III PO 9/10

Sygn. akt III PO 9/10 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 3 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Andrzej Wróbel 
 
Protokolant Halina Kurek 
w sprawie z odwołania L. K. 
od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 25 października 2010 r,  w przedmiocie 
odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po 
ukończeniu 65 roku życia., 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 3 lutego 2011 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Decyzją z dnia 25 października 2010 r. Prokurator Generalny – powołując się 
na art. 62 a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 
2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.) w związku z art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. 
– Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98 poz. 1070 ze zm.) – nie 
wyraził zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 65 roku życia przez 
L. K.  Prokuratora Prokuratury Okręgowej /.../. 

 
 
2 
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek L. K. z dnia 22 czerwca 2010 
r.  o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora powyżej 65 
roku życia na okres 1 roku, 4 miesięcy i 4 dni (do 30 czerwca 2012 r.).  poparł 
Prokurator Okręgowy. Przełożony wnioskującej stwierdził, że  należy ona do 
najbardziej doświadczonych prokuratorów w okręgu. Długoletni staż pracy oraz 
profesjonalizm 
zawodowy, 
wielka 
kultura 
osobista, 
a 
nade 
wszystko 
odpowiedzialność stanowią że jej przejście w stan spoczynku wywołałoby ujemne 
skutki dla dalszej pracy Wydziału Organizacyjnego Prokuratury Okręgowej. 
Prokurator Okręgowy podkreślił również, że  prokurator L. K. cieszy się dobrym 
zdrowiem co zostało  potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. 
Prokurator Apelacyjny podzielił stanowisko Prokuratora Okręgowego i poparł 
przedmiotowy wniosek podkreślając, że  prokurator L. K. posiada wysokie 
kwalifikacje prawnicze, a także bardzo duże i różnorodne doświadczenie 
zawodowe, co powoduje że cieszy się autorytetem w środowisku zawodowym. 
Ponadto jest pracownikiem odpowiedzialnym, w pełni dyspozycyjnym i niezwykle 
zaangażowanym w swoje obowiązki służbowe.  
Zdaniem Prokuratora Generalnego, jako regułę należy traktować przejście 
prokuratora w stan spoczynku z dniem ukończenia przez niego 65 roku życia. 
Możliwość dalszego pozostawania na stanowisku prokuratora stanowi wyjątek, 
uzasadniony szczególnymi okolicznościami podyktowanymi interesem służby lub 
leżącymi po stronie prokuratora. Spełnienie wskazanych w  art. 62 a ust. 2 ustawy o 
prokuraturze warunków pozytywnych nie jest równoznaczne z obowiązkiem 
wyrażenia zgody na dalsze pozostawanie przez prokuratora w służbie. Decyzja 
Prokuratora Generalnego o braku zgody nie musi mieć oparcia w przyczynach 
uniemożliwiających dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora (por. wyrok Sądu 
Najwyższego z dnia 6 grudnia 2006 roku, sygn. akt III PO 7/06). Wysokie 
kwalifikacje, doświadczenie i profesjonalizm zawodowy, a także zaangażowanie w 
obowiązki prokuratora oraz nienaganny stan zdrowia niewątpliwie zasługują na 
uznanie, lecz nie można ich traktować jako szczególnych okoliczności, 
wystarczających do odstępstwa od ustawowej reguły przechodzenia w stan 
spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia. 

 
 
