III PO 16/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego NSA od decyzji o przeniesieniu go do WSA, uznając zgodność przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego z Konstytucją.
Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego M.W. odwołał się od decyzji Prezesa NSA o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Zarzucił naruszenie Konstytucji RP (zasada nieusuwalności sędziego, równość) oraz przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał zgodność kwestionowanych przepisów z Konstytucją, oraz stwierdzając, że decyzja o przeniesieniu nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kpa.
Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) M.W. złożył odwołanie od decyzji Prezesa NSA z dnia 1 marca 2004 r. o przeniesieniu go na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Decyzja ta była elementem reformy sądownictwa administracyjnego, mającej na celu utworzenie 14 wojewódzkich sądów administracyjnych i dostosowanie liczby sędziów NSA do nowych realiów (zmniejszenie liczby etatów z 280 do 50). Sędzia M.W. zarzucił naruszenie art. 93, 94 § 1 i 95 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 107 § 3 kpa oraz art. 180 ust. 2 i 5 i 32 Konstytucji RP. Argumentował, że przeniesienie na inne stanowisko wbrew woli sędziego jest dopuszczalne tylko na mocy orzeczenia sądu, a kwestionowany przepis narusza zasadę równości, dzieląc sędziów NSA na kategorie. Podniósł również zarzut naruszenia ochrony praw nabytych oraz brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie. Stwierdził, że jest związany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2005 r. (P 20/04), który uznał art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające za zgodny z Konstytucją, w tym z zasadą nieusuwalności sędziów i zasadą równości. Sąd Najwyższy podkreślił, że delegacja nie zmienia statusu sędziego, a decyzja o przeniesieniu może być podjęta w trakcie delegowania. Ponadto, decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi, co wyklucza stosowanie art. 107 § 3 kpa. Późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające jest zgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (P 20/04), który uznał zgodność tego przepisu z Konstytucją, w tym z zasadą nieusuwalności sędziego i zasadą równości. Reforma sądownictwa administracyjnego wymagała dostosowania liczby sędziów NSA do nowych realiów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala odwołanie
Strona wygrywająca
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | sędzia (odwołujący) |
| Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 94 § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA. Uznany za zgodny z Konstytucją RP przez TK.
Konstytucja RP art. 180 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada nieusuwalności sędziego. Kwestionowany przepis ustawy wprowadzającej uznany za zgodny z tym przepisem przez TK.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości. Kwestionowany przepis ustawy wprowadzającej uznany za zgodny z tym przepisem przez TK.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 93
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 95 § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie ma zastosowania do decyzji o przeniesieniu sędziego NSA, gdyż nie są to decyzje administracyjne.
Konstytucja RP art. 180 ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 49
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. Nr 240, poz. 2052 art. 8 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dz.U. Nr 98, poz. 1070 art. 75 § 4
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające z Konstytucją RP (potwierdzona przez TK). Delegacja nie zmienia statusu sędziego, a decyzja o przeniesieniu może być podjęta w trakcie delegowania. Decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi, więc art. 107 § 3 kpa nie ma zastosowania. Późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 180 ust. 2 Konstytucji RP (zasada nieusuwalności sędziego). Naruszenie zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) poprzez podział sędziów NSA na kategorie. Naruszenie ochrony praw nabytych. Naruszenie art. 107 § 3 kpa (brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest bowiem związany oceną konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzyganej sprawy dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny. w toku delegacji nie następuje zmiana statusu sędziego, który otrzymuje jedynie uprawnienie do orzekania w innym sądzie. Decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów kpa. późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową.
Skład orzekający
Andrzej Wróbel
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego, zgodność tych przepisów z Konstytucją, status sędziego w trakcie delegacji i przeniesienia, charakter decyzji o przeniesieniu/delegacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu reformy sądownictwa administracyjnego i konkretnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z reformą sądownictwa i statusem sędziów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i konstytucyjnym.
“Czy sędzia NSA mógł zostać przeniesiony do WSA wbrew swojej woli? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III PO 16/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec Protokolant Ewa Wolna w sprawie z odwołania sędziego M. W. od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2004 r., w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 lutego 2006 r., oddala odwołanie. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 1 marca 2004 r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze 2 zmianami, powoływanej dalej jako ustawa Przepisy wprowadzające), przeniósł z dniem 15 marca 2004 r. sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego M.W. na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, iż podstawowym celem reformy sądownictwa administracyjnego było zapewnienie sprawnego wykonywania działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych, utworzonych rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz utworzenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe w drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w odpowiednich wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy, który upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skład Naczelnego Sądu Administracyjnego wchodziło 280 sędziów powołanych na te stanowiska na podstawie dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA, Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia liczby stanowisk sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz liczby wiceprezesów (Dz.U. Nr 26, poz. 228), ustalił liczbę stanowisk sędziowskich na 50. Wymagało to przeniesienia znacznej liczby powołanych wcześniej sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkich sądów administracyjnych. W odniesieniu do przenoszonych sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajmujących dotychczas stanowiska sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. ośrodkach zamiejscowych NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA przyjęły regułę, że będą oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych ośrodków zamiejscowych NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. Decyzja o przeniesieniu sędziego Naczelnego Sądy Administracyjnego M. W. została podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego M. W. zarzuciła naruszenie art. 93, 94 § 1 oraz 95 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające, art. 107 § 3 kpa oraz 180 ust. 2 i 5 i 32 Konstytucji RP i 3 wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, iż art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające nie daje się pogodzić z treścią art. 180 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym sędzia może być przeniesiony na inne stanowisko wbrew woli jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie. Odwołująca podniosła ponadto zarzut naruszenia przez art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające konstytucyjnej zasady równości. Naruszenie zasady równości polega zdaniem odwołującej na tym, iż wykonywanie obowiązków na stanowisku sędziego NSA w Warszawie nawet przez krótki okres czasu wyłącza możliwość przeniesienia na inne stanowisko, a jedynie taki sędzia może być delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w wojewódzkim sądzie administracyjnym na zasadach określonych w art. 95 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające. Przepis art. 94 § 1 ustawy dzieli zatem sędziów NSA na dwie kategorie. Odwołująca argumentowała także, iż Prezes NSA z nieznanych powodów dokonał zmiany trybu delegacji w tryb przeniesienia. Zdaniem odwołującej tryb delegacji wyklucza możliwość zastosowania trybu przeniesienia bez uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych. Ponadto, decyzja o delegacji nie została uchylona lub zmieniona. Z powyższego odwołująca wyciągnęła wniosek, iż decyzja z 1 marca 2004 r. o przeniesieniu, podjęta w okresie obowiązywania decyzji o delegowaniu, rażąco narusza zasadę ochrony praw nabytych. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa bowiem nie zawiera ona uzasadnienia odpowiadającego warunkom określonym w tym przepisie. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy tym zostały podjęte po wypracowaniu przez Kolegium NSA zasadniczych kryteriów przenoszenia sędziów, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne 4 Sędziów tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego indywidualnego przypadku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Odwołanie zostało oparte na zarzucie naruszenia art. 93, 94 § 1 i 95 § ustawy Przepisy wprowadzające, art. 107 § 3 kpa oraz art. 180 i 32 Konstytucji RP. Na wstępie należy zaznaczyć, iż – aczkolwiek z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż sądy powszechne mogą badać zgodność z Konstytucją przepisów ustaw stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy (wyrok SN z dnia 10 stycznia 2000 r, II UKN 270/99) - badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją należy przede wszystkim do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04 uznał, że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał odniósł się do kwestii zgodności zakwestionowanej regulacji z Konstytucją również w aspekcie zasady nieusuwalności sędziów oraz zakresu i skali zróżnicowania statusu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wprowadzonego przepisami ustawy Przepisy wprowadzające. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uznał zarzut niekonstytucyjności sformułowany w odwołaniu za nieuzasadniony. Sąd Najwyższy jest bowiem związany oceną konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzyganej sprawy dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd Najwyższy uznał również za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 94 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające oraz art. 107 § 3 kpa. Sąd Najwyższy podziela zaprezentowany w odpowiedzi na odwołanie pogląd Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w toku delegacji nie następuje zmiana statusu sędziego, który otrzymuje jedynie uprawnienie do orzekania w innym sądzie. A zatem w okresie objętym delegowaniem mogą być podejmowane w stosunku do tego sędziego czynności dotyczące jego stosunku służbowego, w tym przeniesienie na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 94 § 1 ustawy, który to przepis – w zakresie wskazanym przez odwołującą – został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z ustawą zasadniczą. Ponadto, decyzje o przeniesieniu lub delegacji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu 5 przepisów kpa. Do uzasadnienia tych decyzji nie znajduje zatem zastosowania art. 107 § 3 kpa. Do wydania decyzji o przeniesieniu sędziego NSA do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest zatem konieczne uchylenie wcześniejszej decyzji o delegowaniu sędziego NSA do orzekania w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Oznacza to, iż późniejsza decyzja o przeniesieniu czyni wcześniejszą decyzję o delegowaniu bezprzedmiotową (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r., III PO 1/04 – dotychczas nie publikowany). Z powyższych względów odwołanie – jako nieuzasadnione – podlega oddaleniu na podstawie art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) w związku z art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zmianami) oraz w związku z art. 75 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zmianami).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI