III PO 41/04

Sąd Najwyższy2006-03-08
SNAdministracyjneustrój sądów administracyjnychŚrednianajwyższy
sądownictwo administracyjnesędzia NSAsędzia WSAreforma sądownictwaprzeniesienie służboweKolegium NSAPrezes NSASąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego NSA od decyzji o przeniesieniu na stanowisko sędziego WSA, uznając legalność tej decyzji w kontekście reformy sądownictwa administracyjnego.

Sędzia Stanisław Ś. odwołał się od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu go na stanowisko sędziego WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, powołując się na zgodność przepisów z Konstytucją potwierdzoną przez TK oraz na prawidłowość procedury opiniowania przez Kolegium NSA. Stwierdzono, że przeniesienie nie wymagało uchylenia wcześniejszej decyzji o delegowaniu.

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisław Ś. złożył odwołanie od decyzji Prezesa NSA z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. Sędzia zarzucił naruszenie art. 94 § 1 i art. 95 ustawy wprowadzającej Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w tym brak wymaganej opinii Kolegium NSA oraz niezachowanie trybu delegowania. Podniósł również zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. (brak uzasadnienia) oraz przepisów Konstytucji (art. 2, 32, 180 ust. 2 i 5). Sąd Najwyższy oddalił odwołanie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodność art. 94 § 1 ustawy reformującej z Konstytucją została potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że procedura opiniowania przez Kolegium NSA, choć nieformalna, umożliwiała indywidualizację i została zaakceptowana przez środowisko sędziowskie, spełniając tym samym wymogi ustawowe. Stwierdzono również, że decyzja o przeniesieniu nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a., a przeniesienie nie wymagało wcześniejszego uchylenia decyzji o delegowaniu, gdyż samo przeniesienie znosi delegowanie. Sąd uznał legalność decyzji o przeniesieniu, która nie naruszała uprawnień sędziego do tytułu i wynagrodzenia NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przeniesienie jest legalne i zgodne z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku TK potwierdzającym zgodność przepisu z Konstytucją. Procedura opiniowania przez Kolegium NSA, choć nieformalna, była wystarczająca. Przeniesienie nie wymagało uchylenia decyzji o delegowaniu, gdyż samo przeniesienie znosi delegowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
Stanisław Ś.osoba_fizycznasędzia (odwołujący się)
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (8)

Główne

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 94 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia przeniesienie sędziego NSA na stanowisko sędziego WSA z pozostawieniem tytułu i wynagrodzenia. Wymaga opinii Kolegium NSA. Zgoda sędziego wymagana tylko przy przeniesieniu do innej miejscowości lub ponownym przeniesieniu do NSA.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 95 § § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwalał na delegowanie sędziów NSA do pełnienia obowiązków w WSA w okresie przejściowym reformy.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej; sąd uznał, że nie ma zastosowania do decyzji o przeniesieniu sędziego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 2 i 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy statusu sędziów w przypadku zmiany ustroju sądów lub okręgów sądowych, w tym możliwości przeniesienia z zachowaniem uposażenia.

u.SN art. 8 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa zakres kognicji SN w postępowaniu z odwołania od decyzji.

P.u.s.p. art. 75 § § 4

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa zakres kognicji SN w postępowaniu z odwołania od decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność art. 94 § 1 ustawy reformującej z Konstytucją (potwierdzona przez TK). Wystarczająca procedura opiniowania przez Kolegium NSA, uwzględniająca indywidualizację. Decyzja o przeniesieniu nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. Przeniesienie nie wymaga uchylenia decyzji o delegowaniu, gdyż je znosi. Przeniesienie nie narusza uprawnień sędziego do tytułu i wynagrodzenia NSA.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 94 § 1 i 95 ustawy wprowadzającej (brak opinii Kolegium, niezachowanie trybu delegowania). Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (brak uzasadnienia). Naruszenie Konstytucji (art. 2, 32, 180 ust. 2 i 5).

Godne uwagi sformułowania

Nie było przeszkód prawnych do przeniesienia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego (...) bez wcześniejszego uchylenia decyzji o delegowaniu do tego sądu. Badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy nie może więc kwestionować orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją. Decyzje w kwestii przeniesienia lub delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkiego sądu administracyjnego (...) nie są decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie (czyni go bezprzedmiotowym).

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Herbert Szurgacz

sprawozdawca

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy sądownictwa administracyjnego, statusu sędziów NSA przenoszonych do WSA, stosowania k.p.a. do decyzji o przeniesieniu służbowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu reformy sądownictwa administracyjnego po 2002 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy statusu sędziów w kontekście reformy sądownictwa, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ustrojowym. Zawiera analizę przepisów przejściowych i ich zgodności z Konstytucją.

Czy przeniesienie sędziego NSA na niższe stanowisko było legalne? SN wyjaśnia zasady reformy sądownictwa.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 8 marca 2006 r. 
III PO 41/04 
 
Nie było przeszkód prawnych do przeniesienia sędziego Naczelnego 
Sądu Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu admini-
stracyjnego (art. 94 § 1 i art. 95 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy 
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - 
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 
1271 ze zm.), bez wcześniejszego uchylenia decyzji o delegowaniu do tego 
sądu. 
 
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz 
(sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy 
z odwołania sędziego Stanisława Ś. od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódz-
kiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. 
 
o d d a l i ł   odwołanie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004 r., 
wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wpro-
wadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o 
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), 
przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisława Ś. na stanowi-
sko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Ad-
ministracyjnego w R.  
 
W odwołaniu od tej decyzji sędzia Stanisław Ś. zarzucił naruszenie art. 94 § 1 
i art. 95 wyżej wymienionej ustawy przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu bez wyma-
ganej opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz niezachowanie trybu 

 
2
delegowania. Jego zdaniem skarżona decyzja narusza także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż 
nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego odpowiadającego indywidualnej 
sprawie, o której rozstrzyga, a jedynie informację o dokonanej reformie ustroju są-
downictwa administracyjnego. Poza tym wskazał na naruszenie art. 2, art. 32 oraz 
art. 180 ust. 2 i 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wyrażające się w rozstrzygnię-
ciu o przeniesieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niedopuszczalnym 
trybie. Tymczasem powoływana regulacja przewiduje możliwość przeniesienia sę-
dziego do innego sądu lub w stan spoczynku z pozostawieniem mu pełnego uposa-
żenia w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany okręgów sądowych. Dokonanie wy-
boru musi zatem uwzględniać konieczność indywidualnego rozpatrzenia sprawy w 
przypadku każdego z sędziów.  
 
W tym kontekście domagał się uchylenia skarżonej decyzji i przekazania 
sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia 
postępowania w pierwszej instancji lub uchylenia zaskarżonej decyzji i delegowania 
jako sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w Wojewódzkim 
Sądzie Administracyjnym w R.  
 
W odpowiedzi na odwołanie, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego 
wniósł o jego oddalenie, podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych 
wymusiły przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódz-
kich sądów administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. Takie 
decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale były ko-
nieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy tym 
zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia sędziów 
przez Kolegium NSA. Zostały one zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne tego 
Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie wniosków odręb-
nych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego indywidualnego 
przypadku. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach niezgodności art. 94 
§ 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne z art. 2, 32, 178 i 180 Konsty-
tucji Rzeczypospolitej Polskiej. Badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją 

 
3
należy do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 
20/04, uznał, że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest 
zgodny z powoływanymi wyżej regulacjami ustawy zasadniczej. Sąd Najwyższy nie 
może więc kwestionować orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o zgodności przepi-
sów ustawowych z Konstytucją, zważywszy że również odwołujący się zasadniczo 
zmierzał do poddania tego zakresu jego sprawy osądowi Trybunału Konstytucyjnego 
i wskutek wydania powołanego wyroku uzyskał jednoznaczne wyjaśnienie swoich 
wątpliwości. Z tego też powodu nie ma potrzeby powtarzania przez Sąd Najwyższy 
zawartych tam wywodów.  
Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu Ad-
ministracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędzie-
go wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której pełnił służbę, z 
pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Na-
czelnego Sądu Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy), wymagała 
zatem jedynie zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, co 
zostało dochowane przez wskazany w odpowiedzi na odwołanie proces wypracowy-
wania reguł przenoszenia sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. 
Był on przedmiotem kilku posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych 
przez prezesa i wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA w 
Warszawie i ośrodkach zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie zaakcep-
towane przez Kolegium, a także Zgromadzenie Ogólne NSA w dniu 9 lutego 2004 r. 
Zauważyć przy tym należy, że: (1) zastosowany w danym wypadku tryb procedowa-
nia w kwestii uprzedniego opiniowania przez Kolegium NSA propozycji decyzji doty-
czących poszczególnych sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmowa-
nych następnie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie 
art. 94 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administra-
cyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i mają-
cych na celu ich ‘przeniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego’, faktycz-
nie i realnie umożliwiał indywidualizację formułowania tego typu opinii w stosunku do 
poszczególnych sędziów; (2) tryb ten był wprowadzony po uprzedniej konsultacji 
oraz akceptacji przez całe środowisko sędziowskie sędziów Naczelnego Sądu Admi-
nistracyjnego (zarówno przez Kolegium NSA, jak przez Zgromadzenia Ogólnego Sę-
dziów NSA); (3) tryb ten zapewniał przy tym obiektywnie sprawne i szybkie przepro-
wadzenie tej procedury w stosunku do wszystkich przenoszonych sędziów; a w kon-

 
4
sekwencji (4) zapewniał on także skuteczne wywiązanie się upoważnionych organów 
z ciążącego na nich obowiązku wprowadzenia w życie tego etapu reformy ustrojowej 
sądownictwa administracyjnego; i wreszcie (5) tryb ten nie naruszał żadnych obowią-
zujących w tym zakresie przepisów ustawowych. 
Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania zasięgnięcia opinii 
Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego przenie-
sienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że regulacja 
ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia sędziów NSA 
na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w szczególności 
uzyskania lub zapytania o zgodę przenoszonego sędziego. Zgoda taka jest wyma-
gana wyłącznie w razie przeniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego w 
miejscowości innej niż ta, w której sędzia dotychczas pełnił służbę (zdanie drugie art. 
94 § 1 ustawy), bądź w razie ponownego przeniesienia do Naczelnego Sądu Admini-
stracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu (art. 94 § 2 ustawy). 
W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez zaskarżoną 
decyzję art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w niej indywidualnych motywów, 
jakimi kierował się organ decyzyjny przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia, 
a powołanie się jedynie na pozaustawowe kryterium miejsca dotychczasowego peł-
nienia służby. Takie zasadnicze kryterium zostało bowiem wypracowane przez Kole-
gium i zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Ad-
ministracyjnego. Ponadto trafne jest zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie 
przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że rozstrzygnięcia 
w kwestii przeniesienia lub delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyj-
nego do wojewódzkiego sądu administracyjnego - jako rozstrzygnięcia indywidualne 
podejmowane w ramach istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego - 
nie są decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepi-
sów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowa decyzja nie jest rów-
nież sprzeczna z przyjętą przez Kolegium „regułą”, albowiem zawarty w tej ostatniej 
zwrot, iż „sędziowie dotychczasowych ośrodków zamiejscowych Naczelnego Sądu 
Administracyjnego będą wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach 
administracyjnych” obejmuje wykonywanie obowiązków sędziowskich w wojewódz-
kim sądzie administracyjnym w ramach przeniesienia na stanowisko sędziego woje-
wódzkiego sądu administracyjnego w takim sądzie. W tym kontekście należało 
uznać, że nie ma przeszkód prawnych do podjęcia decyzji o przeniesieniu bez wcze-

 
5
śniejszego uchylenia decyzji o delegowaniu. W takiej sytuacji decyzja o przeniesieniu 
znosi delegowanie (czyni go bezprzedmiotowym). Ustawodawca, wprowadzając 
zmianę ustroju sądów administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowo-
administracyjne będą rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd 
Administracyjny, a z dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów 
administracyjnych i z tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych sprawach 
wojewódzkie sądy administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że wprowadze-
nie zmiany ustroju sądów administracyjnych nie powinno spowodować przerw i za-
kłóceń w rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie tego założe-
nia w okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy wchodzą w życie z 
dniem 1 stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z przepisu art. 95 
§ 1 Przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do pełnie-
nia obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też przyjęto, że 
delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych na podstawie 
art. 95 § 1 Przepisów wprowadzających, które ma służyć zapewnieniu sprawności 
postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o przenoszeniu sędziów do tych są-
dów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków w określonym 
wojewódzkim sądzie administracyjnym nie może stanowić przeszkody do podjęcia 
decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie delegowania i gdy przeniesienie nastę-
puje przed upływem okresu delegowania. W konsekwencji powyższego Sąd Najwyż-
szy uznał legalność zaskarżonej decyzji o przeniesieniu odwołującego się na pod-
stawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, która nie naruszała jego nabytych upraw-
nień do tytułu i wynagrodzenia przysługującego sędziemu NSA. 
Co się tyczy zaś zarzutu pozbawienia odwołującego się prawa do zachowania 
nabytych wcześniej uprawnień, w szczególności uprawnienia do przejścia w stan 
spoczynku po ukończeniu 60 roku życia i przepracowaniu na dotychczasowym sta-
nowisku nie mniej niż 9 lat, to nie poddaje się on weryfikacji w postępowaniu z od-
wołanie się od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o przeniesieniu 
w trybie art. 94 ustawy. Wyklucza to możliwość badania przez Sąd Najwyższy innych 
niż ustawowo określone następstw prawnych decyzji o przeniesieniu (art. 49 ustawy 
w związku z art. 8 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 75 § 4 Prawa o ustroju są-
dów powszechnych). 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. 
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI