III PSK 100/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie powódka złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Jarosława Sobutki od rozpoznania sprawy kasacyjnej, argumentując istnieniem uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Jako podstawę wniosku wskazała procedurę powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa oraz powołała się na uchwały Sądu Najwyższego i orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do kluczowych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (m.in. P 10/19 i P 13/19), które stwierdziły niezgodność z Konstytucją przepisów pozwalających na kwestionowanie przez sądy procedury powoływania sędziów. Sąd podkreślił, że sama procedura nominacyjna, w tym powołanie na wniosek KRS, nie może automatycznie prowadzić do wniosku o braku bezstronności sędziego. Zaznaczył, że wyłączenie sędziego wymaga wykazania konkretnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności lub osobistego zaangażowania w sprawę. W analizowanym przypadku Sąd Najwyższy uznał, że takie okoliczności nie zostały wykazane, w związku z czym oddalił wniosek o wyłączenie sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących procedury nominacyjnej, interpretacja przepisów k.p.c. i u.SN w kontekście orzecznictwa TK i gwarancji konstytucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście procedury nominacyjnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy okoliczności związane z procedurą powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa mogą stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i prowadzić do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama procedura powołania sędziego, w tym powołanie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności, jeśli nie wykazano innych istotnych okoliczności budzących wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że przepisy pozwalające na kwestionowanie procedury nominacyjnej sędziów są niezgodne z Konstytucją. Podkreślono, że wyłączenie sędziego wymaga wykazania konkretnych faktów wskazujących na brak bezstronności lub osobiste zaangażowanie, a sama procedura powołania nie jest wystarczającą przesłanką.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | powódka |
| C [...] w L. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Pomocnicze
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zakresie, w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.
u.SN art. 31 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W związku z art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie Prezydenta RP o wolnych stanowiskach sędziego w SN, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny, stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.
u.SN art. 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez SN o statusie osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego SN, i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji.
p.u.s.p. art. 42a § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zarówno w ramach działalności sądów lub organów sądów niedopuszczalne jest kwestionowanie umocowania sądów i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli i ochrony prawa, jak i ustalanie lub ocena przez sąd powszechny, lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego, lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
u.SN art. 29 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy, lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego, lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura powołania sędziego przez KRS nie stanowi automatycznie podstawy do jego wyłączenia. • Wykładnia przepisów k.p.c. i u.SN w zakresie wyłączenia sędziego musi uwzględniać orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. • Nie wykazano konkretnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.
Odrzucone argumenty
Wszelkie wątpliwości co do bezstronności sędziego wynikające z procedury nominacyjnej powinny prowadzić do jego wyłączenia. • Uchwały SN i orzecznictwo ETPCz dotyczące wadliwości procedury powołania sędziów powinny być podstawą do wyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy, lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego, lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. • Nie oznacza to jednak, że w konsekwencji każdy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa (…) nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i w konsekwencji każdorazowo sąd z udziałem takiego sędziego jest nienależycie obsadzony.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących procedury nominacyjnej, interpretacja przepisów k.p.c. i u.SN w kontekście orzecznictwa TK i gwarancji konstytucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście procedury nominacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i prawem do sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Czy procedura powołania sędziego SN może być podstawą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.