III PO 57/04

Sąd Najwyższy2006-03-16
SNAdministracyjneustrój sądów administracyjnychWysokanajwyższy
sądownictwo administracyjnereforma sądownictwasędzia NSAsędzia WSAprzeniesienieKonstytucjanieusuwalność sędziówniezawisłość sędziowska

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego T.W. od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu go na stanowisko sędziego WSA, uznając zgodność tej decyzji z prawem i Konstytucją.

Sędzia T.W. odwołał się od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, uznając, że decyzja Prezesa NSA była zgodna z prawem, w tym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym zgodności art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej reformę sądownictwa administracyjnego z Konstytucją.

Sędzia T.W. złożył odwołanie od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w [...]. Głównym zarzutem było naruszenie art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej reformę sądownictwa administracyjnego, poprzez brak wymaganej opinii Kolegium NSA oraz błędną wykładnię i zastosowanie przepisu, a także naruszenie przepisów Konstytucji (art. 2, 32, 178 ust. 1, 180 ust. 1). Sędzia T.W. argumentował, że procedura przeniesienia była wadliwa, nie uwzględniała jego stanowiska i była niezgodna z zasadą nieusuwalności sędziów. Podkreślał, że istniała alternatywa w postaci delegowania, która była korzystniejsza dla sędziego. Prezes NSA wniósł o oddalenie odwołania, wskazując na konieczność reformy sądownictwa i zgodność decyzji z Konstytucją, powołując się na art. 180 ust. 5 Konstytucji. Sąd Najwyższy, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2005 r. (P 20/04), uznał art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej za zgodny z Konstytucją. Sąd stwierdził, że procedura zasięgnięcia opinii Kolegium NSA została dopełniona poprzez wypracowanie i akceptację zasad przenoszenia sędziów przez środowisko sędziowskie. Sąd Najwyższy podkreślił, że decyzja o przeniesieniu nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu KPA, a jej celem było zapewnienie ciągłości pracy sądów administracyjnych w okresie przejściowym reformy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, uznając decyzję Prezesa NSA za legalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja Prezesa NSA o przeniesieniu sędziego NSA na stanowisko sędziego WSA jest zgodna z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uznał art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej za zgodny z Konstytucją. Stwierdzono, że procedura zasięgnięcia opinii Kolegium NSA została prawidłowo przeprowadzona, a decyzja o przeniesieniu służyła zapewnieniu ciągłości pracy sądów administracyjnych w ramach reformy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala odwołanie

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
T.W.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (13)

Główne

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 94 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia Prezesowi NSA przeniesienie sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Przeniesienie do tej samej miejscowości nie wymaga zgody sędziego.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 95 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwala na delegowanie sędziów NSA do pełnienia obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. 180 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nieusuwalność sędziów.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. 180 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przeniesienie sędziego wbrew jego woli na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. 180 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zmiana ustroju sądów lub granic okręgów sądowych, dotycząca pozostawienia uposażenia.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zasięgania opinii innych organów.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 75 § § 2 pkt 1

Przeniesienie sędziego w przypadku zniesienia stanowiska lub sądu/wydziału.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 75 § § 3

Konieczność zapewnienia sędziemu możliwości złożenia wniosków co do nowego miejsca służbowego przy przeniesieniu bez zgody.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 75 § § 4

Podstawa do wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Prezesa NSA o przeniesieniu sędziego NSA na stanowisko sędziego WSA jest zgodna z art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej oraz z Konstytucją RP. Procedura zasięgnięcia opinii Kolegium NSA została przeprowadzona prawidłowo poprzez wypracowanie i akceptację ogólnych zasad przenoszenia sędziów. Czynność Prezesa NSA w przedmiocie przeniesienia sędziego nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu KPA. Przeniesienie sędziego do WSA w tej samej miejscowości nie wymaga jego zgody. Decyzja o przeniesieniu służyła zapewnieniu ciągłości pracy sądów administracyjnych w okresie reformy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej przez brak wymaganej opinii Kolegium NSA. Błędna wykładnia i zastosowanie art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej. Naruszenie art. 2, 32, 178 ust. 1 i 180 ust. 1 Konstytucji RP. Brak możliwości przedstawienia stanowiska przez sędziego w postępowaniu. Istnienie alternatywy w postaci delegowania, która była korzystniejsza dla sędziego. Naruszenie zasady nieusuwalności sędziów. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji Prezesa NSA.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04, orzekł że art. 94 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające jest zgodny z art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 oraz art. 180 Konstytucji. Czynność prezesa NSA jest czynnością z zakresu stosunku służbowego, bliższą czynnościom z zakresu prawa pracy. Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w szczególności uzyskania lub zapytania o zgodę przenoszonego sędziego.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Katarzyna Gonera

sprawozdawca

Jerzy Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy sądownictwa administracyjnego, zgodność przeniesienia sędziego z Konstytucją, charakter prawny czynności Prezesa NSA w sprawach sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu reformy sądownictwa administracyjnego w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych dotyczących statusu sędziów w kontekście reformy sądownictwa, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem ustrojowym i administracyjnym.

Czy przeniesienie sędziego NSA do WSA było zgodne z prawem i Konstytucją? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PO 57/04 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 16 marca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca) 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
 
Protokolant Halina Kurek 
 
w sprawie z odwołania T.W. 
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego 
z dnia 1 marca 2004 r., znak L. Prez. Ia/S-1102/11/04 
w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 16 marca 2006 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
 
Uzasadnienie 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004 
r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy 
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - 

 
 
2 
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 
ze zm.), przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego T.W. na 
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego 
Sądu Administracyjnego w [...].  
W uzasadnieniu decyzji Prezes NSA podniósł, że podstawowym celem 
reformy sądownictwa administracyjnego było zapewnienie sprawnego wykonywania 
działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych, 
utworzonych rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie 
utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i 
obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe 
w drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w odpowiednich 
wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy -  
Przepisy wprowadzające, który upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego 
NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, po 
zasięgnięciu opinii Kolegium NSA.  
W skład NSA wchodziło 280 sędziów powołanych na te stanowiska na 
podstawie dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego 
Sędziów NSA Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie 
ustalenia liczby stanowisk sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym 
oraz liczby wiceprezesów (Dz. U. Nr 26, poz. 228) ustalił liczbę stanowisk 
sędziowskich na 50. W konsekwencji – potrzebne stało się przeniesienie znacznej 
liczby 
powołanych 
wcześniej 
sędziów 
NSA 
do 
wojewódzkich 
sądów 
administracyjnych.  
Właśnie wobec sędziów NSA, zajmujących dotychczas stanowiska 
sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. ośrodkach zamiejscowych 
NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA przyjęły regułę, że będą 
oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych, 
utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych ośrodków zamiejscowych 
NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. Decyzja o przeniesieniu 
sędziego NSA T.W. została podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania 
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].  
W odwołaniu od tej decyzji sędzia T.W. zarzucił naruszenie: 

 
 
3 
1) art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - 
Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed 
sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) przez rozstrzygnięcie 
o przeniesieniu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko 
sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bez wymaganej tym przepisem 
opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego;  
2) naruszenie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy 
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - 
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną wykładnię 
tego przepisu i niewłaściwe jego zastosowanie, oparte na przesłankach 
pozaprawnych;  
3) naruszenie art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) przez rozstrzygnięcie o 
przeniesieniu sędziego na inne stanowisko w niedopuszczalnym trybie, na 
podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.  
Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.  
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 
sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające, wskazany jako podstawa prawna 
zaskarżonej decyzji, przewiduje obowiązek współdziałania Prezesa Naczelnego 
Sądu Administracyjnego z Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego przy 
podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie ewentualnego przeniesienia sędziego 
NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z istoty 
indywidualnego charakteru takiego rozstrzygnięcia i takiego współdziałania wynika, 
że zarówno decyzja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i opinia 
Kolegium 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego, 
nie 
mogą 
mieć 
postaci 
normatywnej ani nawet generalnej. 
W ocenie skarżącego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego nie 
dopełnił obowiązku współdziałania z Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego 
i nie zasięgnął jego opinii. Wynika to jednoznacznie z treści uzasadnienia 
zaskarżonej decyzji, w której wskazana została jedynie uchwała tegoż Kolegium, 
ustanawiająca „regułę" dotyczącą sędziów zajmujących dotychczas stanowiska w 
ośrodkach zamiejscowych NSA. Uchwała ta nie tylko pod względem materialnym 

 
 
4 
koliduje z istotą opinii przewidzianej w art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., 
ale także nie czyni zadość wymogom współdziałania z punktu widzenia 
procesowego. Zainteresowani sędziowie nie zostali o tej uchwale powiadomieni 
przed podjęciem decyzji przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. 
Odwołujący się jako sprzeczne z prawem ocenił prowadzenie całego 
postępowania w sprawie przeniesienia sędziego na inne stanowisko bez jego 
wiedzy i udziału. Według odwołującego się nie ulega wątpliwości, że sędzia 
powinien być zawiadomiony o toczącym się postępowaniu i powinien mieć 
możliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Konkluzja ta, zdaniem 
sędziego, wydaje się oczywista na tle przepisów procesowych, a nadto znajduje 
dodatkowe potwierdzenie w treści stosowanego odpowiednio art. 75 § 3 Prawa o 
ustroju sądów powszechnych. Z przepisu tego wynika bowiem, że przeniesienie 
sędziego z przyczyn wymienionych w art. 75 § 2 pkt 1 jest dopuszczalne tylko 
wtedy, gdy uwzględnienie wniosku sędziego co do nowego miejsca służbowego nie 
jest możliwe. Z istoty rzeczy implikuje to konieczność zapewnienia sędziemu 
warunków do złożenia ewentualnych wniosków w tej mierze, a niestworzenie 
sędziemu takich możliwości i w konsekwencji niezapoznanie się z ewentualnymi 
wnioskami przez organ orzekający - Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, 
oznacza 
wadliwość 
rozstrzygnięcia, 
skoro 
negatywna 
ocena 
możliwości 
uwzględnienia takich wniosków jest jedną z koniecznych przesłanek przeniesienia 
sędziego na inne stanowisko bez jego zgody. Tymczasem odwołujący się w ogóle 
nie został przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zawiadomiony o 
wszczęciu postępowania dotyczącego przeniesienia, ani też nie miał możliwości 
przedstawienia swojego stanowiska w sprawie.  
Odwołujący się podniósł, że wykładnia art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 
sierpnia 2002 r. powinna być zgodna z Konstytucją. Konstytucja Rzeczypospolitej 
Polskiej statuuje zasadę niezawisłości (art. 178 ust. 1) i ściśle z nią związaną 
zasadę nieusuwalności sędziów (art. 180 ust. 1). Przepis art. 94 § 1 ustawy z dnia 
30 sierpnia 2002 r. musi być zatem traktowany jako przepis o charakterze 
wyjątkowym, co ma kluczowe znaczenie dla jego wykładni i zakresu zastosowania. 
Po 
pierwsze, 
ustanowiona 
nim 
kompetencja 
Prezesa 
NSA 
może 
być 
wykorzystywana tylko wtedy, gdy jest to niezbędne z punktu widzenia dobra 

 
 
5 
wymiaru sprawiedliwości i gdy zamierzonego celu nie można osiągnąć za pomocą 
innych środków; po drugie, przesłanki jego stosowania nie mogą być ustalone 
dyskrecjonalnie i nie mogą mieć charakteru pozaprawnego; po trzecie, 
rozstrzygnięcie podjęte na jego podstawie w odniesieniu do określonego sędziego 
powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. W ocenie odwołującego się, 
zaskarżona decyzja została wydana w oderwaniu od wspomnianych zasad 
konstytucyjnych. 
Zdaniem odwołującego się, przeniesienie sędziego Naczelnego Sądu 
Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego 
nie jest jedynym rozwiązaniem służącym realizacji celu w postaci „zapewniania 
sprawnego wykonywania działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów 
administracyjnych”. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przewiduje także możliwość 
delegowania 
sędziego 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego 
do 
pełnienia 
obowiązków w wojewódzkim sądzie administracyjnym (art. 95 § 1). W tej sytuacji, 
wobec istnienia alternatywy, co do zasady powinno być stosowane rozwiązanie 
korzystniejsze dla sędziego, a mianowicie delegacja (delegowanie). Prezes 
Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wskazał przyczyn, dla których od 
rozwiązania tego odstąpił, zastępując je przeniesieniem, powodującym dalej 
idącą, niekorzystną zmianę w statusie prawnym sędziego. Jedyną wskazaną 
przez Prezesa NSA przesłanką faktyczną, która została wzięta pod uwagę, było 
zajmowanie dotychczas przez skarżącego stanowiska w zniesionym obecnie 
ośrodku 
zamiejscowym 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego. 
Na 
skutek 
indywidualnych 
rozstrzygnięć 
doszło 
w 
konsekwencji 
do 
zróżnicowania 
identycznego dotychczas statusu sędziów w oparciu o kryterium pozaprawne i do 
wyodrębnienia aż trzech kategorii sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: 1) 
sędziów zajmujących stanowisko sędziego NSA, 2) sędziów delegowanych i 3) 
sędziów przeniesionych do wojewódzkich sądów administracyjnych, którym 
pozostawiono jedynie tytuł i „prawo do wynagrodzenia”. 
W ocenie odwołującego się, waloru normatywnego nie ma wspomniana 
„reguła” przyjęta przez Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA, 
gdyż organy te nie zostały ustawowo upoważnione do stanowienia prawa w tym 
zakresie. Według odwołującego się, uchwała Kolegium NSA ustanawiająca 

 
 
6 
„regułę” w tej mierze jest w ogóle niedopuszczalna, a już na pewno nie może 
stanowić podstawy do orzekania w indywidualnej sprawie sędziego. Nie może 
ona stanowić elementu podstawy prawnej podjętej decyzji, choć w uzasadnieniu 
decyzji użyto zwrotu: „kierując się tą regułą podjąłem decyzję o przeniesieniu 
...”, traktując ją właśnie jako podstawę prawną. „Reguła” ta - wbrew stanowisku 
zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - w sposób oczywisty 
koliduje z intencją i założeniami ustawodawcy, znajdującymi wyraz w art. 93 
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające. Z przepisu tego 
wynika zasada, że osoby powołane na stanowiska sędziów Naczelnego Sądu 
Administracyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów pozostają 
sędziami 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego. 
Przyjmowanie 
„reguły” 
przeciwstawnej do tej zasady i wprowadzanie jej w życie za pomocą 
indywidualnych rozstrzygnięć Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego jest 
praktyką, której nie sposób zaakceptować. Wykorzystanie w tym celu - mającej 
w założeniu charakter wyjątkowy - kompetencji przewidzianej w art. 94 ustawy z 
dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające jest sprzeczne z jej istotą i 
stanowi jej nadużycie.  
Zdaniem odwołującego się, uzasadnienie zaskarżonej decyzji również pod 
względem formalnym trudno uznać za wystarczające. W gruncie rzeczy ma ono 
charakter pozorny, bowiem zawiera niemal wyłącznie twierdzenia ogólne i 
właściwie nie odnosi się do przedmiotowej sprawy jako sprawy indywidualnej 
skarżącego. Naruszono zatem wymogi art. 107 § 3 k.p.a.  
Odwołujący się zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o 
prawie wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego, które zostało oparte m. in.  na 
podstawie art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Przepis ten nawiązuje do 
zawartych w § 2 pkt 1 i pkt 2 tego samego artykułu przypadków, w których możliwe 
jest przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody. Chodzi tu w 
szczególności o „zniesienie stanowiska wywołane zmianą w organizacji 
sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo 
przeniesienie siedziby sądu". Skarżący podniósł, że z powołania się na ten przepis 
(niezależnie od tego, że nastąpiło ono dopiero w pouczeniu o środku 

 
 
7 
odwoławczym, a w podstawie prawnej decyzji nie ma o nim mowy) wynika, że 
Prezes NSA uznał art. 75 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, 
za jedną z podstaw swojej decyzji. Stanowisko takie jest, zdaniem odwołującego 
się, błędne, bowiem z dniem 1 stycznia 2004 r. nie powstały zdarzenia, o których 
mowa w tym przepisie. Nie można, według skarżącego, mówić o „zniesieniu 
stanowiska wywołanym zmianami w organizacji sądownictwa”, gdyż w dalszym 
ciągu istnieje stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie 
zniesiono również wydziałów NSA, ale jego ośrodki zamiejscowe. Z tego powodu 
art. 75 Prawa o ustroju sądów powszechnych nie może być przesłanką zwolnienia 
od obowiązku uzyskania zgody sędziego na jego przeniesienie z NSA do 
wojewódzkiego sądu administracyjnego. 
Tryb przeniesienia sędziego, ustanowiony w art. 94 ustawy z dnia 30 
sierpnia 2002 r. i zastosowany przy wydaniu zaskarżonej decyzji, budzi też 
wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją. Art. 180 ust. 2 Konstytucji statuuje 
zasadę, w myśl której przeniesienie sędziego na inne stanowisko wbrew jego woli 
może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych 
w ustawie. Według odwołującego się, nie można przyjąć, że art. 180 ust. 5 
Konstytucji, odnoszący się do zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów 
sądowych i dotyczący w istocie tylko kwestii pozostawienia uposażenia, mógł być 
interpretowany w oderwaniu od wspomnianej zasady; nie wydaje się, aby w razie 
zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych ustawodawca był 
zwolniony z obowiązku precyzyjnego określenia przesłanek przeniesienia sędziego 
i dysponował swobodą w wyborze organu mającego podejmować indywidualne 
rozstrzygnięcia w tym zakresie. 
Zasada nieusuwalności sędziów wyklucza powierzenie samodzielnym 
decyzjom władzy wykonawczej jakichkolwiek rozstrzygnięć dotyczących sytuacji 
prawnej sędziów (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 
czerwca 1998r., K 3/98, OTK z 1998 r. nr 4). Odwołujący się podniósł, że 
przyznanie daleko idącej kompetencji w tym zakresie organowi monokratycznemu, 
pozostającemu wprawdzie w systemie organizacyjnym władzy sądowniczej, ale 
pełniącemu funkcję o charakterze administracyjnym, również budzi zastrzeżenia co 
do zgodności z art. 178 i 180 Konstytucji. 

 
 
8 
W ocenie odwołującego się, nie tylko mało precyzyjne sformułowanie art. 94 
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., ale także - czy może przede wszystkim - 
praktyka jego stosowania pokazuje, że zyskał on treść i skutki naruszające zasadę 
niezawisłości sędziowskiej oraz zasadę równego traktowania. Stanowi to, zdaniem 
odwołującego 
się, 
podstawę 
do 
uznania 
przedmiotowego 
przepisu 
za 
niekonstytucyjny (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca 
1998 r., K 3/98). 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania. 
Zdaniem Prezesa NSA zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły 
przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów 
administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. 
Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale 
były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a 
przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia 
sędziów przez Kolegium NSA, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie 
Ogólne Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu 
zgłoszenie wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienie się do 
każdego indywidualnego przypadku. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach naruszenia art. 94 
§ 1 ustawy wprowadzającej przepisy reformujące sądownictwo administracyjne 
oraz art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej przez 
rozstrzygnięcie o przeniesieniu sędziego na inne stanowisko w niedopuszczalnym 
trybie, na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy.  
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04, orzekł 
że art. 94 § 1 ustawy  - Przepisy wprowadzające jest zgodny z art. 2, art. 32, art. 
178 ust. 1 oraz art. 180 Konstytucji. Przesądza to rozstrzygnięcie przedstawionego 
w odwołaniu problemu konstytucyjności regulacji prawnych dotyczących reformy 
sadownictwa administracyjnego zgodnie ze stanowiskiem Prezesa Naczelnego 
Sądu Administracyjnego, a mianowicie, że kompetencja Prezesa NSA do 

 
 
9 
skutecznego przeniesienia sędziego tego Sądu na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego do wojewódzkiego sądu administracyjnego 
w miejscowości, w której dotychczas pełnił służbę, jest zgodna z Konstytucją. 
Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której 
dotychczas pełnił służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu 
przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie 
pierwsze ustawy), wymagała zatem jedynie zasięgnięcia opinii Kolegium 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało dopełnione przez opisany w 
odpowiedzi na odwołanie proces wypracowywania reguł przenoszenia sędziów 
NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. Tryb ten był przedmiotem kilku 
posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych przez prezesa i 
wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA w Warszawie i 
ośrodków zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie zaakceptowane przez 
Kolegium NSA, a także Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA w dniu 9 lutego 2004 
r. Zauważyć przy tym należy, że: (1) zastosowany tryb opiniowania przez Kolegium 
NSA propozycji decyzji dotyczących poszczególnych sędziów Naczelnego Sądu 
Administracyjnego, podejmowanych następnie przez Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego na podstawie art. 94 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę – 
Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed 
sądami administracyjnymi i mających na celu ich „przeniesienie do wojewódzkiego 
sądu 
administracyjnego”, 
faktycznie 
i 
realnie 
umożliwiał 
indywidualizację 
formułowania tego typu opinii w stosunku do poszczególnych sędziów; (2) tryb ten 
był wprowadzony po uprzedniej konsultacji oraz akceptacji przez całe środowisko 
sędziowskie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (zarówno przez 
Kolegium NSA, jak przez Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA); (3) tryb ten 
zapewniał przy tym obiektywnie sprawne i szybkie przeprowadzenie tej procedury 
w stosunku do wszystkich przenoszonych sędziów; a w konsekwencji (4) zapewniał 
także skuteczne wywiązanie się upoważnionych organów NSA z ciążącego na nich 
obowiązku wprowadzenia w życie tego etapu reformy ustrojowej sądownictwa 
administracyjnego; i wreszcie (5) tryb ten nie naruszał żadnych obowiązujących w 

 
 
10 
tym zakresie przepisów ustawowych (por. wyrok SN z 12 stycznia 2006 r., III PO  
1/04). 
Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania zasięgnięcia 
opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego 
przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że 
regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia 
sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w 
szczególności uzyskania lub zapytania o zgodę przenoszonego sędziego. Zgoda 
taka jest wymagana wyłącznie w razie przeniesienia do wojewódzkiego sądu 
administracyjnego w miejscowości innej niż ta, w której sędzia dotychczas pełnił 
służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź w razie ponownego przeniesienia 
do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu 
(art. 94 § 2 ustawy).  
W tym kontekście należało uznać, że nie było przeszkód prawnych do 
podjęcia przez Prezesa NSA decyzji o przeniesieniu sędziego bez wcześniejszego 
uchylenia decyzji o jego delegowaniu. Decyzja o przeniesieniu znosiła delegowanie 
(czyniła je bezprzedmiotowym). Ustawodawca, wprowadzając zmianę ustroju 
sądów administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowoadministracyjne 
będą rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd 
Administracyjny, a z dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów 
administracyjnych i z tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych 
sprawach wojewódzkie sądy administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że 
wprowadzenie zmiany ustroju sądów administracyjnych nie powinno spowodować 
przerw i zakłóceń w rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie 
tego założenia w okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy weszły w 
życie z dniem 1 stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z art. 95 
§ 1 Przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do 
pełnienia obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też 
przyjęto, że delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych 
na podstawie art. 95 § 1 Przepisów wprowadzających, które miało służyć 
zapewnieniu sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o 
przenoszeniu sędziów do tych sądów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do 

 
 
11 
pełnienia obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie 
mogło  stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie 
delegowania,  gdy przeniesienie następowało przed upływem okresu delegowania. 
W konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy uznał legalność zaskarżonej decyzji 
Prezesa NSA o przeniesieniu odwołującego się na podstawie art. 94 § 1 zdanie 
pierwsze ustawy, która nie naruszała jego nabytych uprawnień do tytułu i 
wynagrodzenia przysługującego sędziemu NSA.  
Nie są uzasadnione argumenty odwołania przypisujące czynności Prezesa 
NSA o przeniesieniu sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego, 
nazwanej 
decyzją, 
charakteru 
prawnego 
decyzji 
administracyjnej 
w 
rozumieniu 
Kodeksu 
postępowania 
administracyjnego. 
Czynność prezesa NSA jest czynnością z zakresu stosunku służbowego, bliższą 
czynnościom z zakresu prawa pracy. W związku z tym zasięgnięcie opinii Kolegium 
NSA nie wymagało takiego sformalizowania, jakie musi towarzyszyć wydaniu 
decyzji administracyjnej po zasięgnięciu opinii innego organu. Czynność prezesa 
NSA w przedmiocie przeniesienia sędziego NSA nie jest decyzją administracyjna w 
rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc przy jej 
podejmowaniu nie mają zastosowania przepisy tego Kodeksu, w tym w 
szczególności art. 106 k.p.a. (por. wyrok SN 12 stycznia 2006 r., III PO 1/04) . 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI