III PO 16/04

Sąd Najwyższy2006-02-16
SNAdministracyjneustrój sądów administracyjnychWysokanajwyższy
sądownictwo administracyjnereforma sądownictwasędzia NSAWSAprzeniesieniedelegacjaKonstytucja RPnieusuwalność sędziegozasada równości

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego NSA od decyzji o przeniesieniu go do WSA, uznając zgodność przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego z Konstytucją.

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego M.W. odwołał się od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Zarzucił naruszenie Konstytucji RP (zasada nieusuwalności sędziego, równość) oraz przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał zgodność kwestionowanych przepisów z Konstytucją, oraz stwierdzając, że decyzja o przeniesieniu nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kpa.

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) M.W. złożył odwołanie od decyzji Prezesa NSA z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Decyzja ta była elementem reformy sądownictwa administracyjnego, mającej na celu utworzenie 14 wojewódzkich sądów administracyjnych i dostosowanie liczby sędziów NSA do nowych realiów (zmniejszenie liczby etatów z 280 do 50). Sędzia M.W. zarzucił naruszenie art. 93, 94 § 1 i 95 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 107 § 3 kpa oraz art. 180 ust. 2 i 5 i 32 Konstytucji RP. Argumentował, że przeniesienie na inne stanowisko wbrew woli sędziego jest dopuszczalne tylko na mocy orzeczenia sądu, a kwestionowany przepis narusza zasadę równości, dzieląc sędziów NSA na kategorie. Podniósł również zarzut naruszenia ochrony praw nabytych oraz brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie. Stwierdził, że jest związany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2005 r. (P 20/04), który uznał art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające za zgodny z Konstytucją, w tym z zasadą nieusuwalności sędziów i zasadą równości. Sąd Najwyższy podkreślił, że delegacja nie zmienia statusu sędziego, a decyzja o przeniesieniu może być podjęta w trakcie delegowania. Ponadto, decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi, co wyklucza stosowanie art. 107 § 3 kpa. Późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające jest zgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (P 20/04), który uznał zgodność tego przepisu z Konstytucją, w tym z zasadą nieusuwalności sędziego i zasadą równości. Reforma sądownictwa administracyjnego wymagała dostosowania liczby sędziów NSA do nowych realiów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala odwołanie

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznasędzia (odwołujący)
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (10)

Główne

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 94 § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Uznany za zgodny z Konstytucją RP przez TK.

Konstytucja RP art. 180 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada nieusuwalności sędziego. Kwestionowany przepis ustawy wprowadzającej uznany za zgodny z tym przepisem przez TK.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości. Kwestionowany przepis ustawy wprowadzającej uznany za zgodny z tym przepisem przez TK.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 93

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 95 § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania do decyzji o przeniesieniu sędziego NSA, gdyż nie są to decyzje administracyjne.

Konstytucja RP art. 180 ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 49

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. Nr 240, poz. 2052 art. 8 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dz.U. Nr 98, poz. 1070 art. 75 § 4

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające z Konstytucją RP (potwierdzona przez TK). Delegacja nie zmienia statusu sędziego, a decyzja o przeniesieniu może być podjęta w trakcie delegowania. Decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi, więc art. 107 § 3 kpa nie ma zastosowania. Późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 180 ust. 2 Konstytucji RP (zasada nieusuwalności sędziego). Naruszenie zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) poprzez podział sędziów NSA na kategorie. Naruszenie ochrony praw nabytych. Naruszenie art. 107 § 3 kpa (brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy jest bowiem związany oceną konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzyganej sprawy dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny. w toku delegacji nie następuje zmiana statusu sędziego, który otrzymuje jedynie uprawnienie do orzekania w innym sądzie. Decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów kpa. późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Hajn

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego, zgodność tych przepisów z Konstytucją, status sędziego w trakcie delegacji i przeniesienia, charakter decyzji o przeniesieniu/delegacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu reformy sądownictwa administracyjnego i konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z reformą sądownictwa i statusem sędziów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i konstytucyjnym.

