III PO 36/04

Sąd Najwyższy2006-03-08
SNAdministracyjneustrój sądów administracyjnychWysokanajwyższy
sądownictwo administracyjnereforma sądownictwanieusuwalność sędziówniezawiłość sędziowskaKonstytucja RPSąd NajwyższyNaczelny Sąd AdministracyjnyWojewódzki Sąd Administracyjnystatus sędziego

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego Z.W. od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu go na stanowisko sędziego WSA, uznając zgodność przepisów reformujących sądownictwo administracyjne z Konstytucją.

Sędzia Z.W. odwołał się od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji dotyczących niezawisłości i nieusuwalności sędziów oraz zasady równości. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał zgodność kwestionowanych przepisów z Konstytucją, podkreślając, że przeniesienie na inne stanowisko nie narusza gwarancji konstytucyjnych w takim stopniu jak zwolnienie ze służby.

Sędzia Z.W. odwołał się od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...[ od dnia 15 marca 2004 r. Podstawą decyzji był art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mający na celu zapewnienie sprawnego funkcjonowania nowo utworzonych wojewódzkich sądów administracyjnych w ramach reformy sądownictwa administracyjnego. Sędzia Z.W. zarzucił naruszenie szeregu przepisów Konstytucji, w tym zasady niezawisłości i nieusuwalności sędziów (art. 178, 179, 180), zasady równości wobec prawa (art. 32), a także przepisów proceduralnych k.p.a. Argumentował, że przeniesienie na niższe stanowisko bez jego zgody jest niedopuszczalne, a brak indywidualnych kryteriów oceny narusza zasadę równości. Prezes NSA wniósł o oddalenie odwołania, wskazując na konieczność reformy i zgodność działań z Konstytucją. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2005 r. (P 20/04), który uznał art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne za zgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy podkreślił, że gwarancje nieusuwalności sędziego nie mają charakteru absolutnego i nie odnoszą się w równej mierze do przeniesienia na inne stanowisko, co do zwolnienia ze służby. Stwierdzono również, że prawo do odwołania do Sądu Najwyższego zapewnia możliwość kontroli działań Prezesa NSA pod kątem dyskryminacji lub nieuzasadnionych podstaw faktycznych, czego odwołujący się nie wykazał. Sąd Najwyższy uznał, że zastosowany tryb zasięgnięcia opinii Kolegium NSA był zgodny z prawem i umożliwiał indywidualizację opinii, a także że przepisy k.p.a. nie miały zastosowania do tego typu rozstrzygnięć.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z Konstytucją RP, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 20/04.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że gwarancje nieusuwalności sędziego nie mają charakteru absolutnego i nie odnoszą się w równej mierze do przeniesienia na inne stanowisko, co do zwolnienia ze służby. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, wskazując, że przeniesienie na inne stanowisko służbowe nie narusza konstytucyjnych gwarancji w takim stopniu, jak zwolnienie ze służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznasędzia (odwołujący)
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (21)

Główne

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 94 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia Prezesowi NSA przeniesienie sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Został uznany za zgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawa.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 45 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 52 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność poruszania się po terytorium RP oraz wyboru miejsca zamieszkania.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 65 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność wyboru miejsca pracy.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 178 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powoływanie sędziów na czas nieoznaczony.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 180 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nieusuwalność sędziów.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 180 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dopuszczalne przeniesienie sędziego na inne stanowisko.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 180 ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przeniesienie sędziego do innego sądu w razie zmiany ustroju sądów lub granic okręgów.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 186

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rola Krajowej Rady Sądownictwa.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 93

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Status sędziów NSA powołanych na podstawie dotychczasowych przepisów.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 95 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Delegowanie sędziego NSA do pełnienia obowiązków w WSA.

Dz.U. nr 98, póz. 1070 ze zmianami art. 75 § 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa prawna przeniesienia sędziego.

Dz.U. nr 98, póz. 1070 ze zmianami art. 75 § 4

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. art. 49

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zmianami art. 8 § 1

Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne z Konstytucją RP, potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny. Przeniesienie sędziego na inne stanowisko nie narusza konstytucyjnych gwarancji nieusuwalności w takim stopniu, jak zwolnienie ze służby. Prawo do odwołania do Sądu Najwyższego zapewnia kontrolę nad działaniami Prezesa NSA. Delegowanie sędziego nie zmienia jego statusu prawnego, co pozwala na późniejsze przeniesienie. Przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do rozstrzygnięć w przedmiocie przeniesienia sędziego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady niezawisłości i nieusuwalności sędziów przez przeniesienie na niższe stanowisko. Naruszenie zasady równości wobec prawa przez brak indywidualnych kryteriów przeniesienia. Naruszenie przepisów proceduralnych k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

nie ma czegoś takiego, jak konstytucyjne podmiotowe prawo sędziego do „nieusuwalności” czy też do „zajmowania określonego stanowiska służbowego w określonym sądzie” O wiele mniejsze niebezpieczeństwo niesie natomiast z sobą przeniesienie na inne stanowisko. rozstrzygnięcia w kwestii przeniesienia lub delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkiego sądu administracyjnego – jako rozstrzygnięcia indywidualne podejmowane w ramach istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego – nie są decyzjami administracyjnymi

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Herbert Szurgacz

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy sądownictwa administracyjnego, statusu sędziów NSA w kontekście zmian ustrojowych, zgodności przepisów z Konstytucją RP, a także stosowania przepisów k.p.a. do rozstrzygnięć w sprawach sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reformy sądownictwa administracyjnego w Polsce na początku XXI wieku. Orzeczenie opiera się na wcześniejszym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością i nieusuwalnością sędziów w kontekście reformy sądownictwa. Choć jest to orzeczenie Sądu Najwyższego, jego wartość dla prawników zajmujących się prawem ustrojowym i administracyjnym jest znacząca.

Czy sędzia może być przeniesiony na niższe stanowisko wbrew swojej woli? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PO 36/04 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 8 marca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Herbert Szurgacz 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) 
 
Protokolant Edyta Jastrzębska 
 
w sprawie z odwołania sędziego  Z.  W. 
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego 
 w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...[, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 8 marca 2006 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 1 marca 2004 r., 
wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy 
wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo 

 
 
2 
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze 
zmianami, powoływanej dalej jako ustawa reformująca sądownictwo administracyjne 
lub ustawa), przeniósł z dniem 15 marca 2004 r. sędziego Naczelnego Sądu 
Administracyjnego 
Z.W. 
na 
stanowisko 
sędziego 
Wojewódzkiego 
Sądu 
Administracyjnego 
do 
Wojewódzkiego 
Sądu 
Administracyjnego 
w 
[...[. W 
uzasadnieniu decyzji Prezes NSA podniósł, iż podstawowym celem reformy 
sądownictwa 
administracyjnego 
było 
zapewnienie 
sprawnego 
wykonywania 
działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych, 
utworzonych rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie 
utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz utworzenia ich siedzib i 
obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe w 
drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w odpowiednich 
wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy, który 
upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA.  
W skład NSA wchodziło 280 sędziów powołanych na te stanowiska na podstawie 
dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA, 
Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia liczby 
stanowisk sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz liczby 
wiceprezesów (Dz.U. Nr 26, poz. 228), ustalił liczbę stanowisk sędziowskich na 50. 
Wymagało to przeniesienia znacznej liczby powołanych wcześniej sędziów NSA do 
wojewódzkich sądów administracyjnych. 
W odniesieniu do przenoszonych sędziów NSA, zajmujących dotychczas stanowiska 
sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. ośrodkach zamiejscowych 
NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA przyjęły regułę, że będą 
oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych 
utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych ośrodków zamiejscowych NSA, 
w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. Decyzja o przeniesieniu sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.W. została podjęta w celu zapewnienia 
sprawnego funkcjonowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...[. 
 
W 
odwołaniu 
od 
powyższej 
decyzji 
sędzia 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego Z.W. zarzucił naruszenie art. 2, art. 32, art. 52 ust. 1, art. 178 ust. 
1, art. 179 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez przeniesienie go na 
stanowisko niższe, niż wynika to z aktu powołania Prezydenta RP, art. 45 ust. 1 

 
 
3 
Konstytucji poprzez naruszenie zasady niezależności i niezawisłości sądu polegające 
na pozakonstytucyjnej ingerencji organu posiadającego określone prerogatywy 
władzy wykonawczej w najistotniejszą sferę władzy sądowej, co może podważyć 
zaufanie obywateli do niezależności sądów oraz wzbudzić obawy co do dalszych 
losów sędziego, uzależnionych wyłącznie od woli Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego, art. 94 § 1 w związku z art. 95 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 
r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i 
ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 
poz. 1271 ze zm.) poprzez to, że w okresie delegowania do orzekania w 
Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [...[ przeniesiono go na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego bez uchylenia bądź zmiany 
pierwszej decyzji oraz bez powołania się na uzasadnioną zmianę sytuacji faktycznej 
lub prawnej, podczas gdy tryby te wykluczają się, art. 94 § 1 ustawy poprzez 
pominięcie 
indywidualnej 
opinii 
odnośnie 
przebiegu 
służby 
sędziowskiej 
odwołującego, a wreszcie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne 
wyjaśnienie jego indywidualnej sytuacji i słusznego interesu, przebiegu służby 
sędziowskiej oraz pominięcie właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji, co 
świadczy o braku indywidualnego rozpoznania jego sprawy.  
 
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż prawidłowość podstawy prawnej 
dokonanego przeniesienia budzi zastrzeżenia ze względu na rysującą się 
niezgodność normy art. 94 § 1 ust. 1 ustawy z art. 178 ust.1, art. 179 i art. 180 ust.1, 
2 i 5 Konstytucji RP. Gwarantem określonej w art. 178 ust. 1 Konstytucji zasady 
niezawisłości jest bowiem instytucja nieusuwalności sędziego (art. 180 ust. 1) 
realizowana przez rozwiązania przewidziane w art. 179 oraz art. 180 ust. 2, 3 i 5 
Konstytucji. Skoro art. 180 ust. 5 Konstytucji zezwala jedynie na przeniesienie 
sędziego do innego sądu w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów 
sądowych, to z treści tej normy nie można wywodzić, że pozwala ona (tak jak to 
czyni art. 94 § 1 ust. 1 ustawy) na dalej idące konsekwencje w postaci 
jednoczesnego przeniesienia sędziego bez jego zgody na niższe stanowisko 
(sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego) od tego, na które został powołany 
(sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego). Oznacza to, że nawet zmiana 
ustroju sądów lub zmiana granic okręgów sądowych nie uchyla konstytucyjnej 
gwarancji nieusuwalności sędziego ze stanowiska, na które powołał go Prezydent 
RP. Kierując się dyrektywą zawartą w art. 180 ust. 5 Konstytucji należy uznać, że 

 
 
4 
jeżeli z przyczyn zawartych w tym przepisie z przeniesieniem sędziego do innego 
sądu (na co ustawa zasadnicza zezwala) łączy się jednostronne przeniesienie go na 
niższe stanowisko niż to, na które powołał go Prezydent RP (czego ustawa 
zasadnicza nie dopuszcza), to sędzia nie wyrażający zgody na przyjęcie niższego 
stanowiska powinien być przeniesiony w stan spoczynku. Pozostawienie przez art. 
94 § 1 ustawy jedynie prawa do tytułu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego 
oraz dotychczasowego wynagrodzenia nie jest tożsame z pozostawieniem mu 
stanowiska sędziego NSA wraz z zespołem przypisanych mu funkcji i ze związanymi 
z tym stanowiskiem ekspektatywami. Podstawy takiego przeniesienia nie może 
również stanowić art. 75 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U nr 98, póz. 1070 ze zmianami).  
Odwołujący wskazał, iż przeniesienie sędziego na inne stanowisko niż to, na 
które na mocy art. 179 Konstytucji powołał go Prezydent RP, może nastąpić tylko w 
przypadkach określonych w ustawie. Brak jest regulacji, która pozwalałaby – poza 
przypadkami uregulowanymi w wyczerpujący sposób w art. 180 ust. 2 Konstytucji – 
jakiemukolwiek innemu podmiotowi na zmianę aktu Prezydenta RP powołującego 
sędziego na dane stanowisko poprzez powołanie go na inne stanowisko sędziowskie 
niż określone w tym akcie. Przepis art. 94 § 1 ust. 1 ustawy narusza – z podanych 
względów – konstytucyjną zasadę niezawisłości i nieusuwalności sędziów, gdyż 
pozostawia regulację statusu sędziego NSA dyskrecjonalnej władzy Prezesa NSA. 
Przepis ten budzi również wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją z tego 
powodu, że nie formułuje jakichkolwiek kryteriów decydujących o przeniesieniu z 
grona sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego ich części na stanowiska 
sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z uzyskanych informacji wynika, że 
przesądzać o tym miała data powołania na stanowisko i miejsce zamieszkania. 
Stanowi to naruszenie art. 32 Konstytucji, statuującego zasadę równości wobec 
prawa, art. 52 Konstytucji zapewniającego każdemu wolność poruszania się po 
terytorium RP oraz wyboru miejsca zamieszkania i art. 65 ust. 1 Konstytucji 
zapewniającego każdemu wolność wyboru miejsca pracy. Brak ustawowych 
kryteriów przeniesienia części sędziów NSA posiadających nominację Prezydenta 
RP na stanowisko sędziów NSA na niższe stanowiska sędziów wojewódzkich sądów 
administracyjnych 
koliduje 
z 
zasadą 
demokratycznego 
państwa 
prawa 
i 
nieusuwalności sędziów. Brak udziału w tej procedurze Krajowej Rady Sądownictwa, 
legitymowanej do obrony niezależności i niezawisłości sędziowskiej (art. 186 

 
 
5 
Konstytucji), uniemożliwia ochronę tych zasad, prowadząc do nie poddających się 
kontroli i podważających prestiż wymiaru sprawiedliwości kryteriów oceny sędziów. 
Odwołujący podniósł, iż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przewiduje trzy formy 
służby dotychczasowych sędziów NSA: 1) pozostanie w Naczelnym Sądzie 
Administracyjnym, 2) delegowanie do orzekania (pełnienia obowiązków) w jednym z 
wojewódzkich sądów administracyjnych i 3) przeniesienie na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego. W dniu 5 stycznia 2004 r. Prezes 
Naczelnego Sądu Administracyjnego delegował go do orzekania w Wojewódzkim 
Sądzie Administracyjnym w [...[ na okres od 1 stycznia do 31 marca 2004 r., 
przywołując w podstawie prawnej art. 95 § 1 wspomnianej ustawy, zatem dokonał 
wyboru formy delegowania go do WSA w [...[. Zdaniem odwołującego, skoro w 
okresie delegowania nie nastąpiły nowe okoliczności faktyczne lub prawne, nie było 
podstaw do zmiany raz zastosowanego trybu. Ponadto w okresie od 15 do 31 marca 
2004 r. funkcjonowały w obrocie prawnym dwa różne akty odmiennie określające 
status prawny odwołującego. Z aktów władczych podjętych przez Prezesa NSA nie 
wynika 
bowiem, 
aby 
delegacja 
do 
orzekania 
w 
Wojewódzkim 
Sądzie 
Administracyjnym na okres od 1 stycznia do 31 marca 2004 r. została uchylona. 
Zdaniem odwołującego kwestionowana decyzja narusza również art. 107 § 3 
k.p.a., albowiem jej uzasadnienie nie zawiera elementów wymaganych przez 
powołany przepis. Organ decyzyjny nie wskazał bowiem indywidualnych motywów, 
jakimi kierował się przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia, powołując się 
jedynie na pozaustawową – bo przyjętą przez Kolegium i Zgromadzenie Ogólne 
Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego – regułę, według której sędziowie 
zajmujący dotychczas stanowiska sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 
2004 r. ośrodkach zamiejscowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (a więc z 
wyłączeniem NSA w Warszawie) „będą wykonywać obowiązki sędziowskie w tych 
wojewódzkich 
sądach 
administracyjnych, 
które 
zostały 
utworzone 
w 
tych 
miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu 
Administracyjnego, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę”. Naruszono także 
przepisy o zasięganiu opinii Kolegium NSA sprawie przeniesienia do wojewódzkiego 
sądu administracyjnego, gdyż z istoty opinii wynika konieczność dokonania 
indywidualnych ocen poszczególnych kandydatów.  
 Zdaniem 
odwołującego, 
podjęcie 
przez 
Prezesa 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady niezawisłości i 

 
 
6 
nieusuwalności sędziów, może podważyć zaufanie obywateli do niezależności sądów 
i narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do 
sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez 
właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. 
 
W konkluzji odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania 
podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły przeniesienia 
niektórych 
sędziów 
NSA 
na 
stanowiska 
sędziów 
wojewódzkich 
sądów 
administracyjnych, 
z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. Takie 
decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale były 
konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy 
tym zostały podjęte po wypracowaniu przez Kolegium NSA zasadniczych kryteriów 
przenoszenia sędziów, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne 
Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie 
wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego 
indywidualnego przypadku. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy do Trybunału 
Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04 uznał, że art. 94 
§ 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z art. 2, art. 32, 
art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu 
powołanego wyroku, którego Sąd Najwyższy nie będzie powielał, Trybunał odniósł 
się do kwestii zgodności zakwestionowanej regulacji z Konstytucją również w 
aspekcie zakresu i skali zróżnicowania statusu sędziów Naczelnego Sądu 
Administracyjnego, o których mowa w art. 93 – 95 ustawy oraz zasady praw 
nabytych wskazując, iż „nie ma czegoś takiego, jak konstytucyjne podmiotowe prawo 
sędziego do „nieusuwalności” czy też do „zajmowania określonego stanowiska 
służbowego w określonym sądzie”, a „dopiero w sytuacji, gdyby okazało się, że w 
praktyce sądowej art. 94 § 1 ustawy rozumiany jest w taki sposób, iż prowadzi to do 
odebrania lub ograniczenia konkretnie wskazanych praw podmiotowych, byłaby 
podstawa do ewentualnych rozważań, czy doszło do naruszenia zasady praw 
nabytych”.  
 
Konsekwencją uznania art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo 

 
 
7 
administracyjne za zgodny z art. 180 Konstytucji jest nietrafność zarzutu, iż 
zakwestionowane uregulowanie narusza art. 179 Konstytucji oraz może skutkować 
naruszeniem prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 
Konstytucji). Przepis art. 179 ustawy zasadniczej przewiduje powoływanie sędziów 
na czas nieoznaczony i pozostaje w ścisłym związku z art. 180 ust. 1 Konstytucji, 
stanowiącym o nieusuwalności sędziów jako „fundamencie” funkcjonowania władzy 
sądowniczej i gwarancji niezawisłości sędziowskiej. Dlatego też przepisy te muszą 
być rozpatrywane łącznie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 
20/04 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż w konstytucyjnej formule zawartej w art. 
180 ust. 1 i pozostającej w związku z art. 179 „chodzi ogólnie o funkcję (stanowisko) 
sędziego, ponieważ z ustrojowego punktu widzenia zwolnienie sędziego ze służby 
stanowi najpoważniejsze „zagrożenie” dla jego niezawisłości. O wiele mniejsze 
niebezpieczeństwo niesie natomiast z sobą przeniesienie na inne stanowisko. W 
kolejnych ustępach art. 180 Konstytucji sprecyzowano zakres dopuszczalnych 
odstępstw od zasady podstawowej, przy czym regulacja zawarta w ust. 2 i 5 dotyczy 
również przeniesienia sędziego na inne stanowisko służbowe, to jest do innego sądu 
(również w innej siedzibie) lub na inne stanowisko w tym samym sądzie. Gwarancji 
nieusuwalności, która nie ma charakteru absolutnego, nie można zatem odnosić w 
równej mierze do zwolnienia ze służby i do przeniesienia na inne stanowisko 
służbowe”. Skoro zatem art. 94 § 1 ustawy jest zgodny z art. 180 Konstytucji należy 
uznać, iż nie zachodzi jego niezgodność z art. 179 ustawy zasadniczej, a gdy nadto 
jest zgodny z art. 178 ust. 1 Konstytucji nie może skutkować naruszeniem jej art. 45 
ust. 1.  
 
Nieuzasadniony jest zarzut niezgodności art. 94 § 1 ustawy reformującej 
sądownictwo administracyjne, a w konsekwencji zaskarżonej decyzji, z art. 52 ust. 1 i 
art. 186 ust. 1 Konstytucji poprzez brak ustawowych i poddających się kontroli 
kryteriów decydujących o przeniesieniu części sędziów Naczelnego Sądu 
Administracyjnego na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych. 
Zarzut ten odwołujący powiązał z konstytucyjnymi zasadami równości (art. 32), 
państwa prawa (art. 2) i nieusuwalności sędziów (art. 180), w którym to zakresie 
zakwestionowany przepis został przez Trybunał Konstytucyjny uznany za zgodny z 
ustawą zasadniczą. Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 
20/04  Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż powierzenie dokonania przeniesienia 
sędziów Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego bez wskazania konkretnych 

 
 
8 
kryteriów ustawowych, jakimi powinien się kierować przy dokonywaniu wyboru 
sędziów „delegowanych” oraz sędziów „przeniesionych” było konstytucyjnie 
dopuszczalne również z tego względu, iż zagwarantowano prawo odwołania do Sądu 
Najwyższego, zapewniające zainteresowanemu możliwość wykazania, że działania 
Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w jego przypadku miały charakter 
dyskryminujący albo oparte były na nieuzasadnionych lub nieprawdziwych 
podstawach faktycznych. Na takie okoliczności w odniesieniu do swojej osoby 
odwołujący się nie powołuje.  
 
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 94 § 1 ustawy poprzez 
zastosowanie 
przez 
Prezesa 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego 
„trybu 
przeniesienia” pomimo, iż wcześniej został przez niego zastosowany „tryb 
delegowania”. W myśl art. 93 ustawy osoby powołane na stanowiska sędziów 
Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów 
pozostają sędziami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis ten należy 
rozumieć jako regułę, zgodnie z którą po dniu wejścia w życie ustawy osoby w nim 
wymienione pozostają na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. 
Na warunkach przewidzianych w art. 95 § 1 ustawy Prezes Naczelnego Sądu 
Administracyjnego może delegować sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego 
(a więc tego, o którym mowa w art. 93 ustawy) do pełnienia obowiązków w 
wojewódzkim sądzie administracyjnym. Należy podzielić zaprezentowany w 
odpowiedzi na odwołanie pogląd Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w 
toku delegacji nie następuje zmiana statusu sędziego, który otrzymuje jedynie 
uprawnienie do orzekania w innym sądzie. A zatem w okresie objętym delegowaniem 
mogą być podejmowane w stosunku do tego sędziego czynności dotyczące jego 
stosunku służbowego, w tym przeniesienie na stanowisko sędziego wojewódzkiego 
sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 94 § 1 ustawy, który to przepis  
został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z ustawą zasadniczą.  
 
Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego Naczelnego Sądu 
Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego 
w miejscowości, w której pełnił służbę, z pozostawieniem mu prawa do 
wynagrodzenia 
i 
tytułu 
przysługującego 
sędziemu 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy), wymagała jedynie 
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis ten nie 

 
 
9 
wymaga bowiem uzyskania zgody sędziego na takie przeniesienie, ani też zapytania 
go o taką zgodę. Ze stanowiska Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, 
zawartego w odpowiedzi na odwołanie i nie podważanego przez odwołującego 
wynika, 
że 
zasadnicze 
kryteria 
dotyczące 
przenoszenia 
sędziów 
zostały 
wypracowane przez Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego i zaakceptowane 
przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów tego Sądu w dniu 9 lutego 2004 r. W 
konsekwencji w trakcie obrad w dniu 23 lutego 2004 r. Kolegium zaopiniowało 
przeniesienie poszczególnych sędziów. Polegało to na odczytywaniu przez 
przewodniczącego Kolegium kolejno nazwisk wszystkich przenoszonych sędziów, 
zadaniu pytania, czy w stosunku do propozycji przeniesienia wymienionych sędziów 
są inne propozycje, a następnie przystąpieniu do aktu głosowania. Ten sposób 
postępowania umożliwiał zgłoszenie odrębnego wniosku w przypadku każdego 
sędziego, odmiennej propozycji oraz odniesienia się do każdego indywidualnego 
przypadku oddzielnie. Termin posiedzenia Kolegium był ogłoszony w trakcie 
poprzedzającego 
go 
Zgromadzenia 
Ogólnego, 
a 
przebieg 
posiedzenia 
– 
powszechnie znany, gdyż w skład Kolegium wchodzili członkowie reprezentujący 
wszystkie Ośrodki Zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego i wszystkie 
wydziały orzecznicze tego Sądu w Warszawie. Taki skład Kolegium został powołany 
celem zapewnienia wszystkim jednostkom organizacyjnym Sądu przedstawiciela w 
tym organie w związku z reformą sądownictwa. Uniknięto indywidualnych ocen w 
zakresie wypełniania przez poszczególnych sędziów obowiązków sędziowskich, a 
zwłaszcza działalności orzeczniczej sędziów, co naruszałoby zasadę niezawisłości 
sędziowskiej oraz podważało przyczynę przeniesienia, którą była zmiana ustroju 
sądów. 
 
Należy uznać, iż zastosowany tryb procedury spełniał ustawowe wymagania 
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla 
skutecznego przeniesienia sędziego na podstawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze 
ustawy, gdyż faktycznie i realnie umożliwiał indywidualizację formułowania tego typu 
opinii w stosunku do poszczególnych sędziów. Tryb ten był wprowadzony po 
uprzedniej konsultacji oraz akceptacji przez całe środowisko sędziowskie 
Naczelnego Sądu Administracyjnego (jego Kolegium i Zgromadzenie Ogólne), 
zapewniał obiektywnie sprawne i szybkie przeprowadzenie tej procedury w stosunku 
do wszystkich przenoszonych sędziów, a w konsekwencji zapewniał skuteczne 
wywiązanie się upoważnionych organów z ciążącego na nich obowiązku 

 
 
10
wprowadzenia 
w 
życie 
tego 
etapu 
reformy 
ustrojowej 
sądownictwa 
administracyjnego. Tryb ten nie naruszał również żadnych obowiązujących w tym 
zakresie przepisów ustawowych (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 
stycznia 2006 r., III PO 1/04 – dotychczas niepublikowany).  
 
W konsekwencji niezasadny okazał się zawarty w uzasadnieniu odwołania 
zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne 
wyjaśnienie 
indywidualnej 
sytuacji 
odwołującego 
i 
przebiegu 
jego 
służby 
sędziowskiej oraz niewskazanie w zaskarżonej decyzji indywidualnych motywów, 
jakimi  kierował się organ decyzyjny przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia, 
a powołanie się jedynie na pozaustawowe kryterium miejsca zamieszkania. 
Zasadnicze kryterium, jakim było dotychczasowe miejsce pełnienia przez sędziego 
służby, zostało wypracowane przez Kolegium i zaakceptowane przez Zgromadzenie 
Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z celowym pominięciem 
indywidualnych ocen w zakresie działalności orzeczniczej poszczególnych sędziów i 
wypełniania 
przez 
nich 
obowiązków 
sędziowskich. 
Ponadto 
trafne 
jest 
zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie przez Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego stanowisko, że rozstrzygnięcia w kwestii przeniesienia lub 
delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkiego sądu 
administracyjnego – jako rozstrzygnięcia indywidualne podejmowane w ramach 
istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego – nie są decyzjami 
administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu 
postępowania administracyjnego. 
 
Z powyższych względów odwołanie – jako nieuzasadnione – podlega 
oddaleniu na podstawie art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju 
sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) w związku z art. 8 § 
1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 
ze zmianami) oraz w związku z art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI