III PSK 35/21

Sąd Najwyższy2021-04-15
SNPracystosunek pracyŚrednianajwyższy
odprawawypowiedzenie zmieniającewarunki pracy i płacyumowa o pracęSąd Najwyższyskarga kasacyjnakoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej prawa do odprawy pieniężnej po zmianie warunków pracy, uznając, że nowe warunki, które nie przewidywały odprawy, skutecznie zastąpiły poprzednie.

Powód domagał się odprawy pieniężnej, która była przewidziana w pierwotnej umowie o pracę. Jednakże, pracodawca wypowiedział mu warunki pracy i płacy, wprowadzając nowe, które nie zawierały zapisu o odprawie. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając zmianę warunków za skuteczną. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, potwierdzając, że w przypadku skutecznej zmiany warunków pracy i płacy, nowe regulacje (w tym brak odprawy) zastępują poprzednie.

Sprawa dotyczyła prawa pracownika do odprawy pieniężnej po rozwiązaniu stosunku pracy. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, która przewidywała odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Następnie pracodawca wypowiedział mu warunki pracy i płacy, wprowadzając nowe, które nie zawierały postanowień o odprawie, odsyłając w tym zakresie do regulaminu wewnątrzzakładowego, który również nie przewidywał takiego świadczenia. Powód nie odmówił przyjęcia nowych warunków, a jego odwołanie od wypowiedzenia zmieniającego zostało prawomocnie oddalone. Sądy obu instancji oddaliły powództwo o zasądzenie odprawy, uznając, że w wyniku skutecznej zmiany warunków pracy i płacy, powód nie nabył prawa do odprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd uznał, że ustanowienie do odprawy nie jest elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę, a zatem pracodawca może zrezygnować z tego świadczenia przy zmianie warunków pracy i płacy. Skoro zmiana warunków była skuteczna i prawomocnie potwierdzona, a nowe regulacje nie przewidywały odprawy, roszczenie powoda było bezzasadne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zamieszczenie w wypowiedzeniu zmieniającym klauzuli "w całości" oznacza, że pracownik jest związany nowymi warunkami, które mogą wyłączać dotychczasowe świadczenia, takie jak odprawa, jeśli nie są one elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę i nie zostały uwzględnione w nowych regulacjach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustanowienie do odprawy nie jest elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę w rozumieniu art. 29 k.p. W związku z tym, pracodawca może zrezygnować z przyznania prawa do odprawy przy zmianie warunków pracy i płacy. Skoro zmiana warunków była skuteczna i prawomocnie potwierdzona, a nowe regulacje nie przewidywały odprawy, roszczenie powoda było bezzasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowód
L. Sp. z o.o. w M.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p. art. 29

Kodeks pracy

Określa elementy przedmiotowo istotne umowy o pracę, wskazując, że odprawa nie jest takim elementem, co pozwala na jej wyłączenie przy zmianie warunków pracy.

Pomocnicze

k.c. art. 43 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy oświadczenia woli o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy.

k.c. art. 42 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy oświadczenia woli o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Dotyczy oświadczenia woli o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy.

k.p. art. 42 § § 1

Kodeks pracy

Dotyczy wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

k.p. art. 42 § § 2

Kodeks pracy

Dotyczy wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

k.p. art. 43

Kodeks pracy

Dotyczy wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, które nie zawiera zapisu o odprawie. Odprawa pieniężna nie jest elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę. Nowe warunki pracy i płacy, w tym brak odprawy, zastępują poprzednie postanowienia umowy.

Odrzucone argumenty

Prawo do odprawy wynikające z pierwotnej umowy o pracę nadal obowiązuje pomimo zmiany warunków pracy i płacy. Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy nie było skuteczne w zakresie wyłączenia prawa do odprawy.

Godne uwagi sformułowania

ustanowienie do odprawy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy nie jest, zgodnie z art. 29 k.p., elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę pracodawca, dokonując w całości zmiany poprzednich warunków pracy pracownika może zrezygnować z przyznania pracownikowi prawa do tego świadczenia w wypadku dokonania skutecznego wypowiedzenia w całości warunków pracy i pracy pracownika, obowiązują postanowienia określone w porozumieniu zmieniającym oraz ewentualnych wewnątrzzakładowych aktach prawa pracy, a postanowienia poprzedniej umowy o prace nie znajdują już zastosowania.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy w zakresie świadczeń dodatkowych, takich jak odprawa pieniężna."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana warunków pracy i płacy została skutecznie przeprowadzona, a nowe regulacje nie przewidują odprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa pracy, jakim jest prawo do odprawy po zmianie warunków zatrudnienia, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy zmiana warunków pracy pozbawia Cię prawa do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 24 000 PLN

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III PSK 35/21
POSTANOWIENIE
Dnia 15 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z powództwa M. W.
‎
przeciwko L. Sp. z o.o. w M.
‎
o odprawę pieniężną,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 kwietnia 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T.
‎
z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt III Pa (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 16 października 2019 r., III Pa
(…)
Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację M. W. (powód) wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w M. z 28 czerwca 2019 r., IV P
(…)
, oddalającego powództwo o zasądzenie od L. Sp. z o.o. w M. (pozwany) kwoty 24.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odprawy.
W przedmiotowej sprawie Sądy ustaliły, że powód był zatrudniony u pozwanego w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony od 7 kwietnia 2006 r. Zgodnie z § 4 ust. 3 umowy o prace z 7 kwietnia 2006 r. powodowi w przypadku rozwiązania stosunku pracy przysługiwała odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę. W dniu 1 października 2014 r. pozwany złożył powodowi oświadczenie o wypowiedzeniu w całości warunków pracy i płacy. Powód nie odmówił przyjęcia nowych warunków, w związku z czym został objęty postanowieniami nowej umowy, które regulowały rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy, rodzaj umowy oraz czas rozpoczęcia pracy. W pozostałym zakresie powód został związany postanowieniami wewnątrzzakładowych aktów prawa pracy o czym został poinformowany w treści wypowiedzenia zmieniającego. Akty te nie zawierały postanowienia dotyczącego uprawnienia do wypłaty odprawy. Odwołanie powoda od wypowiedzenia zmieniającego zostało prawomocnie oddalone jako niezasadne, co dodatkowo potwierdza związanie powoda nowymi warunkami pracy i płacy.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sądy uznały roszczenie powoda za bezzasadne, gdyż w ich ocenie z ustaleń faktyczny w sprawie jasno wynika, że w wyniku skutecznego dokonania zmiany warunków pracy i płacy powód był związany nowymi warunkami, które nie przewidywały prawa do odprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód, zaskarżając go w całości.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności oraz występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Oczywistej zasadności skargi powód upatruje w naruszeniu przez Sąd Okręgowy art. 43 § 1 w związku z art. 42 § 2 i art. 65 k.c. przez uznanie, że złożone oświadczenie woli o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy zawierało wszystkie elementy wskazane w art. 29 k.p. przez co było ono skuteczne (mając na uwadze poprzednio zakończone prawomocne postępowanie cywilne), a w konsekwencji tego powodowi nie należała się odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania umowy o prace, skoro nowo wprowadzony regulamin wynagradzania nie przewidywał prawa do odprawy. Z kolei istotne zagadnienie prawne sprowadza się do pytania: czy zamieszczenie w treści wypowiedzenia umowy „w całości” dotyczy również zasad przyznawania innych świadczeń związanych z pracą, jak np. indywidualna odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania umowy czy tylko tych, które mieszczą się w definicji warunków pracy i płacy, o których mowa w art. 42 § 1 i § 2 oraz art. 43 k.p.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
W przedmiotowej sprawie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zarówno w zakresie podnoszonej oczywistej zasadności, jak i występowania istotnego zagadnienia prawnego sprowadza się do kwestii możliwości uzyskania odprawy w wypadku rozwiązania umowy o pracę w sytuacji, gdy w trakcie trwania stosunku pracy doszło do zmiany warunków pracy i płacy. Jak wynika z ustaleń faktycznych pierwotna umowa o pracę, zawarta między stronami przewidywała jednoznaczne postanowienie o uprawnieniu do wypłaty takiej odprawy. Nowa umowa o pracę już nie zawierała takiego postanowienia, gdyż skupiała się jedynie na regulacji przedmiotowo istotnych elementów stosunku pracy, zaś kwestie szczegółowe, w tym dotyczące wynagradzania zostały uregulowane w wewnątrzzakładowym regulaminie wynagradzania, który również nie przewidywał prawa do odprawy w wypadku rozwiązania stosunku pracy. W tych okolicznościach powód wywodzi, że z uwagi na nieuregulowanie kwestii odprawy takowa przysługuje mu w oparciu o starą umowę o pracę. Prowadzi to do prostej konstatacji, że mimo skutecznego wypowiedzenia powodowi warunków pracy i płacy w całości powód swojego uprawnienia do odprawy upatruje w pierwotnej umowie o pracę, która przestała obowiązywać w momencie wejścia w życie porozumienia zmieniającego.
Należy podkreślić, że ustanowienie do odprawy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy nie jest, zgodnie z art. 29 k.p., elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę, co oznacza, że pracodawca, dokonując w całości zmiany poprzednich warunków pracy pracownika może zrezygnować z przyznania pracownikowi prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że w wypadku dokonania skutecznego wypowiedzenia w całości warunków pracy i pracy pracownika, obowiązują postanowienia określone w porozumieniu zmieniającym oraz ewentualnych wewnątrzzakładowych aktach prawa pracy, a postanowienia poprzedniej umowy o prace nie znajdują już zastosowania. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wnosząc skargę kasacyjną powód chciałby się uchylić od niekorzystnego dla siebie postanowienia zmieniającego, co nie jest możliwe z uwagi na fakt wydania w tym przedmiocie prawomocnego orzeczenia, stwierdzającego, że dokonana zmiana warunków pracy i płacy była skuteczna.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę