III PO 40/04

Sąd Najwyższy2006-03-08
SNPracyprawo urzędniczeWysokanajwyższy
sądownictwo administracyjnesędzia NSAprzeniesienieustawa reformującaKonstytucja RPKolegium NSASąd Najwyższyorzecznictwo

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego NSA od decyzji o przeniesieniu do WSA, uznając ją za zgodną z prawem i Konstytucją.

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołała się od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu jej na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że decyzja była zgodna z ustawą reformującą sądownictwo administracyjne oraz z Konstytucją, a zarzuty dotyczące braku opinii Kolegium NSA i uzasadnienia zostały uznane za niezasadne.

Sędzia M.Z., sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosła odwołanie od decyzji Prezesa NSA z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu jej na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy reformującej sądownictwo administracyjne, w tym art. 93, 94 § 1 i 95, przez brak wymaganej opinii Kolegium NSA oraz błędną wykładnię i zastosowanie. Podniosła również zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. z powodu braku indywidualnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a także naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, 31 ust. 3, 32, 180 ust. 1, 2, 5) poprzez rozstrzygnięcie o przeniesieniu w niedopuszczalnym trybie. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie. Stwierdził, że kwestia zgodności art. 94 § 1 ustawy reformującej z Konstytucją była już rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 20/04, który uznał ten przepis za zgodny z ustawą zasadniczą. Sąd Najwyższy podkreślił, że kompetencja Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego, z zachowaniem tytułu i wynagrodzenia, jest zgodna z Konstytucją. Wskazał, że wymagane zasięgnięcie opinii Kolegium NSA zostało dochowane poprzez wypracowanie i akceptację zasad przenoszenia sędziów przez Kolegium i Zgromadzenie Ogólne NSA. Sąd uznał również, że decyzje o przeniesieniu sędziów nie są decyzjami administracyjnymi, do których stosuje się k.p.a., a tym samym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny. Podkreślono, że przeniesienie sędziego w okresie delegowania nie stanowi przeszkody prawnej, a decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja jest zgodna z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (P 20/04), który uznał art. 94 § 1 ustawy reformującej za zgodny z Konstytucją. Kompetencja Prezesa NSA do przeniesienia sędziego z zachowaniem tytułu i wynagrodzenia jest zgodna z ustawą zasadniczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
M.Z.osoba_fizycznasędzia NSA (odwołująca)
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (8)

Główne

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 94 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia Prezesowi NSA przeniesienie sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, z zachowaniem tytułu i wynagrodzenia, po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Zgoda sędziego jest wymagana tylko przy przeniesieniu do innej miejscowości lub ponownym przeniesieniu do NSA.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 95 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwalał na delegowanie sędziów NSA do pełnienia obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych w okresie przejściowym.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnych; sąd uznał, że nie ma zastosowania do decyzji o przeniesieniu sędziego.

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 178

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 180

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o przeniesieniu sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zgodna z art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne. Zgodność art. 94 § 1 ustawy reformującej z Konstytucją RP została potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (P 20/04). Wymóg zasięgnięcia opinii Kolegium NSA został dochowany poprzez wypracowanie i akceptację zasad przenoszenia sędziów przez Kolegium i Zgromadzenie Ogólne NSA. Decyzje o przeniesieniu sędziów nie są decyzjami administracyjnymi, do których stosuje się k.p.a., w tym art. 107 § 3. Przeniesienie sędziego w okresie delegowania jest dopuszczalne i nie stanowi przeszkody prawnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 94 § 1 ustawy reformującej przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu bez wymaganej opinii Kolegium NSA. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 94 § 1 ustawy reformującej. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. z powodu braku indywidualnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Naruszenie art. 2, 31 ust. 3, 32 i 180 ust. 1, 2, 5 Konstytucji RP przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu w niedopuszczalnym trybie. Zastosowanie formy przeniesienia do sądu niższej instancji zamiast delegacji przeczy zasadzie równości i proporcjonalności.

Godne uwagi sformułowania

Badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy nie może kwestionować orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją. Rozstrzygnięcia w kwestii przeniesienia lub delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkiego sądu administracyjnego – jako rozstrzygnięcia indywidualne podejmowane w ramach istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego – nie są decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie (czyni go bezprzedmiotowym).

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Herbert Szurgacz

sprawozdawca

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy sądownictwa administracyjnego, przenoszenia sędziów, zgodności z Konstytucją oraz stosowania k.p.a. do decyzji w sprawach sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu reformy sądownictwa administracyjnego i konkretnych przepisów wprowadzających.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z reformą sądownictwa administracyjnego i prawami sędziów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Czy przeniesienie sędziego NSA do WSA było zgodne z prawem i Konstytucją? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PO 40/04 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 8 marca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca) 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
Protokolant Edyta Jastrzębska 
 
w sprawie z odwołania sędziego M.Z. 
od decyzji  Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego 
w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 8 marca 2006 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004 
r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy 
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - 

 
 
2 
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 
ze zm.), przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego M.Z. na 
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego 
Sądu Administracyjnego w [...].   
 
W odwołaniu od tej decyzji sędzia M. Z. zarzuciła naruszenie art. 93, art. 94 
§ 1 i art. 95 wyżej wymienionej ustawy przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu bez 
wymaganej opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz jego błędną 
wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazała, że w okresie delegowania 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może skutecznie przenieść 
sędziego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jej 
zdaniem skarżona decyzja narusza także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera 
uzasadnienia faktycznego i prawnego odpowiadającego indywidualnej sprawie, o 
której rozstrzyga a jedynie informację o dokonanej reformie ustroju sądownictwa 
administracyjnego.  Poza tym wskazała na naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i 
art. 180 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wyrażające się w 
rozstrzygnięciu o przeniesieniu w niedopuszczalnym trybie. Zastosowanie formy 
przeniesienia do sądu niższej instancji zamiast delegacji z możliwością 
przeniesienia w stan spoczynku przeczy zasadzie równości i  proporcjonalności. 
Wymaga to indywidualnego rozpoznania sprawy każdego sędziego, a dokonanie 
wyboru co do przeniesienia, delegowania czy stanu spoczynku, musi znaleźć 
odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.  
 
W tym kontekście domagała się: 1) uchylenia skarżonej decyzji, albo 2) 
uchylenia skarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie przeniesienia, 
albo 3) uchylenia skarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego 
rozpatrzenia Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, albo 4) uchylenia 
zaskarżonej decyzji i zastosowania tryby delegowania do Wojewódzkiego Sądu 
Administracyjnego do dnia 31 grudnia 2005 r. 
 
W odpowiedzi na odwołanie, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego 
wniósł o jego oddalenie, podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych 
wymusiły przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów sądów 
administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. 

 
 
3 
Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale 
były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a 
przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia 
sędziów przez Kolegium NSA. Zostały one zaakceptowane przez Zgromadzenie 
Ogólne tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie 
wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego 
indywidualnego przypadku.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach niezgodności art. 
94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne z art. 2, 32, 178 i 180 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Badanie zgodności przepisów ustaw z 
Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 
listopada 2005 r., P 20/04, uznał, że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo 
administracyjne 
jest 
zgodny 
z 
powoływanymi 
wyżej 
regulacjami 
ustawy 
zasadniczej. Sąd Najwyższy nie może więc kwestionować orzeczenia Trybunału 
Konstytucyjnego o zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją, zważywszy że 
również odwołująca zasadniczo zmierzała do poddania tego zakresu jej sprawy 
osądowi Trybunału Konstytucyjnego i wskutek wydania powołanego wyroku 
uzyskała jednoznaczne wyjaśnienie swoich wątpliwości. Z tego też powodu nie ma 
potrzeby powtarzania przez Sąd Najwyższy przeprowadzonych tam wywodów.  
Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego w miejscowości, w której pełnił służbę, z pozostawieniem 
mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu 
Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy), wymagała zatem jedynie 
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało 
dochowane przez wskazany w odpowiedzi na odwołanie proces wypracowywania 
reguł przenoszenia sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych, który 
był przedmiotem kilku posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych 
przez prezesa i wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA 
w Warszawie i ośrodkach zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie 
zaakceptowane przez Kolegium, a także Zgromadzenie Ogólne NSA w dniu 9 

 
 
4 
lutego 2004 r. Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania 
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla 
skutecznego przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, 
zważywszy że regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków 
przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów 
administracyjnych, 
w 
szczególności 
uzyskania 
lub 
zapytania 
o 
zgodę 
przenoszonego sędziego. Zgoda taka jest wymagana wyłącznie w razie 
przeniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości innej niż 
ta, w której sędzia dotychczas pełnił służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź 
w razie ponownego przeniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po 
zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu (art. 94 § 2 ustawy). 
 
W konsekwencji niezasadny okazał się zawarty w uzasadnieniu odwołania 
zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji 
indywidualnych motywów, jakimi kierował się organ decyzyjny przy podejmowaniu 
konkretnego rozstrzygnięcia, a powoływanie się jedynie na pozaustawową regułę. 
Została ona wypracowania przez Kolegium i zaakceptowana przez Zgromadzenie 
Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto trafne jest 
zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie przez Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego stanowisko, że rozstrzygnięcia w kwestii przeniesienia lub 
delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkiego 
sądu administracyjnego – jako rozstrzygnięcia indywidualne podejmowane w 
ramach istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego – nie są 
decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepisów 
Kodeksu postępowania administracyjnego.   
W tym kontekście należało uznać, że nie ma żadnych przeszkód prawnych 
do podjęcia decyzji o przeniesieniu bez wcześniejszego uchylenia decyzji o 
delegowaniu. W takiej sytuacji decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie (czyni go 
bezprzedmiotowym). 
Ustawodawca, 
wprowadzając 
zmianę 
ustroju 
sądów 
administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowoadministracyjne będą 
rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, a z 
dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów administracyjnych i z 
tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych sprawach wojewódzkie sądy 

 
 
5 
administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że wprowadzenie zmiany ustroju 
sądów administracyjnych nie powinno spowodować przerw i zakłóceń w 
rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie tego założenia w 
okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy wchodzą w życie z dniem 1 
stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z przepisu art. 95 § 1 
przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do pełnienia 
obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też przyjęto, że 
delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych na 
podstawie art. 95 § 1 przepisów wprowadzających, które ma służyć zapewnieniu 
sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o przenoszeniu 
sędziów do tych sądów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do pełnienia 
obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie może 
stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie 
delegowania i gdy przeniesienie następuje przed upływem okresu delegowania. W 
konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy uznał legalność zaskarżonej decyzji o 
przeniesieniu odwołującego się na podstawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, 
która nie naruszała jego nabytych uprawnień do tytułu i wynagrodzenia 
przysługującego sędziemu NSA. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI