III PSK 28/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za chorobę zawodową (pylicę płuc), skierowanego przeciwko S. SA. Sąd Rejonowy w Kłodzku oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił apelację powoda, uznając roszczenie za przedawnione. Sąd drugiej instancji oparł się na art. 442¹ § 3 k.c., wskazując, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej (16 kwietnia 2019 r.), a pozew wniesiono 21 czerwca 2023 r., co oznaczało przedawnienie. Powód wniósł skargę kasacyjną, podnosząc zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego oraz wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące momentu dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że nie doszło do nieważności postępowania, ponieważ zgodnie z nowym brzmieniem art. 367¹ § 1 k.p.c. (obowiązującym od 28 września 2023 r.), zasadą jest rozpoznawanie spraw przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, a uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22 dotyczyła specyficznego przepisu związanego z pandemią COVID-19. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że nie występuje istotne zagadnienie prawne, gdyż kwestia momentu dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia była już wielokrotnie rozstrzygana w orzecznictwie, a ustalenie tego faktu stanowi kwestię dowodową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących składu sądu drugiej instancji po zmianach k.p.c. oraz kwestii przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za chorobę zawodową.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja składu sądu jest związana z konkretnym okresem i zmianami legislacyjnymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, po wejściu w życie art. 367¹ § 1 k.p.c., stanowi nieważność postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do nieważności postępowania, ponieważ zgodnie z nowym brzmieniem art. 367¹ § 1 k.p.c. zasadą jest rozpoznawanie spraw przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zmiana przepisów k.p.c. od 28 września 2023 r. wprowadziła zasadę rozpoznawania spraw w składzie jednego sędziego w postępowaniu apelacyjnym, uchylając poprzednią zasadę kolegialności. Odwołanie do uchwały III PZP 6/22 było nieuzasadnione, gdyż dotyczyła ona specyficznych przepisów pandemicznych, a nowa regulacja nie została zakwestionowana przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Czy na "dowiedzenie się" przez poszkodowanego o osobie obowiązanej do naprawienia szkody w rozumieniu art. 442¹ § 1 i 3 k.c. składa się świadomość możliwości dochodzenia od niej roszczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, nie występuje istotne zagadnienie prawne, które uzasadniałoby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie to nie jest nowe i było już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie. "Dowiedzenie się" o szkodzie i osobie zobowiązanej oznacza świadomość wystąpienia szkody na podstawie obiektywnie sprawdzalnych okoliczności, a ustalenie tego faktu jest kwestią dowodową, a nie problemem prawnym wymagającym wykładni.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| S. SA w B. Oddział w D. Kopalnie Węgla [...] w Całkowitej Likwidacji Rejon KWK w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 442 § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 367 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 367 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 16
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm. art. 15zzs § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak nieważności postępowania z uwagi na zmianę przepisów k.p.c. dotyczącą składu sądu drugiej instancji. • Brak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni Sądu Najwyższego.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z uwagi na rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego momentu dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
Godne uwagi sformułowania
zasadą jest rozpoznawanie spraw przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego • uchwała III PZP 6/22 dotyczyła stricte art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. • zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego • o dowiedzeniu się o szkodzie można mówić wtedy, gdy poszkodowany „zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody”
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu drugiej instancji po zmianach k.p.c. oraz kwestii przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za chorobę zawodową."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja składu sądu jest związana z konkretnym okresem i zmianami legislacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację zmian w k.p.c. dotyczących składu sądu drugiej instancji oraz kwestię przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Zmiany w k.p.c. a skład sądu apelacyjnego – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.