3 
Uzasadnionym 
kierunkiem 
prowadzenia 
polityki 
kadrowej 
jednostek 
organizacyjnych 
prokuratury 
– 
według 
Prokuratora 
Generalnego 
- 
jest 
„pokoleniowa” wymiana kadr prokuratorskich, związana z jednej strony z 
osiąganiem 
przez 
zasłużonych 
prokuratorów 
wieku 
umożliwiającego 
im 
skorzystanie z przywileju prokuratorskiego stanu spoczynku, z drugiej zaś z 
potrzebą 
umożliwienia 
przejęcia 
służby 
przez 
innych 
doświadczonych 
prokuratorów, a także zapewnienie etatów dla nowych kadr prokuratorskich. Z 
analizy sytuacji kadrowej  wynika, że aktualnie Prokuratura Okręgowa /.../ 
dysponuje limitem 64 etatów, z czego 2 etaty nie są obsadzone. Aktualnie na 
delegacji w tej jednostce pozostaje 20 prokuratorów prokuratury rejonowej z całego 
okręgu, z czego aż 14 spełnia wymogi formalne do powołania na wyższe 
stanowisko służbowe. Natomiast spośród 199 prokuratorów z tytułem prokuratora 
prokuratury rejonowej w tym okręgu, aż 140 posiada możliwość uzyskania tytułu 
prokuratora prokuratury okręgowej. Większość spośród nich (125 osób) stanowią 
osoby w przedziale wiekowym od 34 do 50 roku życia, posiadające staż pracy na 
stanowisku prokuratora prokuratury rejonowej od 4 do 24 lat. Tymczasem w 
przedziale wiekowym od 51 do 59 roku życia i stażu pracy pomiędzy 11 do 28 lat 
znajduje się 15 osób. Aktualnie, w grupie asesorów zatrudnionych w okręgu 
Prokuratury Okręgowej /.../, jeden asesor jest uprawniony do uzyskania tytułu 
prokuratora prokuratury rejonowej. Ponadto w okręgu pozostaje jeszcze jeden 
wolny etat orzeczniczy w prokuraturze rejonowej. 
Prokurator Generalny powołał się  także na to, że  Rada Prokuratorów przy 
Prokuratorze Generalnym  wniosek L. K. zaopiniowała negatywnie. 
W odwołaniu od powyższej decyzji Prokuratora Generalnego Prokurator L. 
K. zarzuciła, że zaskarżona decyzja „została podjęta w sposób arbitralny” i wniosła 
o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy Prokuratorowi Generalnemu do 
ponownego rozpoznania. 
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że wskazane w decyzji przesłanki 
jej podjęcia wykraczają poza granice uznania Prokuratora Generalnego, który w 
kształtowaniu polityki kadrowej nie powinien pomijać interesu państwa, prokuratury 
i zainteresowanego Prokuratora. Ponadto przyczyny ograniczone do konieczności 

 
 
4 
dokonania „pokoleniowej wymiany kadr” mogą być uznane za dyskryminację ze 
względu na wiek. 
Skarżąca podniosła, że chociaż decyzja Prokuratora Generalnego w 
przedmiocie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora jest 
decyzją uznaniową, to nie może to być uznanie nieograniczone, na co  wskazywał 
Sąd Najwyższy  (m.in. w wyroku z 11 grudnia 2002 r., III AO 16/02; z dnia 13 maja 
2010 r., III PO 1/10  (Lex nr 602062). Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji 
przytoczono dane statystyczne, przedstawiające aktualną sytuację kadrową 
Prokuratury Okręgowej /.../i podległych jej jednostek rejonowych, to jednak 
statystyka ta, obrazująca strukturę wiekową kadry prokuratorskiej, a nawet jej staż 
zawodowy, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro w samej Prokuraturze 
Okręgowej, w której od 8 lat skarżąca pełni obowiązki wizytatora, wakują aż 2 etaty 
prokuratorskie, pomimo długotrwałego oddelegowania z jednostek rejonowych 20 
orzeczników. Istotne jest bowiem to, że większość delegowanych prokuratorów 
wykonuje czynności służbowe w komórkach śledczych, a nie jest związana z 
działalnością 
organizacyjno-wizytacyjną, 
której 
zakres 
przedmiotowy 
uległ 
znacznemu poszerzeniu po wejściu w życie ostatniej noweli do ustawy o 
prokuraturze. Istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma także okoliczność, 
że po wprowadzeniu procedury konkursowej na stanowiska prokuratorskie, w 
okręgu krakowskim w większości przypadków liczba zgłoszonych kandydatur 
odpowiada liczbie istniejących wakatów, co utwierdza w przekonaniu, że argument 
o konieczności zapewnienia etatów dla nowych kadr prokuratorskich, na który 
powołuje się Prokurator Generalny, nie jest w tym wypadku trafny. 
Skarżąca 
zarzuciła, 
że 
Prokurator 
Generalny 
całkowicie 
pominął 
okoliczność, że niektóre stanowiska w prokuraturze immanentnie wiążą się z 
pewnymi specjalnymi cechami i wymogami, co sprawia, że rezygnacja z osób je 
piastujących może – w pewnych konkretnych sytuacjach – stanowić uszczerbek dla 
służby. Takim stanowiskiem jest wizytator prokuratury, który, oprócz wiedzy 
prawniczej wymaganej od wszystkich prokuratorów, powinien posiadać także 
znaczne doświadczenie zawodowe oraz sprawność w prowadzeniu czynności 
lustracyjno – wizytacyjnych. Tymi względami, w ocenie skarżącej, kierowali się 
Prokuratorzy Okręgowy i Apelacyjny, stwierdzając, że przejście skarżącej w stan 

 
 
5 
spoczynku w lutym 2011 r. wywołałoby ujemne skutki dla dalszej pracy Wydziału 
Organizacyjnego. Prokurator Generalny nie dostrzegając tych uwarunkowań 
przedłożył nad rzeczywisty interes służby, jakim jest dbałość o jakość pracy 
prokuratorskiej, arbitralnie przyjętą, niedookreśloną politykę kadrową, sprowadzając 
ją wyłącznie do „pokoleniowej wymiany kadr”. W ocenie skarżącej polityka kadrowa 
nie może służyć abstrakcyjnej idei „pokoleniowej wymiany kadr”, ale musi stanowić 
środek do celu, jakim jest efektywne działanie, rozumiane jako najbardziej wydajna 
realizacja zadań do których prokuratura jest powołana. „Polityka kadrowa 
opierająca się na pokoleniowej wymianie kadr prokuratorskich” w przypadku 
skarżącej oznacza politykę wymiany kadr wyłącznie ze względu na wiek, co jest 
„zawoalowaną” formą dyskryminacji pośredniej, zdefiniowanej w art. 2 ust. 2 pkt b 
Dyrektywy nr 2000/78/WE Rady Unii Europejskiej z dnia 27 listopada 2000 r. 
ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie 
zatrudniania i pracy (Dz.U. UE L z dnia 2 grudnia 2000 r.). O ile bowiem samo 
ustalenie granicy wieku dla przejścia w stan spoczynku nie stanowi per se 
dyskryminacji, to już używanie argumentu wieku – w realiach przedmiotowej sprawy 
– taką dyskryminacją jest i to także w ujęciu art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. 
Prokurator Generalny podejmując zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę 
okoliczności istotnych dla pełnej oceny sprawy, a mianowicie tego, że: wydłużanie 
okresu zatrudnienia jest obecnie w pełni społecznie uzasadnione i „stanowi 
przedmiot troski i zabiegów Rządu RP”, a także innych państw wspólnoty 
europejskiej; w każdym innym zawodzie przejście na emeryturę po osiągnięciu 
odpowiedniego wieku jest prawem, a nie obowiązkiem pracownika i nie może 
stanowić samodzielnej podstawy rozwiązania stosunku pracy; stan spoczynku jest 
niewątpliwie przywilejem prokuratora, ale – w odróżnieniu od emerytury – łączy się 
z niemożnością podejmowania jakiejkolwiek pracy, a więc może stanowić 
dyskryminację tych, którzy mogą i chcą pracować oraz są przydatni dla realizacji 
określonych zadań; późniejsze, niż ustawowe przejście prokuratora w stan 
spoczynku stanowi niewątpliwie społeczny interes ekonomiczny, związany z 
odroczeniem wypłacania wynagrodzenia przysługującego w stanie spoczynku, co w 
przypadku skarżącej wyraża się kwotą oszczędności ok. 100. 000 zł. 

 
 
6 
Odnośnie  negatywnej opinii Rady Prokuratorów, istotne wątpliwości – w 
ocenie skarżącej – wzbudza też uprawnienie do wyrażania tego rodzaju opinii przez 
Radę Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w dniu 9 września 2010 r., czyli 
na niespełna 2 tygodnie przed pierwszym posiedzeniem Krajowej Rady 
Prokuratury, to jest organu wyłącznie uprawnionego – na mocy przepisu art. 24 pkt 
11 znowelizowanej ustawy o prokuraturze – do opiniowania wniosków prokuratorów 
o przedłużenie zatrudnienia.  
W ocenie skarżącej Prokurator Generalny wydając zaskarżoną decyzję nie 
wyważył 
interesów 
służby 
i 
prokuratora 
„z 
poszanowaniem 
zasady 
proporcjonalności i zasady równego traktowania" (por. wyrok Sądu Najwyższego z 
dnia 13 maja 2010, III PO 1/10). 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Według ustawowo (art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 
ust. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych) ukształtowanego statusu prawnego, 
prokuratorów, przechodzą oni w stan spoczynku  (kończą wykonywanie służby) z 
dniem ukończenia 65 roku życia. 
Na tle powyższej zasadniczej regulacji statusu prokuratora ustawowe (art. 
62a ust. 2 ustawy o prokuraturze) zezwolenie ma dalsze zajmowanie stanowiska 
przez prokuratora, który ukończył 65 rok życia, ma charakter wyjątkowy, 
Wymagana jest  w tym przedmiocie zgoda Prokuratora Generalnego którą może on 
podjąć w przewidzianym do tego trybie. 
W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowana interpretacja przepisów  
art. 62a ust. 1 i ust.2 ustawy o prokuraturze, - że jak to wyraża zaskarżona  decyzja 
– zachowanie przez kończącego 65 rok życia prokuratora zdolności pełnienia  
obowiązków prokuratora i uzyskanie pozytywnej opinii właściwego prokuratora 
przełożonego nie  stwarza uprawnienia (prawa podmiotowego) do dalszego 
zajmowania stanowiska; konieczną bowiem do tego przesłanką jest wyrażenie 
zgody przez Prokuratora Generalnego. 
Odwołująca się zwróciła jednak uwagę na pewną niestosowność 
procesowania w jej sprawie polegającą na zwróceniu się przez Prokuratora 

 
 
7 
Generalnego o opinię  do Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, 
chociaż niespełna – jak pisze skarżąca  - dwa tygodnie później ukonstytuowała się 
właściwa do wyrażenia opinii Krajowa Rada Prokuratury. Zarzuciła także – jak to 
szerzej przedstawiono  we wstępnej części niniejszego uzasadnienia – arbitralność 
decyzji 
Prokuratora 
Generalnego 
z 
dyskryminującym 
odwołującą 
się, 
akcentowaniem jej wieku. 
Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o 
prokuraturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 178, poz. 1375) Rada 
Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym realizowała obowiązki przewidziane 
dla Krajowej Rady Prokuratury – do czasu jej powołania. Nie może więc być mowy 
o naruszeniu prawa w procedowaniu w sprawie z udziałem Rady Prokuratorów przy  
Prokuratorze Generalnym przed powołaniem Krajowej Rady Prokuratury. 
Nie ma także racji odwołująca się w przedstawionym swoistym dopatrywaniu 
się aspektów dyskryminacji ze względu na wiek w tym, że Prokurator Generalny 
uwzględnił w swej decyzji przede wszystkim sytuację kadrową jednostek 
prokuratury w zakresie Prokuratury Okręgowej pod kątem „pokoleniowej wymiany 
kadr prokuratorskich”. W wypadku rozpoznawania wniosku o zezwolenie na dalsze 
zajmowanie stanowiska, pomimo  ustawowej  zasady przechodzenia w stan 
spoczynku, ustawowo w tym przedmiocie ukształtowana kompetencja Prokuratora 
Generalnego odnosi się na pierwszym planie do wieku właśnie. Chodzi przecież o 
zrealizowanie kompetencji Prokuratora Generalnego do „zgodzenia się”  na 
wyjątkowe niezastosowanie ustawowej zasady, że prokurator przechodzi w stan 
spoczynku z chwilą ukończenia 65 roku życia. 
Prokurator Generalny nie naruszył prawa, skoro powierzoną mu przez 
ustawę kompetencję, wykorzystał z zachowaniem przewidzianego do tego trybu i 
po rozpatrzeniu wszystkich przemawiających na rzecz wniosku okoliczności. 
Sąd Najwyższy właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Prokuratora 
Generalnego (art. 62a ust. 3a ustawy o prokuraturze)  nie przejmuje w ten sposób 
kompetencji należącej wyłącznie do  Prokuratora Generalnego; kontroluje jedynie 
jej zgodność z prawem. Przedstawiona przez Prokuratora Generalnego zasadnicza   
przesłanka jego decyzji dotycząca analizy sytuacji kadrowej i wynikającej z niej 
koncepcji „pokoleniowej wymiany kadr prokuratorskich”, zasadza się właśnie na 

 
 
8 
kompetentnej analizie i nie wykracza poza należącą  do Prokuratora Generalnego 
odpowiedzialność za sprawowanie jego urzędu w szczególności kierowanie 
działalnością prokuratury (art. 10 ust. 1 ustawy o prokuraturze).  
 
 
 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutów 
odwołania.