III PSKP 11/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika J.K. o zasądzenie odprawy pieniężnej w związku z wygaśnięciem stosunku pracy w Izbie Administracji Skarbowej w W. Powód domagał się kwoty 25.283,40 zł, argumentując, że przysługuje mu odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia na podstawie przepisów o służbie celnej. Sądy niższych instancji uwzględniły powództwo, przyjmując, że przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej w art. 170 ust. 4 w związku z art. 163 ustawy o Służbie Celnej nakazują stosowanie tych przepisów do wyliczenia odprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej Izby Administracji Skarbowej, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale z 23 stycznia 2019 r. (III PZP 5/18), zgodnie z którą pracownikowi administracji publicznej, którego stosunek pracy wygasł w związku z reorganizacją KAS, przysługuje odprawa na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (ustawa o zwolnieniach grupowych), a nie na podstawie przepisów o służbie celnej. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, mimo pozornej jasności, wymaga wykładni pozajęzykowej. Stwierdził, że odniesienie do ustawy o Służbie Celnej dotyczy jedynie definicji pojęć, a nie materialnej podstawy świadczeń. Wobec braku przepisów regulujących odprawy dla pracowników w ustawie o KAS i ustawie o służbie cywilnej, Sąd Najwyższy odwołał się do art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, który nakazuje stosowanie przepisów Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy, w tym ustawy o zwolnieniach grupowych. Podkreślono, że dyrektywa UE dotycząca zwolnień grupowych nie wyłącza pracowników administracji publicznej, a polski ustawodawca mógł rozszerzyć ochronę. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał powództwo za niezasadne i oddalił je, zasądzając jednocześnie od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwej podstawy prawnej do obliczania odpraw dla pracowników administracji publicznej w przypadku reorganizacji lub likwidacji jednostki, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia stosunku pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników KAS, niebędących funkcjonariuszami ani urzędnikami mianowanymi, w związku z wygaśnięciem stosunku pracy na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o KAS.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki przepis prawa materialnego należy stosować do ustalenia wysokości odprawy pieniężnej dla pracownika administracji publicznej, którego stosunek pracy wygasł w związku z reorganizacją KAS, w sytuacji gdy przepisy wprowadzające ustawę o KAS odsyłają do przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku pracowników administracji publicznej (niebędących funkcjonariuszami ani urzędnikami służby cywilnej zatrudnionymi na podstawie mianowania), których stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, należy odpowiednio stosować art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych, na podstawie odesłania zawartego w art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odniesienie w art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS do ustawy o Służbie Celnej dotyczy jedynie definicji pojęć, a nie materialnej podstawy świadczeń. Wobec braku stosownych przepisów w ustawie o KAS i ustawie o służbie cywilnej, należy odwołać się do przepisów Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy, w tym ustawy o zwolnieniach grupowych. Dyrektywa UE dotycząca zwolnień grupowych nie wyłącza pracowników administracji publicznej, a polski ustawodawca mógł rozszerzyć ochronę.
Czy pracownikowi administracji publicznej, którego stosunek pracy wygasł w związku z reorganizacją KAS, przysługuje odprawa na podstawie przepisów ustawy o Służbie Celnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi temu przysługuje odprawa na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy ustawy o Służbie Celnej nie stanowią materialnej podstawy do ustalenia wysokości odprawy dla pracowników w związku z wygaśnięciem stosunku pracy na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS. Należy stosować przepisy o zwolnieniach grupowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Izba Administracji Skarbowej w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 art. 170 § ust. 1, 4, 5
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa wygaśnięcie stosunków pracy i służbowych w KAS oraz świadczenia przysługujące pracownikom i funkcjonariuszom. Sąd Najwyższy zinterpretował ust. 4 jako nakazujący odpowiednie stosowanie przepisów o zwolnieniach grupowych dla pracowników.
k.p.c. art. 398 § 13, 16
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące rozpoznawania skargi kasacyjnej i uchylania orzeczeń.
Pomocnicze
Dz.U. z 2016 r., poz. 1474 art. 8 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Ustawa o zwolnieniach grupowych, której przepisy Sąd Najwyższy uznał za właściwe do zastosowania w niniejszej sprawie.
Dz.U. z 2016 r., poz. 1799 art. 163 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Przepisy tej ustawy zostały uchylone, a Sąd Najwyższy uznał, że odniesienie do nich w ustawie wprowadzającej KAS dotyczyło jedynie definicji, a nie materialnej podstawy świadczeń.
Dz.U. z 2018 r., poz. 1559 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o Służbie Cywilnej
Nakazuje stosowanie przepisów Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o Służbie Celnej do ustalenia wysokości odprawy dla pracownika KAS. • Konieczność stosowania przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych do pracowników KAS, których stosunek pracy wygasł w związku z reorganizacją. • Odesłanie do przepisów prawa pracy (w tym ustawy o zwolnieniach grupowych) na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej.
Odrzucone argumenty
Prawo do odprawy na podstawie przepisów ustawy o Służbie Celnej. • Niewłaściwa wykładnia art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS przez sądy niższych instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale wyjaśnił, że zgodnie z art. 170 ust. 4 ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 1 (...), pracownikom oraz funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3 (czyli ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej). • Sąd Najwyższy zauważył, że pozornie wykładnia językowa tego przepisu może wydawać się jasna, jednak bliższa analiza jego treści, w tym zastosowanie także pozajęzykowych metod interpretacji, prowadzi do wniosku, że treść normy prawnej wynikającej z tego przepisu nie jest już tak oczywista. • Wobec braku szczególnych przepisów regulujących sytuację prawną członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej należy, zdaniem Sądu Najwyższego, uznać, że kwestie te, w tym także „świadczenia należne w związku z likwidacją urzędu”, regulują przepisy ustawy o służbie cywilnej. • Analizując możliwość uznania, że art. […]
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący
Piotr Prusinowski
członek
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwej podstawy prawnej do obliczania odpraw dla pracowników administracji publicznej w przypadku reorganizacji lub likwidacji jednostki, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników KAS, niebędących funkcjonariuszami ani urzędnikami mianowanymi, w związku z wygaśnięciem stosunku pracy na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów przejściowych po reformie KAS i prawa do odprawy, co jest istotne dla pracowników administracji publicznej. Sąd Najwyższy rozstrzyga niejednoznaczność przepisów, co czyni orzeczenie wartościowe.
“Pracownik KAS bez odprawy? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o interpretację przepisów po reformie.”
Dane finansowe
WPS: 25 283,4 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.