznością zapewnienia równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz faktem, że 'utrata munduru' wiąże się z utratą specyficznych uprawnień. Sąd Najwyższy uznał, że istnieje luka prawna, którą można wypełnić przez analogię i wykładnię prokonstytucyjną, przyznając odprawę na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 170 ust. 3 i 4 ustawy wprowadzającej KAS. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu w celu ustalenia wysokości należnej odprawy i terminu jej wymagalności. Skarga kasacyjna została odrzucona w części dotyczącej rozstrzygnięć korzystnych dla powódki (oddalenie zażalenia pozwanego i nieobciążanie powódki kosztami zastępstwa procesowego).

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający