III PO 5/11

Sygn. akt III PO 5/11 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 24 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło 
SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
Protokolant Anna Pęśko 
w sprawie z odwołania A. P. 
od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 8 lipca 2011 roku, nr PG IX K …/11 w 
przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska 
prokuratora po ukończeniu 65 roku życia, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 24 stycznia 2012 r., 
 
 
 
oddala odwołanie. 
 
UZASADNIENIE 
 
Decyzją z dnia 8 lipca 2011 r. Prokurator Generalny – powołując się na art. 
62a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. 
Nr 7, poz. 39 ze zm.) w związku z art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo 

 
 
2 
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – nie wyraził 
zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 65 roku życia przez A. P. 
Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w […]. 
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek A. P. z dnia 14 marca 2011 r. 
o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora powyżej 65 roku 
życia na okres 1 roku, 2 miesięcy i 25 dni (do 31 grudnia 2012 r.) poparł Prokurator 
Apelacyjny w […]. Przełożony wnioskodawcy stwierdził, że prokurator A. P. w 
czasie całego okresu zatrudnienia ze swoich obowiązków wywiązuje się bardzo 
dobrze, sprawnie organizuje pracę własną, dbając o jej wysoki poziom. Ponadto 
posiada bogate doświadczenie zawodowe oraz ugruntowaną wiedzę prawniczą. 
Jest osobą cieszącą się autorytetem w swoim środowisku zawodowym. Prokurator 
Apelacyjny w […] podkreślił również, że prokurator A. P. cieszy się dobrym 
zdrowiem, a jego doskonała kondycja fizyczna i psychiczna gwarantują 
wykonywanie obowiązków na dotychczasowym bardzo wysokim poziomie. 
Prokurator Generalny powołał się również na opinię Krajowej Rady 
Prokuratury, która uchwałą nr …/2011 z dnia 11 maja 2011 r. wyraziła pozytywne 
stanowisko co do dalszego zatrudnienia skarżącego. 
Zdaniem Prokuratora Generalnego, jako regułę należy traktować przejście 
prokuratora w stan spoczynku z dniem ukończenia przez niego 65 roku życia. 
Możliwość dalszego pozostawania na stanowisku prokuratora stanowi wyjątek, 
uzasadniony 
szczególnymi 
okolicznościami 
dotyczącymi 
służby 
lub 
zainteresowanego prokuratora. Spełnienie wskazanych w art. 62 a ust. 2 ustawy o 
prokuraturze warunków pozytywnych nie jest równoznaczne z obowiązkiem 
wyrażenia zgody na dalsze pozostawanie przez prokuratora w służbie. Decyzja 
Prokuratora Generalnego o braku zgody nie musi mieć oparcia w przyczynach 
uniemożliwiających dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora (por. wyrok Sądu 
Najwyższego z dnia 6 grudnia 2006 roku, sygn. akt III PO 7/06 – OSNP 2007/23-
24/362). Wysokie kwalifikacje, doświadczenie i profesjonalizm zawodowy, a także 
zaangażowanie w obowiązki prokuratora oraz bardzo dobry stan zdrowia 
niewątpliwie zasługują na uznanie, lecz nie można ich traktować jako szczególnych 
okoliczności, wystarczających do odstępstwa od ustawowej reguły przechodzenia w 
stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia. 

 
 
3 
Prokurator 
Generalny 
stwierdził, 
że 
brak 
jest 
okoliczności, 
które 
wskazywałyby na istnienie po stronie Prokuratury Apelacyjnej w […] szczególnego 
interesu uzasadniającego dalsze wykonywanie obowiązków służbowych przez 
prokuratora A. P. Przeniesienie wnioskodawcy w stan spoczynku nie zdestabilizuje 
pracy tej prokuratury. Przejęcie obowiązków wnioskującego prokuratora, będzie 
mogło nastąpić bez ryzyka zaburzenia prawidłowego funkcjonowania tej jednostki 
prokuratury. W chwili obecnej w Prokuraturze Apelacyjnej w […] w ramach 
delegacji czynności służbowe wykonuje 4 prokuratorów prokuratury okręgowej, 
oczekujących na awans zawodowy. 
Uzasadnionym 
kierunkiem 
prowadzenia 
polityki 
kadrowej 
jednostek 
organizacyjnych 
prokuratury 
– 
według 
Prokuratora 
Generalnego 
- 
jest 
„pokoleniowa” wymiana kadr prokuratorskich, związana z jednej strony z 
osiąganiem przez prokuratorów wieku umożliwiającego im skorzystanie z przywileju 
prokuratorskiego stanu spoczynku, z drugiej zaś z potrzebą umożliwienia przejęcia 
służby przez innych doświadczonych prokuratorów, a także zapewnienie etatów dla 
nowych kadr prokuratorskich. Z analizy sytuacji kadrowej wynika, że aktualnie 
Prokuratura Okręgowa w […] dysponuje limitem 52 etatów, z czego wszystkie są 
obsadzone. Aktualnie na delegacji w tej jednostce pozostaje 4 prokuratorów 
prokuratury okręgowej z całego okręgu […], a 2 z nich potencjalnie posiada 
możliwość uzyskania tytułu prokuratora prokuratury apelacyjnej. Ponadto w całym 
okręgu apelacji […] w bieżącym roku negatywnie rozpoznane zostały 74 podania 
egzaminowanych aplikantów ubiegających się o mianowanie na stanowisko 
asesora, a w chwili obecnej 41 podań oczekuje na rozpatrzenie. 
W odwołaniu od powyższej decyzji Prokuratora Generalnego Prokurator A. 
P. zarzucił: 
1. naruszenie art. 62a ust. 2 i ust. 3 ustawy o prokuraturze oraz naruszenie 
zakazu dyskryminacji, wynikającego z art. 32 Konstytucji RP oraz Dyrektywy nr 
2000/78/WE Rady Unii Europejskiej z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej 
ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudniania i pracy 
(Dz. U. UE L z dnia 2 grudnia 2000 r.) przez błędne przyjęcie, że podstawę 
zaskarżonej decyzji mogą stanowić pozaustawowe przesłanki, przy pogwałceniu 
zasady 
niedyskryminacji 
w 
zatrudnieniu 
i 
pracy 
przez 
zastosowanie 

 
 
4 
niedozwolonego kryterium wieku i prowadzenia własnej polityki kadrowej – 
“pokoleniowej wymiany kadr”; 
2. dowolne, bezzasadne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego 
przyjęcie, że po stronie skarżącego nie zostały spełnione przesłanki subiektywne 
uzasadniające jego dalszą pracę na stanowisku prokuratora przy spełnieniu przez 
niego wszystkich wymaganych przepisami ustawowymi przesłanek; 
3. całkowite pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji korzystnej dla 
skarżącego uchwały Krajowej Rady Prokuratury nr …/2011 z 11 maja 2011 r. i 
wniosku Prokuratora Apelacyjnego w […] z 17 marca 2011 r. Odwołujący się wniósł 
o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Prokuratorowi Generalnemu 
do ponownego rozpoznania. 
W uzasadnieniu odwołania podniesiono w szczególności, że zaskarżona 
decyzja została wydana w sposób arbitralny z przekroczeniem granic uznania 
określonych w art. 62a ust. 2 i ust. 3 ustawy o prokuraturze, bez uwzględnienia 
konkretnej sytuacji Prokuratury Apelacyjnej, w której zainteresowany zajmuje 
stanowisko wizytatora, które opiera się na specjalnych kwalifikacjach. 
W ocenie skarżącego polityka kadrowa nie może służyć abstrakcyjnej idei 
„pokoleniowej wymiany kadr”, ale musi stanowić środek do celu, jakim jest 
efektywne działanie, rozumiane jako najbardziej wydajna realizacja zadań do 
których prokuratura jest powołana. „Polityka kadrowa opierająca się na 
pokoleniowej wymianie kadr prokuratorskich” oznacza politykę wymiany kadr 
wyłącznie ze względu na wiek, co jest „zawoalowaną” formą dyskryminacji 
pośredniej, zdefiniowanej w art. 2 ust. 2 pkt b Dyrektywy nr 2000/78/WE Rady Unii 
Europejskiej z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe 
równego traktowania w zakresie zatrudniania i pracy (Dz. U. UE L z dnia 2 grudnia 
2000 r.). O ile bowiem samo ustalenie granicy wieku dla przejścia w stan 
spoczynku nie stanowi dyskryminacji, to już używanie argumentu wieku – w 
realiach przedmiotowej sprawy – taką dyskryminacją jest. 
Według odwołującego się: wydłużanie okresu zatrudnienia jest obecnie w 
pełni społecznie uzasadnione i akceptowane przez większość krajów europejskich 
oraz „stanowi przedmiot troski i zabiegów Rządu RP”; w każdym innym zawodzie 
przejście na emeryturę po osiągnięciu odpowiedniego wieku jest prawem, a nie 