Czy sędzia NSA mógł zostać przeniesiony do WSA wbrew swojej woli? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PO 16/04 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 16 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Hajn 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
Protokolant Ewa Wolna 
 
w sprawie z odwołania sędziego M. W. 
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego 
z dnia 1 marca 2004 r., w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 
w [...], 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 16 lutego 2006 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 1 marca 2004 r., 
wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy 
wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo 
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze 

 
 
2 
zmianami, powoływanej dalej jako ustawa Przepisy wprowadzające), przeniósł z 
dniem 15 marca 2004 r. sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego M.W. na 
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego 
Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezes Naczelnego Sądu 
Administracyjnego 
podniósł, 
iż 
podstawowym 
celem 
reformy 
sądownictwa 
administracyjnego 
było 
zapewnienie 
sprawnego 
wykonywania 
działalności 
orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych, utworzonych 
rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia 
wojewódzkich sądów administracyjnych oraz utworzenia ich siedzib i obszarów 
właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe w drodze 
przenoszenia 
sędziów 
NSA 
na 
stanowiska 
sędziowskie 
w 
odpowiednich 
wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy, który 
upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium Naczelnego 
Sądu Administracyjnego. W skład Naczelnego Sądu Administracyjnego wchodziło 
280 sędziów powołanych na te stanowiska na podstawie dotychczasowych 
przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA, Prezydent RP 
rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia liczby stanowisk 
sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz liczby wiceprezesów 
(Dz.U. Nr 26, poz. 228), ustalił liczbę stanowisk sędziowskich na 50. Wymagało to 
przeniesienia znacznej liczby powołanych wcześniej sędziów Naczelnego Sądu 
Administracyjnego do wojewódzkich sądów administracyjnych. W odniesieniu do 
przenoszonych 
sędziów 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego, 
zajmujących 
dotychczas stanowiska sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. 
ośrodkach zamiejscowych NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów 
NSA przyjęły regułę, że będą oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich 
sądach administracyjnych utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych 
ośrodków zamiejscowych NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. 
Decyzja o przeniesieniu sędziego Naczelnego Sądy Administracyjnego M. W. została 
podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania Wojewódzkiego Sądu 
Administracyjnego w [...]. 
 
W 
odwołaniu 
od 
powyższej 
decyzji 
sędzia 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego M. W. zarzuciła naruszenie art. 93, 94 § 1 oraz 95 § 1 ustawy 
Przepisy wprowadzające, art. 107 § 3 kpa oraz 180 ust. 2 i 5 i 32 Konstytucji RP i 

 
 
3 
wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do 
ponownego rozpatrzenia Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, bądź o 
uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. 
 
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, iż art. 94 § 1 ustawy Przepisy 
wprowadzające nie daje się pogodzić z treścią art. 180 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie 
z którym sędzia może być przeniesiony na inne stanowisko wbrew woli jedynie na 
mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie.  
Odwołująca podniosła ponadto zarzut naruszenia przez art. 94 § 1 ustawy 
Przepisy wprowadzające konstytucyjnej zasady równości. Naruszenie zasady 
równości polega zdaniem odwołującej na tym, iż wykonywanie obowiązków na 
stanowisku sędziego NSA w Warszawie nawet przez krótki okres czasu wyłącza 
możliwość przeniesienia na inne stanowisko, a jedynie taki sędzia może być 
delegowany 
do 
pełnienia 
obowiązków 
sędziego 
w 
wojewódzkim 
sądzie 
administracyjnym na zasadach określonych w art. 95 § 1 ustawy Przepisy 
wprowadzające. Przepis art. 94 § 1 ustawy dzieli zatem sędziów NSA na dwie 
kategorie. 
Odwołująca argumentowała także, iż Prezes NSA z nieznanych powodów 
dokonał zmiany trybu delegacji w tryb przeniesienia. Zdaniem odwołującej tryb 
delegacji wyklucza możliwość zastosowania trybu przeniesienia bez uzasadnionych 
podstaw prawnych i faktycznych. Ponadto, decyzja o delegacji nie została uchylona 
lub zmieniona. Z powyższego odwołująca wyciągnęła wniosek, iż decyzja z 1 marca 
2004 r. o przeniesieniu, podjęta w okresie obowiązywania decyzji o delegowaniu, 
rażąco narusza zasadę ochrony praw nabytych. 
Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa bowiem nie zawiera 
ona uzasadnienia odpowiadającego warunkom określonym w tym przepisie. 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania 
podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły przeniesienia 
niektórych 
sędziów 
NSA 
na 
stanowiska 
sędziów 
wojewódzkich 
sądów 
administracyjnych, 
z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. Takie 
decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale były 
konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy 
tym zostały podjęte po wypracowaniu przez Kolegium NSA zasadniczych kryteriów 
przenoszenia sędziów, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne 

 
 
4 
Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie 
wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego 
indywidualnego przypadku. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Odwołanie zostało oparte na zarzucie naruszenia art. 93, 94 § 1 i 95 § ustawy 
Przepisy wprowadzające, art. 107 § 3 kpa oraz art. 180 i 32 Konstytucji RP.  
Na wstępie należy zaznaczyć, iż – aczkolwiek z utrwalonego orzecznictwa 
Sądu Najwyższego wynika, iż sądy powszechne mogą badać zgodność z 
Konstytucją przepisów ustaw stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia 
rozpoznawanej sprawy (wyrok SN z dnia 10 stycznia 2000 r, II UKN 270/99) - 
badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy przede wszystkim do 
Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04 uznał, 
że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z art. 2, 
art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W 
uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał odniósł się do kwestii zgodności 
zakwestionowanej 
regulacji 
z 
Konstytucją 
również 
w 
aspekcie 
zasady 
nieusuwalności sędziów oraz zakresu i skali zróżnicowania statusu sędziów 
Naczelnego Sądu Administracyjnego wprowadzonego przepisami ustawy Przepisy 
wprowadzające. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uznał zarzut 
niekonstytucyjności sformułowany w odwołaniu za nieuzasadniony. Sąd Najwyższy 
jest bowiem związany oceną konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę 
prawną rozstrzyganej sprawy dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny.  
Sąd Najwyższy uznał również za nieuzasadniony zarzut naruszenia art.  94 § 
1 ustawy Przepisy wprowadzające oraz art. 107 § 3 kpa. Sąd Najwyższy podziela 
zaprezentowany w odpowiedzi na odwołanie pogląd Prezesa Naczelnego Sądu 
Administracyjnego, że w toku delegacji nie następuje zmiana statusu sędziego, który 
otrzymuje jedynie uprawnienie do orzekania w innym sądzie. A zatem w okresie 
objętym delegowaniem mogą być podejmowane w stosunku do tego sędziego 
czynności dotyczące jego stosunku służbowego, w tym przeniesienie na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 94 § 1 
ustawy, który to przepis – w zakresie wskazanym przez odwołującą – został uznany 
przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z ustawą zasadniczą. Ponadto, decyzje o 
przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu 

 
 
5 
przepisów kpa. Do uzasadnienia tych decyzji nie znajduje zatem zastosowania art. 
107 § 3 kpa. Do wydania decyzji o przeniesieniu sędziego NSA do wojewódzkiego 
sądu administracyjnego nie jest zatem konieczne uchylenie wcześniejszej decyzji o 
delegowaniu sędziego NSA do orzekania w wojewódzkim sądzie administracyjnym. 
Oznacza to, iż późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o 
delegowaniu bezprzedmiotową (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r., 
III PO 1/04 – dotychczas nie publikowany). 
 
Z powyższych względów odwołanie – jako nieuzasadnione – podlega 
oddaleniu na podstawie art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju 
sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) w związku z art. 8 § 
1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 
ze zmianami) oraz w związku z art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI