III PSK 97/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, a następnie Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną. Powód zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 53 k.p. w zw. z art. 8 k.p. i art. 84 k.c.) oraz nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 367 § 4 k.p.c. przez rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie, co miało ograniczać jego prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 6/22, wskazując, że wykładnia dotycząca jednoosobowego składu sądu drugiej instancji obowiązuje od dnia jej podjęcia (26 kwietnia 2023 r.) i nie obejmuje orzeczeń wydanych przed tą datą. Co do zagadnienia prawnego dotyczącego art. 8 k.p., Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten dotyczy nadużycia prawa, a nie naruszenia prawa, i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, a nie ogólnych dyrektyw. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., skupiając się na okolicznościach faktycznych, a nie na problemie prawnym. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub nieważności postępowania, zwłaszcza w kontekście przepisów COVID-19 i stosowania art. 8 k.p.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja dotycząca składu sądu ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po określonej dacie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania, zwłaszcza w przypadku orzeczeń wydanych przed 26 kwietnia 2023 r.?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie zostało wydane przed 26 kwietnia 2023 r., gdyż wykładnia Sądu Najwyższego w uchwale III PZP 6/22 obowiązuje od tej daty i nie ma wstecznych skutków dla orzeczeń wydanych w składach jednoosobowych przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę III PZP 6/22, która uznała jednoosobowy skład sądu drugiej instancji na podstawie ustawy COVID-19 za naruszający prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Jednakże, Sąd Najwyższy zaznaczył, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały i nie ma wstecznych skutków dla orzeczeń wydanych wcześniej, aby uniknąć chaosu prawnego i kosztów dla obywateli.
Czy skorzystanie przez pracodawcę z art. 53 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika) w określonych okolicznościach faktycznych może stanowić naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 8 k.p.) i tym samym nie podlegać ochronie prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności faktycznych wskazujących na naruszenie zasad współżycia społecznego, a jedynie ogólne twierdzenia o sprzeczności z tymi zasadami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 8 k.p. dotyczy nadużycia prawa, a nie naruszenia prawa, i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Ocena, czy doszło do nadużycia prawa, mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego i może być kontrolowana w postępowaniu kasacyjnym tylko w przypadku rażącego naruszenia. W tej sprawie powód nie skonkretyzował, z jaką normą działania pracodawcy rozwiązującego stosunek pracy w trybie art. 53 k.p. miałyby być sprzeczne działania pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| P. S.A. z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Dotyczy nadużycia prawa, a nie naruszenia prawa. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy i nie może być stosowany w oderwaniu od nich. Ocena, czy doszło do nadużycia prawa, mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, lub oczywista zasadność skargi.
Pomocnicze
k.p. art. 53
Kodeks pracy
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez uznanie, że pozwany mógł dokonać zwolnienia skarżącego na podstawie art. 53 k.p., podczas gdy skorzystanie z tego prawa przez pozwanego w świetle okoliczności, w jakich doszło do rozwiązania łączącej strony umowy o pracę bez wypowiedzenia, stanowiło naruszenie zasady współżycia społecznego i tym samym naruszenie art. 8 k.p. • Zarzut naruszenia art. 84 k.c., przez jego niezastosowanie i niezbadanie ponownie sprawy w zakresie roszczeń powoda o ekwiwalent za urlop. • Zarzut nieważności postępowania wskutek naruszenia art. 367 § 4 k.p.c., przez uznanie, że rozpoznanie sprawy skarżącego przez Sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzsl ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 jest zgodne z prawem.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia jej celem merytorycznego rozpoznania. • Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...), lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Uznanie wszystkich orzeczeń wydanych do dnia 26 kwietnia 2023 r. w składzie, o którym mowa w art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, za dotknięte nieważnością z uwagi na naruszenie prawa strony do sądu wskutek wydania orzeczenia przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym, zostało ocenione przez Sąd Najwyższy za niepożądane ze społecznego punktu widzenia. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. […]
Skład orzekający
Halina Kiryło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub nieważności postępowania, zwłaszcza w kontekście przepisów COVID-19 i stosowania art. 8 k.p."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja dotycząca składu sądu ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po określonej dacie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przepisami COVID-19 i ich wpływem na skład sądu, a także interpretacji klauzuli generalnej z art. 8 k.p. w kontekście prawa pracy.
“Czy jednoosobowy skład sądu w czasach COVID-19 unieważniał wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.