 
 
5 
obowiązkiem pracownika i nie może stanowić samodzielnej podstawy rozwiązania 
stosunku pracy; stan spoczynku jest niewątpliwie przywilejem prokuratora, ale – w 
odróżnieniu od emerytury – łączy się z niemożnością podejmowania jakiejkolwiek 
innej pracy, a więc może stanowić dyskryminację tych, którzy mogą i chcą 
pracować oraz są przydatni dla realizacji określonych zadań. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Według ustawowo (art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 
ust. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych) ukształtowanego statusu prawnego, 
prokuratorów, przechodzą oni w stan spoczynku (kończą wykonywanie służby) z 
dniem ukończenia 65 roku życia. 
Na tle powyższej zasadniczej regulacji statusu prokuratora ustawowe 
(art. 62a ust. 2 ustawy o prokuraturze) zezwolenie na dalsze zajmowanie 
stanowiska przez prokuratora, który ukończył 65 rok życia, ma charakter wyjątkowy, 
Wymagana jest  w tym przedmiocie zgoda Prokuratora Generalnego którą może on 
podjąć w przewidzianym do tego trybie. Zgodnie z art. 62a ust. 2 ustawy o 
prokuraturze, prokurator może dalej zajmować stanowisko jeżeli Prokurator 
Generalny 
na 
wniosek 
prokuratora 
po 
przedstawieniu 
zaświadczenia 
stwierdzającego, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia 
obowiązków prokuratora, oraz po zasięgnięciu opinii właściwego prokuratora 
przełożonego, wyrazi prokuratorowi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska. 
Prokurator Generalny uwzględnia również – w zakresie wyrażenia zgody na dalsze 
zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu przez prokuratora 65 roku życia 
– opinię Krajowej Rady Prokuratury, stosownie do jej kompetencji określonej w art. 
24 pkt 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r. Nr 270, 
poz. 1599 ze zm.). Ustalone orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że 
Prokurator Generalny podejmuje decyzję na podstawie swobodnego uznania, a jej 
kontrola przez Sąd Najwyższy ograniczona jest do oceny zachowania wymaganych 
warunków 
proceduralnych 
oraz 
poprawności 
przesłanek 
uznaniowego 
rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy nie może wkraczać w ustawowe kompetencje 
Prokuratora Generalnego dotyczące jego odpowiedzialności za stan prokuratury, 

 
 
6 
lecz jedynie bada, czy decyzja Prokuratora Generalnego nie jest arbitralna lub 
podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. 
W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowana interpretacja przepisów 
 art. 62a ust. 1 i ust. 2 ustawy o prokuraturze, - że jak to wyraża zaskarżona 
decyzja – zachowanie przez kończącego 65 rok życia prokuratora zdolności 
pełnienia  obowiązków prokuratora nie stwarza uprawnienia (prawa podmiotowego) 
do dalszego zajmowania stanowiska; konieczną bowiem do tego przesłanką jest 
wyrażenie zgody przez Prokuratora Generalnego. 
Odwołujący się zarzucił – jak to szerzej przedstawiono  we wstępnej części 
niniejszego uzasadnienia – arbitralność decyzji Prokuratora Generalnego z 
dyskryminującym odwołującego się, akcentowaniem jego wieku i pominięcie 
korzystnej dla skarżącego opinii Krajowej Rady Prokuratury wyrażonej w uchwale z 
11 maja 2011 r. oraz pozytywnej opinii Prokuratora Apelacyjnego w […] wyrażonej 
w stanowisku z 17 marca 2011 r. 
Zaskarżona decyzja nie narusza wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP zasady 
równości ani też nie narusza art. 2 ust. 2 pkt b Dyrektywy nr 2000/78/WE Rady Unii 
Europejskiej z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe 
równego traktowania w zakresie zatrudniania i pracy określającej pojęcie 
dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i pracy przede wszystkim dlatego, że status 
prokuratora (w tym  uprawnienie prokuratora do przejścia w stan spoczynku z 
dniem ukończenia 65 roku życia) – w odróżnieniu do innych pracowników 
podlegających powszechnemu systemowi ubezpieczeń społecznych – jest 
uregulowany odrębną ustawą. Nie ma racji odwołujący się w przedstawionym 
swoistym dopatrywaniu się aspektów dyskryminacji ze względu na wiek w tym, że 
Prokurator Generalny uwzględnił w swojej decyzji przede wszystkim sytuację 
kadrową jednostek prokuratury w zakresie Prokuratury Apelacyjnej w […] pod 
kątem „pokoleniowej wymiany kadr prokuratorskich”. W wypadku rozpoznawania 
wniosku o zezwolenie na dalsze zajmowanie stanowiska, ustawowo w tym 
przedmiocie ukształtowana kompetencja Prokuratora Generalnego odnosi się na 
pierwszym planie do wieku właśnie. Chodzi przecież o zrealizowanie kompetencji 
Prokuratora Generalnego do „zgodzenia się” na wyjątkowe niezastosowanie 

 
 
7 
ustawowej zasady, że prokurator przechodzi w stan spoczynku z chwilą ukończenia 
65 roku życia. 
Prokurator Generalny nie naruszył prawa, skoro powierzoną mu przez 
ustawę kompetencję, wykorzystał z zachowaniem przewidzianego do tego trybu i 
po rozpatrzeniu wszystkich przemawiających na rzecz wniosku okoliczności. 
Sąd Najwyższy właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Prokuratora 
Generalnego (art. 62a ust. 3a ustawy o prokuraturze) nie przejmuje w ten sposób 
kompetencji należącej wyłącznie do  Prokuratora Generalnego; kontroluje jedynie 
jej zgodność z prawem. Przedstawiona przez Prokuratora Generalnego zasadnicza 
przesłanka jego decyzji dotycząca analizy sytuacji kadrowej i wynikającej z niej 
koncepcji „pokoleniowej wymiany kadr prokuratorskich” nie wykracza poza 
należącą do Prokuratora Generalnego odpowiedzialność za sprawowanie jego 
urzędu w szczególności kierowanie działalnością prokuratury (art. 10 ust. 1 ustawy 
o prokuraturze). 
Nie ma też racji odwołujący się, że Prokurator Generalny “całkowicie“ 
pominął korzystne dla odwołującego opinie Krajowej Rady Prokuratury i 
Prokuratora Apelacyjnego w […]. Z zaskarżonej rozpatrywanym odwołaniem 
decyzji wynika bowiem, że Prokurator Generalny wziął pod uwagę zarówno opinię 
przełożonego odwołującego się – Prokuratora Apelacyjnego w […], jak i opinię 
Krajowej Rady Prokuratury wyrażoną w uchwale z dnia 11 maja 2011 r. nr …/2011. 
 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutów 
odwołania.