III PO 27/04

Sąd Najwyższy2006-02-16
SNAdministracyjneustrój sądów administracyjnychWysokanajwyższy
sądownictwo administracyjnereforma sądownictwasędzia NSAWSAprzeniesienieKonstytucjanieusuwalność sędziówKolegium NSATrybunał Konstytucyjny

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego NSA od decyzji o przeniesieniu go do WSA, uznając zgodność przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego z Konstytucją.

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołał się od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i przepisów proceduralnych. Sędzia argumentował, że art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej reformę sądownictwa administracyjnego jest niezgodny z zasadą nieusuwalności sędziów i innymi przepisami konstytucyjnymi. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał zgodność spornego przepisu z Konstytucją, oraz stwierdzając, że procedura zasięgnięcia opinii Kolegium NSA została zachowana.

Sędzia A.M., sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, odwołał się od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dniem 15 marca 2004 r. Decyzja ta była elementem reformy sądownictwa administracyjnego, mającej na celu zapewnienie sprawnego funkcjonowania nowo utworzonych wojewódzkich sądów administracyjnych. Sędzia A.M. zarzucił decyzji naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 178 ust. 1, art. 179, art. 180 ust. 1, 2 i 5) oraz przepisów ustawy wprowadzającej Prawo o ustroju sądów administracyjnych (art. 94 § 1) i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 107 § 3). Głównym argumentem odwołującego się była niezgodność art. 94 § 1 z Konstytucją, w szczególności z zasadą nieusuwalności sędziów i wymogiem powoływania sędziów przez Prezydenta RP na wniosek KRS. Sędzia podniósł również, że przepis ten jest wewnętrznie sprzeczny z art. 93 tej samej ustawy i narusza zasadę równości wobec prawa. Dodatkowo, zarzucono naruszenie procedury, w tym brak indywidualnego zasięgnięcia opinii Kolegium NSA oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutów konstytucyjnych, wskazując, że badanie zgodności ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego. Przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2005 r. (sygn. P 20/04), który uznał art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej za zgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Trybunału, że nie istnieje konstytucyjne prawo sędziego do „nieusuwalności” czy „zajmowania określonego stanowiska służbowego”. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, Sąd Najwyższy stwierdził, że procedura zasięgnięcia opinii Kolegium NSA została zachowana, a sposób jej przeprowadzenia (odczytywanie nazwisk, głosowanie) umożliwiał indywidualne odniesienie się do każdego przypadku. Sąd uznał, że taka procedura, zaakceptowana przez Kolegium i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA, spełniała wymogi ustawowe i była konieczna dla sprawnego przeprowadzenia reformy. Sąd Najwyższy uznał również, że uzasadnienie decyzji było wystarczające w kontekście celu przeniesienia, jakim była reforma ustrojowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej jest zgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał zgodność przepisu z Konstytucją, stwierdzając, że nie istnieje konstytucyjne prawo sędziego do nieusuwalności ze stanowiska, a jedynie prawo do bycia sędzią. Przeniesienie na inne stanowisko w ramach reformy ustrojowej nie narusza tych zasad.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznasędzia (odwołujący)
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (13)

Główne

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 94 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwala Prezesowi NSA na przeniesienie sędziego NSA na stanowisko sędziego WSA po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Uznany za zgodny z Konstytucją.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy niezawisłości sędziowskiej.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy powoływania sędziów przez Prezydenta RP na wniosek KRS.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 180 § ust. 1, 2 i 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy nieusuwalności sędziów i ich statusu.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogu uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 93

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że osoby powołane na stanowiska sędziów NSA na podstawie dotychczasowych przepisów pozostają sędziami NSA.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami art. 49

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zmianami art. 8 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami art. 75 § § 2 i § 4

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe oraz podstawy oddalenia odwołania.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy zasady równości wobec prawa.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 52

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy wolności poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 65 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do wyboru miejsca pracy.

Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 186

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy roli Krajowej Rady Sądownictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej z Konstytucją RP, potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Prawidłowość procedury zasięgnięcia opinii Kolegium NSA. Reforma sądownictwa administracyjnego jako cel uzasadniający przeniesienia sędziów. Brak konstytucyjnego prawa do nieusuwalności ze stanowiska.

Odrzucone argumenty

Niezgodność art. 94 § 1 ustawy wprowadzającej z Konstytucją RP (zasada nieusuwalności sędziów, zasada powoływania sędziów). Wewnętrzna sprzeczność art. 94 § 1 z art. 93 ustawy wprowadzającej. Naruszenie zasady równości wobec prawa, wolności poruszania się i wyboru miejsca pracy. Brak indywidualnego zasięgnięcia opinii Kolegium NSA. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji (naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

nie ma czegoś takiego, jak konstytucyjne podmiotowe prawo sędziego do „nieusuwalności” czy też do „zajmowania określonego stanowiska służbowego w określonym sądzie” nieusuwalność ze stanowiska, na które sędziego powołał Prezydent RP nie do pogodzenia z zasadą powoływania sędziów i ich nieusuwalnością jest, aby powołanie na stanowisko... wymagało akceptacji Prezydenta RP i wniosku Krajowej Rady Sądownictwa, zaś pozbawienie sędziego stanowiska... leżało w mocy Prezesa NSA i aby następowało bez udziału Krajowej Rady Sądownictwa

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Zbigniew Hajn

sprawozdawca

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego, zgodność przepisów z Konstytucją, status sędziów w procesie reformy, procedura administracyjna w sprawach sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu reformy sądownictwa administracyjnego i konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z reformą sądownictwa i statusem sędziów, w tym zasady nieusuwalności i niezależności sędziowskiej w kontekście zmian legislacyjnych.

Czy sędzia NSA mógł zostać przeniesiony do WSA wbrew swojej woli? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PO 27/04 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 16 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca) 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
Protokolant Ewa Wolna 
 
w sprawie z odwołania sędziego A. M. 
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego 
z dnia 1 marca 2004 r.,    
w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 16 lutego 2006 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał 1 marca 
2004 r., zgodnie z którą A. M. – sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w 
oparciu o art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające 

 
 
2 
ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o 
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), 
została 
przeniesiona 
na 
stanowisko 
sędziego 
wojewódzkiego 
sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z dniem 15 
marca 2004 r. 
W uzasadnieniu decyzji Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego 
wskazał, że podstawowym celem reformy sądownictwa administracyjnego jest 
zapewnienie 
sprawnego 
wykonywania 
działalności orzeczniczej przez 
14 
wojewódzkich sądów administracyjnych utworzonych rozporządzeniem Prezydenta 
RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów 
administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, 
poz. 652). Osiągnięcie tego celu jest możliwe, zgodnie z założeniami przyjętymi w 
toku prac nad projektami ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, w 
drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w wojewódzkich 
sądach administracyjnych. Podstawę przeniesienia sędziego NSA na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w odpowiednim wojewódzkim 
sądzie administracyjnym stanowi art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. 
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami 
administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do tego przepisu 
Prezes NSA może przenieść sędziego na stanowisko sędziego wojewódzkiego 
sądu administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Prezes Naczelnego 
Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że w skład Naczelnego Sądu Administracyjnego 
wchodzi obecnie 280 sędziów NSA powołanych na te stanowiska na podstawie 
dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA, 
Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia liczby 
stanowisk sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz liczby 
wiceprezesów (Dz. U. Nr 26, poz. 228) ustalił liczbę stanowisk sędziowskich w NSA 
na 50. Oznacza to przeniesienie znacznej liczby sędziów NSA powołanych na 
podstawie dotychczasowych przepisów do wojewódzkich sądów administracyjnych. 
W odniesieniu do sędziów NSA zajmujących dotychczas stanowiska sędziowskie w 
zniesionych, z dniem 1 stycznia 2004 r., ośrodkach zamiejscowych NSA przyjęto 
regułę, że sędziowie ci będą wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich 

 
 
3 
sądach administracyjnych, utworzonych w miejscowościach siedzib ośrodków 
zamiejscowych NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. Reguła ta 
została przyjęta przez Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA. 
Kierując się tą regułą Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął decyzję o 
przeniesieniu 
sędzi 
A. 
M. 
na 
stanowisko 
sędzi 
wojewódzkiego 
sądu 
administracyjnego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] z dniem 15 marca 
2004 r. w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania tego sądu. 
W odwołaniu sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego A.M. zarzuciła 
powyższej decyzji naruszenie art. 178 ust. 1, art.179 i art. 180 ust. 1, 2 i 5 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; a także art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 
2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów 
administracyjnych 
i 
ustawę 
- 
Prawo 
o 
postępowaniu 
przed 
sądami 
administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1271 ze zm.) w zakresie określonej w nim 
procedury przenoszenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na 
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak również art. 107 
§ 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. 
W 
uzasadnieniu 
odwołania 
sędzia 
A.M. 
podniosła, 
że 
stanowiący 
materialnoprawną podstawę wydanej decyzji art. 94 § 1 powołanej wyżej ustawy, 
stanowiący, że „W okresie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (...) 
sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego może być przeniesiony przez Prezesa 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego, 
na 
stanowisko 
sędziego 
wojewódzkiego 
sądu 
administracyjnego w miejscowości, w której dotychczas pełnił służbę, z 
pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu 
Naczelnego Sądu Administracyjnego (...);  jest niezgodny z przepisami art. 178 ust. 
1, art. 179 i art. 180 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji RP. W szczególności, zgodnie z art. 
179 Konstytucji RP sędziowie powoływani są przez Prezydenta Rzeczypospolitej 
na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa na czas nieoznaczony. Prezydent 
powołując sędziego powołuje go więc na konkretne stanowisko. Skoro zatem 
ustawa zasadnicza w art. 180 ust. 1 stanowi, że sędziowie są nieusuwalni, to 
oznacza to nieusuwalność ze stanowiska, na które sędziego powołał Prezydent RP.  

 
 
4 
W opinii odwołującej się nie powinno budzić wątpliwości, że skoro Konstytucja 
przewiduje możliwość przeniesienia sędziego wbrew jego woli na inne stanowisko 
jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie, to 
zawarta w art. 94 § 1 powołanej wyżej ustawy możliwość przeniesienia sędziego na 
stanowisko inne - niż to, na które został powołany przez Prezydenta RP - z uwagi 
na zmiany w ustroju sądów - uchybia zasadzie nieusuwalności sędziów, w 
szczególności pozostaje w sprzeczności z normami wyrażonymi w ust. 2 i 5 art. 180 
Konstytucji RP. Nie do pogodzenia z zasadą powoływania sędziów i ich 
nieusuwalnością jest, aby powołanie na stanowisko, w tym awans sędziego na 
stanowisko wyższe, wymagało akceptacji Prezydenta RP i wniosku Krajowej Rady 
Sądownictwa, zaś pozbawienie sędziego stanowiska, na które powołał go 
Prezydent Państwa, przez przeniesienie na stanowisko niższe, leżało w mocy 
Prezesa NSA i aby następowało bez udziału Krajowej Rady Sądownictwa, która 
konstytucyjnie powołana jest do stania na straży niezależności sądów i 
niezawisłości sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP). Odwołująca się podniosła 
również, że kwestionowany art. 94 ust. 1 pozostaje w wewnętrznej sprzeczności z 
regulacjami tej ustawy dotyczącymi statusu sędziego NSA. W szczególności art. 93 
ustawy stanowi, że „Osoby powołane na stanowiska Naczelnego Sądu 
Administracyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów pozostają sędziami 
Naczelnego Sądu Administracyjnego". Art. 93 nie przewiduje wyjątku od 
ustanowionej nim zasady, co oznacza, że art. 94 ust. 1 ponad to, że uchybia 
Konstytucji RP, jest nie do pogodzenia z regulacją zawartą w art. 93.  
Podstawy kwestionowanego w sprawie przeniesienia nie może również 
stanowić art. 75 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, póz. 1070 ze zm.). Wskazuje się w nim, że zgoda 
sędziego na przeniesienie na inne miejsce służbowe nie jest wymagana między 
innymi w wypadku zniesienia stanowiska wywołanego zmianą organizacji 
sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo 
przeniesienia siedziby sądu. Mówi się tu jedynie o przeniesieniu na inne miejsce 
służbowe, co - w wypadku przeniesienia z przyczyn organizacyjnych, a nie 
dyscyplinarnych - nie jest równoznaczne z możliwością przeniesienia na inne, w 
tym niższe stanowisko sędziowskie od tego, na które sędzia został powołany.  

 
 
5 
Odwołująca się sędzia zwraca również uwagę na fakt niekonstytucyjności § 2 
art. 94. Paragraf ten wprowadza bowiem możliwość przeniesienia sędziego przez 
prezesa 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego 
ze 
stanowiska 
sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego w wojewódzkim sądzie administracyjnym 
na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Naczelnym Sądzie 
Administracyjnym. Rozwiązanie to nie znajduje oparcia w żadnym z przepisów 
Konstytucji RP. Ustawa zasadnicza nie zna sytuacji, w której prezes sądu władny 
byłby do powierzania sędziemu wyższego stanowiska bez udziału prezydenta i 
Krajowej Rady Sądownictwa z naruszeniem art. 179 Konstytucji. Odwołująca się 
podkreśla również, że wewnętrzna sprzeczność art. 93 i 94 § 1 i 2 ustawy ma 
ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania samorządu sędziowskiego.  
Niekonstytucyjność art. 94 ust. 1 wynika w końcu także z tego, że przepis ten 
nie zawiera kryteriów decydujących o przeniesieniu z grona sędziów Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego 
części 
tych 
sędziów 
na 
stanowiska 
sędziów 
wojewódzkiego sądu administracyjnego i pozostawia regulację statusu sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego dyskrecjonalnej władzy Prezesa Naczelnego 
Sądu Administracyjnego. Z informacji udzielonej sędziom wynikało, że decydująca 
o przeniesieniu sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego - miała być (chociaż nie zawsze) data powołania na stanowisko i 
miejsce zamieszkania. Uznać należy, iż takie kryterium stanowi naruszenie art. 32 
Konstytucji statuującego zasadę równości wobec prawa, art. 52 Konstytucji 
zapewniającego każdemu wolność poruszania się po terytorium RP oraz wyboru 
miejsca zamieszkania, jak również art. 65 ust. 1 zapewniającego każdemu prawo 
wyboru miejsca pracy. Ponadto brak udziału Krajowej Rady Sądownictwa narusza 
art. 186 Konstytucji RP, prowadząc do niepoddających się kontroli i podważających 
prestiż wymiaru sprawiedliwości kryteriów oceny sędziów przez Prezesa NSA.  
Odwołująca się jest również zdania, że zaskarżona decyzja narusza 
niekonstytucyjny według niej art. 94. Nie dopełniono bowiem obowiązku 
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, a za 
wypełnienie tego obowiązku nie można uznać wskazania w uzasadnieniu, że 
Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęło „regułę", iż sędziowie 
dotychczasowych ośrodków zamiejscowych Naczelnego Sądu Administracyjnego 

 
 
6 
będą pełnili obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych, 
utworzonych w byłych ośrodkach zamiejscowych.  
Nie sposób nie zauważyć, że uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie odnosi 
się indywidualnie do sytuacji faktycznej, gdyż nie zawiera elementów wymaganych 
przez art. 107 § 3 K.p.a. Organ decyzyjny nie wskazał bowiem indywidualnych 
motywów jakimi kierował się przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia, 
powołując się jedynie na pozaustawowe kryterium miejsca dotychczasowego 
pełnienia służby. Zaskarżona decyzja jest także sprzeczna z wyżej wymienioną 
regułą, która mówi o wykonywaniu przez sędziów NSA (powołanych na stanowisko 
sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie dotychczasowych 
przepisów) obowiązków sędziowskich w wojewódzkich sądach administracyjnych - 
co znajduje oparcie w przepisie art.180 ust. 5 konstytucji. Przedmiotowa decyzja 
zaś nie powierza odwołującej się obowiązków sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego w wojewódzkim sadzie administracyjnym, ale przenosi ją na inne 
stanowisko niż to, na które powołał ją Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Na 
marginesie odwołująca się zwraca uwagę na fakt, że w obrocie funkcjonują obecnie 
dwa różne, sprzeczne z sobą akty, odmiennie określające status prawny sędzi A.M. 
w okresie od 15 marca do 31 marca 2004 r. Z aktów władczych podjętych przez 
Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wynika bowiem, by delegacja do 
orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] na okres od 1 stycznia do 
31 marca 2004 r. została uchylona. W posumowaniu sędzia wskazała, że oparcie 
decyzji na niekonstytucyjnym przepisie art. 94 § 1, uchybienie wymogowi 
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i naruszenie 
obowiązku uzasadnienia decyzji w sposób poddający się kontroli, w szczególności 
co do wskazania motywów wyboru zastosowanego trybu, a nadto brak 
zindywidualizowania stanu faktycznego (z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.) - nie 
pozwalają ostać się w obrocie prawnym aktowi władczemu wydanemu w granicach 
tzw. luzu decyzyjnego, wynikającego z art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. 
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i 
ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania 
podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły przeniesienia 

 
 
7 
niektórych 
sędziów 
NSA 
na 
stanowiska 
sędziów 
wojewódzkich 
sądów 
administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. 
Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale 
były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a 
przy tym zostały podjęte po wypracowaniu przez Kolegium NSA zasadniczych 
kryteriów przenoszenia sędziów, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie 
Ogólne Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu 
zgłoszenie wniosków odrębnych lub odmiennych propozycji oraz odniesienia się do 
każdego indywidualnego przypadku. 
 
      Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Odwołanie zostało oparte na zarzutach: oraz 1) naruszenia art. 94 § 1 ustawy z 
30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów 
administracyjnych 
i 
ustawę 
- 
Prawo 
o 
postępowaniu 
przed 
sądami 
administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. (powoływanej dalej, jako 
„ustawa”) oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na podjęciu przez Prezesa 
Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji w przedmiocie przeniesienia 
odwołującej się na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do 
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] bez zasięgnięcia zindywidualizowanej 
opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz 2) niezgodności art. 94 § 
1 ustawy z art. 178 ust. 1, art.179 i art. 180 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej.  
W pierwszej kolejności wymagają rozważenia zarzuty dotyczące wskazanej 
wyżej niezgodności z Konstytucją. W tej kwestii należy stwierdzić, że badanie 
zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego, 
który w wyroku z 7 listopada 2005 r., P 20/04 uznał, że art. 94 § 1 ustawy jest 
zgodny z art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej. W uzasadnieniu powołanego wyroku, Trybunał odniósł się do kwestii 
zgodności zakwestionowanej regulacji z Konstytucją również w aspekcie zakresu i 
skali zróżnicowania statusu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, o 

 
 
8 
których mowa w art. 93 – 95 ustawy oraz zasady praw nabytych. Trybunał wskazał, 
że „nie ma czegoś takiego, jak konstytucyjne podmiotowe prawo sędziego do 
„nieusuwalności” czy też do „zajmowania określonego stanowiska służbowego w 
określonym sądzie”, a „dopiero w sytuacji, gdyby okazało się, że w praktyce 
sądowej art. 94 § 1 ustawy rozumiany jest w taki sposób, iż prowadzi to do 
odebrania lub ograniczenia konkretnie wskazanych praw podmiotowych, byłaby 
podstawa do ewentualnych rozważań, czy doszło do naruszenia zasady praw 
nabytych”. W związku z tym nieuzasadniony okazał się również zarzut, że art. 94 § 
1 ustawy pozostaje w sprzeczności z jej art. 93. W myśl ostatnio powołanego 
przepisu 
osoby 
powołane 
na 
stanowiska 
sędziów 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów pozostają sędziami 
Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis ten należy rozumieć jako regułę, 
zgodnie z którą po dniu wejścia w życie ustawy osoby w nim wymienione pozostają 
na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na warunkach 
przewidzianych w art. 95 § 1 ustawy Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego 
może delegować sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego (a więc tego, o 
którym mowa w art. 93 ustawy) do pełnienia obowiązków w wojewódzkim sądzie 
administracyjnym. Należy podzielić zaprezentowany w odpowiedzi na odwołanie 
pogląd Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w toku delegacji nie 
następuje zmiana statusu sędziego, który otrzymuje jedynie uprawnienie do 
orzekania w innym sądzie. A zatem w okresie objętym delegowaniem mogą być 
podejmowane w stosunku do niego czynności dotyczące jego stosunku 
służbowego, w tym przeniesienie na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego w trybie określonym w art. 94 § 1 ustawy, który został uznany 
przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z ustawą zasadniczą.  
Odwołująca się zarzuca ponadto naruszenie przez zaskarżoną decyzję art., 32, 
52, 65 ust. 1 i 186 Konstytucji RP. Zarzuty te nie zostały jednak praktycznie 
uzasadnione, co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu kontrolę ich trafności. 
W ocenie Sądu Najwyższego nie wiąże się z odwołaniem ogólny zarzut 
wewnętrznej sprzeczności art. 93 i 94 § 1 i 2 ustawy przepisy wprowadzające, co 
zdaniem odwołującej się ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania 
samorządu sędziowskiego. Kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. 

 
 
9 
odwołania, dotyczącego indywidualnej sprawy przeniesienia na stanowisko w 
Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym.  
Podstawowe znaczenie ma natomiast zarzut naruszenia przez decyzję art. 94 § 
1 przepisów wprowadzających, co wyraża się w tym, że z brzmienia tego przepisu 
wynika jednoznacznie, że przeniesienie sędziego NSA na stanowisko sędziego 
WSA może nastąpić po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Zdaniem odwołującej się 
z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby dopełniono obowiązku zasięgnięcia takiej 
indywidualnej decyzji w jej sprawie. Ponadto, odwołująca się podnosi, że 
uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie odnosi się indywidualnie do jej sytuacji 
faktycznej, gdyż nie zawiera elementów wymaganych przez art. 107 § 3 K.p.a. 
Organ decyzyjny nie wskazał bowiem indywidualnych motywów jakimi kierował się 
przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia, powołując się jedynie na 
pozaustawowe kryterium miejsca dotychczasowego pełnienia służby.  
Również tych zarzutów nie można podzielić. Zgodna z Konstytucją ustawowa 
kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do skutecznego 
przeniesienia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której pełnił 
służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego 
sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze 
ustawy), wymagała jedynie zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu 
Administracyjnego. Przepis ten nie wymaga bowiem uzyskania zgody sędziego na 
takie przeniesienie, ani też zapytania go o taką zgodę. Ze stanowiska Prezesa 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartego w odpowiedzi na odwołanie i 
niepodważanego przez odwołującą się wynika, że zasadnicze kryteria dotyczące 
przenoszenia sędziów zostały wypracowane przez Kolegium Naczelnego Sądu 
Administracyjnego i zaakceptowane 9 lutego 2004 r. przez Zgromadzenie Ogólne 
Sędziów tego Sądu.  W konsekwencji w trakcie obrad 23 lutego 2004 r. Kolegium 
zaopiniowało przeniesienie poszczególnych sędziów. Polegało to na odczytywaniu 
przez przewodniczącego Kolegium kolejno nazwisk wszystkich przenoszonych 
sędziów, zadaniu pytania, czy w stosunku do propozycji przeniesienia 
wymienionych sędziów są inne propozycje, a następnie przystąpieniu do aktu 
głosowania. Ten sposób postępowania umożliwiał zgłoszenie w przypadku każdego 

 
 
10 
sędziego odmiennej propozycji oraz odniesienia się do każdego indywidualnego 
przypadku oddzielnie. Termin posiedzenia Kolegium był ogłoszony w trakcie 
poprzedzającego go Zgromadzenia Ogólnego, a przebieg posiedzenia – 
powszechnie znany, gdyż w skład Kolegium wchodzili członkowie reprezentujący 
wszystkie Ośrodki Zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego i wszystkie 
wydziały orzecznicze tego Sądu w Warszawie. Taki skład Kolegium został 
powołany celem zapewnienia wszystkim jednostkom organizacyjnym Sądu 
przedstawiciela w tym organie w związku z reformą sądownictwa. Uniknięto 
indywidualnych ocen w zakresie wypełniania przez poszczególnych sędziów 
obowiązków sędziowskich, a zwłaszcza działalności orzeczniczej sędziów, co 
naruszałoby zasadę niezawisłości sędziowskiej oraz podważało przyczynę 
przeniesienia, którą była zmiana ustroju sądów. Należy zatem uznać, że 
zastosowany tryb spełniał ustawowe wymagania zasięgnięcia opinii Kolegium 
Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego przeniesienia 
sędziego na podstawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, gdyż faktycznie i realnie 
umożliwiał indywidualizację formułowania tego typu opinii w stosunku do 
poszczególnych sędziów. Tryb ten był wprowadzony po uprzedniej konsultacji oraz 
akceptacji przez całe środowisko sędziowskie Naczelnego Sądu Administracyjnego 
(jego Kolegium i Zgromadzenie Ogólne), zapewniał obiektywnie sprawne i szybkie 
przeprowadzenie tej procedury w stosunku do wszystkich przenoszonych sędziów, 
a w konsekwencji zapewniał skuteczne wywiązanie się upoważnionych organów z 
ciążącego na nich obowiązku wprowadzenia w życie tego etapu reformy ustrojowej 
sądownictwa administracyjnego. Tryb ten nie naruszał również żadnych 
obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawowych (por. także wyrok Sądu 
Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r., III PO 1/04 – dotychczas nie publikowany). 
 
Z powyższych względów odwołanie, jako nieuzasadnione, podlega oddaleniu 
na podstawie art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów 
administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) w związku z art. 8 § 1 
ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 
ze zmianami) oraz w związku z art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami).  
 

 
 
11

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI