III PO 10/10

Wyrok z dnia 3 lutego 2011 r. 
III PO 10/10 
 
Prokurator, który zrzekł się stanowiska z powodu powołania do pełnienia 
funkcji w organach państwowych, ma prawo powrotu na poprzednio zajmowa-
ne stanowisko, choćby przyczyna zrzeczenia się stanowiska nie została wska-
zana bezpośrednio w piśmie zawierającym to oświadczenie (art. 65a ust. 2 
ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. 
Nr 7, poz. 39 ze zm.). 
 
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski 
(sprawozdawca), Andrzej Wróbel. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy 
ze skargi Jacka Z. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia 7 października 2010 r. 
[...] o nieuwzględnieniu prośby skarżącego o ponowne powołanie go na stanowisko 
prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. 
 
u c h y l i ł   zaskarżoną decyzję i przekazał Prokuratorowi Generalnemu 
sprawę do ponownego rozpoznania. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. Jacek Z. w piśmie z dnia 13 grudnia 
2007 r. - powołując się na art. 16 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o 
prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.) - zrzekł się stano-
wiska prokuratora i wniósł o skrócenie terminu wygaśnięcia stosunku służbowego z 
dniem 31 grudnia 2007 r. Prokurator Generalny - pismem z dnia 2 stycznia 2008 r., 
uwzględniając powyższe zrzeczenie się stanowiska na podstawie art. 16 ust. 3 
ustawy o prokuraturze - odwołał Jacka Z. ze stanowiska prokuratora Prokuratury 
Okręgowej w K.; nie wyraził natomiast zgody na wcześniejsze wygaśnięcie stosunku 
służbowego. 

 
2
Pismem z dnia 13 maja 2010 r. Jacek Z., powołując się na art. 65a ust. 2 
ustawy o prokuraturze zwrócił się do Prokuratora Generalnego z wnioskiem o powo-
łanie na stanowisko prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. W uzasadnieniu powo-
łał się na to, że jego stosunek służbowy ustał z powodu zrzeczenia się stanowiska 
prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. i mianowania na funkcjonariusza Centralne-
go Biura Antykorupcyjnego. Prokurator Generalny pismem z dnia 7 października 
2010 r. nie uwzględnił powyższego wniosku. Stwierdził, że zrzeczenie się przez 
Jacka Z. stanowiska prokuratora i zwolnienie go z tego stanowiska nastąpiło na pod-
stawie art. 16 ust. 3 i ust. 4 ustawy o prokuraturze, nie nastąpiło natomiast w trybie 
przewidzianym w art. 65a ustawy o prokuraturze. 
Powyższą decyzję Jacek Z. zaskarżył na podstawie art. 65a ust. 4 ustawy o 
prokuraturze skargą do Sądu Najwyższego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji 
oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prokuratorowi Generalnemu. 
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Centralne Biuro Antykorupcyjne, 
zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antyko-
rupcyjnym (Dz.U. Nr 104, poz. 708 ze zm.), jest urzędem administracji rządowej. Jest 
zatem jednocześnie organem państwowym w rozumieniu art. 65a ust. 1 ustawy o 
prokuraturze. W maju 2007 r. skarżący otrzymał propozycję objęcia stanowiska Na-
czelnika Wydziału Operacyjno - Śledczego Zarządu Operacji Regionalnych Central-
nego Biura Antykorupcyjnego w K. Zgodził się na tę propozycję, ponieważ uznał, że 
doświadczenie, jakie może uzyskać pracując w CBA, wykorzysta w przyszłości po 
powrocie na stanowisko prokuratura. O tym, że zamierza podjąć służbę w CBA wie-
dzieli przełożeni i współpracownicy oraz koledzy z pracy. Wiedzieli oni również o za-
miarze skarżącego jego późniejszego powrotu na stanowisko prokuratura. Stosunek 
służbowy prokuratora uległ rozwiązaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r., a już w dniu 18 
kwietnia 2008 r. Jacek Z. został mianowany funkcjonariuszem Centralnego Biura 
Antykorupcyjnego - Naczelnika Wydziału Operacyjno - Śledczego Zarządu Operacji 
Regionalnych Delegatury w K. Podejmując decyzję o zrzeczeniu się stanowiska 
prokuratora miał on na uwadze zagwarantowaną mu ustawowo możliwość powrotu 
do prokuratury. 
W ocenie skarżącego, przepis art. 65a ust. 1 ustawy o prokuraturze nie sta-
nowi odrębnej podstawy do rozwiązania stosunku pracy prokuratora. Określa on je-
dynie obowiązek ciążący na prokuratorze zrzeczenia się stanowiska prokuratora w 
razie powołania do pełnienia funkcji w organach wymienionych w tym przepisie. Je-

 
3
dyną natomiast normą mogącą stanowić podstawę odwołania prokuratora ze stano-
wiska w okolicznościach wskazanych w art. 65a ust. 1 ustawy o prokuraturze jest art. 
16 ust. 3 tej ustawy. Chociaż wykładnia językowa art. 65a ust. 1 ustawy o prokuratu-
rze wskazuje na to, że zrzeczenie się przez prokuratora stanowiska w związku z 
obejmowaniem funkcji, o której mowa w art. 65a ust. 1 ustawy o prokuraturze, po-
winno nastąpić po uprzednim mianowaniu albo powołaniu na stanowisko w organie 
państwowym, to taka kolejność czynności związanych z rozwiązaniem dotychczaso-
wego stosunku pracy i nawiązaniem nowego, między innymi w przypadku pełnienia 
funkcji w CBA, pozostawałaby w sprzeczności z art. 49 ust. 1 ustawy o prokuraturze 
oraz z art. 72 ust. 1 ustawy o CBA. Według Jacka Z. art. 65a ust. 2 ustawy o proku-
raturze identycznie, jak art. 98 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych zapewnia 
prokuratorowi prawo powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko. Prawo to ma 
charakter bezwzględny (przy spełnieniu pozostałych przesłanek, o których mowa w 
art. 65a ust. 3 ustawy o prokuraturze - por. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski: 
Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. 
Komentarz [red. J. Gudowski], wyd. 2, Warszawa 2010, teza 3, s. 395). Jest to prawo 
o charakterze podmiotowym przysługujące zarówno prokuratorowi jak i sędziemu 
(por. uwagi zawarte w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 1991 r., 
W 2/91, OTK 1991 nr 1, poz. 20).  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
W zawartej w piśmie z dnia 7 października 2010 r. odmowie powołania Jacka 
Z. na poprzednio zajmowane stanowisko Prokurator Generalny stwierdza, że nie 
podlegał zastosowaniu wnioskowany przez zainteresowanego tryb powrotu na po-
przednie stanowisko (art. 65a ustawy o prokuraturze), bo zrzeczenie się stanowiska i 
zwolnienie z niego nastąpiło na podstawie art.16 ust. 3 i 4 ustawy o prokuraturze. 
Według takiego ujęcia przesłanek odmowy powołania na poprzednio zajmowane 
stanowisko należy przyjąć, że Prokurator Generalny nie ustalał albo uznał ustalenie 
za bezprzedmiotowe tego czy zachodziła wskazana przez wnioskodawcę przyczyna 
zrzeczenia się stanowiska prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. Decydujące było 
wyłącznie to, że w akcie zrzeczenia się stanowiska i dotyczącym tego zrzeczenia 
akcie odwołania ze stanowiska wymienia się przepisy art. 16 ustawy o prokuraturze. 
Zrekonstruowane - jak wyżej - stanowisko Prokuratora Generalnego nie odpowiada 

 
4
powołanym przepisom. W szczególności - jak trafnie podniesiono w odwołaniu - nie-
słusznie Prokurator Generalny zdaje się upatrywać w zastosowaniu art.16 ustawy o 
prokuraturze swoistego kontratypu dla prawa prokuratora do powrotu na poprzednio 
zajmowane stanowisko, którego się zrzekł z przyczyn określonych w art. 65a ust. 1 
ustawy o prokuraturze. Przeciwstawienie wskazanych przepisów nie jest uprawnione, 
a wręcz sprzeciwia się ich sensowi normatywnemu. Wynikająca z art. 16 ust. 3 
ustawy o prokuraturze kompetencja Prokuratura Generalnego do odwołania proku-
ratora jednostki organizacyjnej prokuratury, który zrzekł się stanowiska prokuratora 
odnosi się do aktu zrzeczenia, będącego autonomicznym wyrazem woli prokuratora. 
Wola ta jest uwzględniana przez Prokuratora Generalnego, który odwołuje prokurato-
ra zrzekającego się stanowiska i może określić - jeżeli jest taki wniosek - skrócenie 
przewidzianego terminu wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 16 ust. 4 ustawy o 
prokuraturze). Określonej w przepisach art. 16 ustawy o prokuraturze relacji między 
zrzeczeniem się przez prokuratora stanowiska a następującym w konsekwencji od-
wołaniem nie modyfikują postanowienia art.65a ustawy o prokuraturze. W tym ostat-
nim przepisie unormowany jest szczególny przypadek zrzeczenia się stanowiska 
prokuratura, ze względu na powołanie (wybranie) na określone stanowisko poza pro-
kuraturą, między innymi w razie powołania do pełnienia funkcji w organach państwo-
wych. W tak określonych w art. 65a ust.1 ustawy sytuacjach, prokurator z jednej 
strony jest zobowiązany zrzec się swojego stanowiska ale z drugiej strony - ma za-
gwarantowane prawo powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko. Ustawowa 
gwarancja powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko ma charakter bezwzględny 
jeżeli przerwa w pełnieniu obowiązków prokuratora nie przekracza 9 lat. Prokurator 
Generalny nie może - jak to wynika z art. 65a ust. 3 ustawy o prokuraturze - odmówić 
powołania „powracającego” prokuratora na poprzednio zajmowane stanowisko „nie-
zależnie od liczby stanowisk prokuratorskich w danej powszechnej jednostce organi-
zacyjnej prokuratury”; jedynym powodem odmowy mogłoby być tylko niespełnienie 
warunków wymaganych do powołania na stanowisko prokuratora. 
W związku z rozważanym stanowiskiem zajętym w sprawie przez Prokuratora 
Generalnego należy zwrócić uwagę na to, że zagwarantowane prawo prokuratora do 
powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko zależy od tego, czy zrzekł się on sta-
nowiska z przyczyny powołania do pełnienia funkcji w organach państwowych (por. 
art. 65a ust.2 zdanie pierwsze ustawy). Chodzi o „przyczynę”, czyli czynnik, który był 
powodem zrzeczenia się stanowiska prokuratora, że zrzeczenie się stanowiska wy-

 
5
niknęło w związku z powołaniem do pełnienia funkcji w organie państwowym. O tym 
czy zachodzi wymagany związek „przyczyny” zrzeczenia się stanowiska prokuratora 
rozstrzygają okoliczności faktyczne. Nie można zagwarantowanego prawa prokurato-
ra powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko uzależnić od spełnienia warunków 
w ustawie nieokreślonych. W szczególności, w świetle brzmienia art. 65a ust. 1 i ust. 
2 ustawy o prokuraturze i sensu normatywnego prawa powrotu na poprzednio zajmo-
wane stanowisko prokuratora, „który zrzekł się stanowiska z przyczyn określonych w 
ust. 1”, bezpodstawne byłoby uzależnianie realizacji tak określonego prawa od nie-
przewidzianych wymagań formalnych, na przykład wymagania ażeby w piśmie zgła-
szającym zrzeczenie się stanowiska została już wyraźnie sprecyzowana przyczyna 
tego zrzeczenia. W uregulowaniu przesłanki „prawa powrotu” - o czym była wyżej 
mowa - nie ma ograniczenia formalnego (co do formy) aktu zrzeczenia się stanowi-
ska, w szczególności zastosowanie przedmiotowej instytucji z zakresu statusu proku-
ratora nie zostało uzależnione od tego w jakiej formie prokurator dokonał zrzeczenia 
się stanowiska w związku z powołaniem do pełnienia funkcji w organie państwowym. 
O tym więc, czy zrzeczenie się prokuratora Jacka Z. nie nastąpiło z przyczyny po-
wołania go do pełnienia funkcji w organie państwowym nie można było rozstrzygać 
wyłącznie w oparciu o pismo wyrażające zrzeczenie się stanowiska, w którym nie 
określono przyczyny tego zrzeczenia, bez rozpatrzenia okoliczności, na które powo-
łuje się Jacek Z., wskazujących na istnienie bezpośredniego związku zrzeczenia się 
przez niego stanowiska z powołaniem go na funkcję w Centralnym Biurze Antykorup-
cyjnym. 
Z powyższych względów na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 
65a ust. 4 ustawy o prokuraturze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.  
========================================