III PO 10/04

Sygn. akt III PO 10/04 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 8 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wasilewski (przewodniczący) 
SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Barbara Wagner 
 
Protokolant Edyta Jastrzębska 
 
w sprawie z odwołania Z. Z. 
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego 
w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […], 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 8 lutego 2006 r., 
 
 
oddala odwołanie. 
 
Uzasadnienie 
 
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 1 marca 2004 r. 
wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy 
wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – 
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 

 
 
2 
ze zm.) przeniósł z dniem 15 marca 2004 r. sędziego Naczelnego Sądu 
Administracyjnego 
Z. 
Z. 
na 
stanowisko 
sędziego 
wojewódzkiego 
sądu 
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […]. W 
uzasadnieniu decyzji Prezes NSA podniósł, że podstawowym celem reformy 
sądownictwa administracyjnego było zapewnienie sprawnego wykonywania 
działalności orzeczniczej przez 14 wojewódzkich sądów administracyjnych, 
utworzonych rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie 
utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i 
obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652). Osiągnięcie tego celu było możliwe 
w drodze przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziowskie w odpowiednich 
wojewódzkich sądach administracyjnych na podstawie art. 94 § 1 ustawy, który 
upoważnia Prezesa NSA do przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium NSA.  
W skład NSA wchodziło 280 sędziów powołanych na te stanowiska na 
podstawie dotychczasowych przepisów. Na wniosek Zgromadzenia Ogólnego 
Sędziów NSA Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie 
ustalenia liczby stanowisk sędziowskich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym 
oraz liczby wiceprezesów (Dz. U. Nr 26, poz. 228) ustalił liczbę stanowisk 
sędziowskich na 50. W konsekwencji – potrzebne stało się przeniesienie znacznej 
liczby 
powołanych 
wcześniej 
sędziów 
NSA 
do 
wojewódzkich 
sądów 
administracyjnych.  
Właśnie wobec sędziów NSA, zajmujących dotychczas stanowiska 
sędziowskie w zniesionych z dniem 1 stycznia 2004 r. ośrodkach zamiejscowych 
NSA, Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA przyjęły regułę, że będą 
oni wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych 
utworzonych w miejscowościach siedzib zniesionych ośrodków zamiejscowych 
NSA, w których sędziowie dotychczas pełnili służbę. Decyzja o przeniesieniu 
sędziego NSA Z. Z. została podjęta w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania 
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […].  
 
W odwołaniu Sędzia NSA Z.Z. zarzucił powyższej decyzji niezgodność z art. 
94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – 
Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed 

 
 
3 
sądami administracyjnymi oraz z art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 i art. 180 Konstytucji. 
Oprócz naruszenia wskazanych przepisów odwołujący zarzucił, że art. 94 § 1 
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o 
ustroju sądów administracyjnych rozpatrywanemu łącznie z art. 93 i art. 95 tej 
ustawy  jest sprzeczny z wymienionymi  przepisami Konstytucji. Na podstawie art. 
94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sędzia NSA może być przeniesiony przez 
Prezesa NSA, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu, na stanowisko sędziego 
wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której dotychczas pełnił 
służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującemu 
sędziemu NSA. Zwrot „po zasięgnięciu opinii”, zdaniem odwołującego się, oznacza 
podjęcie zindywidualizowanego aktu opiniowania. Do wydania tak pojmowanej 
opinii nie doszło, o czym świadczy treść osnowy decyzji Prezesa NSA, oraz jej 
uzasadnienie w którym  powołano się jedynie ogólnikowo na „przyjęcie reguły” 
przez Kolegium NSA i Zgromadzenie Ogólne sędziów tego sądu. Z kolei 
niekonstytucyjność wskazanych w odwołaniu przepisów polega na odebraniu 
przenoszonym sędziom nabytych uprawnień prawa do przejścia w stan spoczynku 
po ukończeniu 60 roku życia w razie przepracowania nie mniej niż 9 lat na 
stanowisku sędziego NSA. Nadto, zdaniem odwołującego się, za sprzeczne z 
Konstytucją należy uznać dyskrecjonalne, pozostające poza ramami ustawowo 
wymaganego opiniowania, „dekretowanie” przez Prezesa NSA obsady personalnej 
w NSA i w sądach niższej instancji. Bez przedstawienia jakichkolwiek kryteriów i 
racji merytorycznych, w sposób arbitralny, w stosunku do niektórych sędziów NSA 
zastosowano regulację z art. 95 § 1 (delegowanie), a w stosunku do innych 
sędziów mniej korzystny i odbierający nabyte prawa reżim art. 94 § 1 ustawy z dnia 
30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów 
administracyjnych (przeniesienie).     
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o oddalenie odwołania 
podkreślając jednocześnie, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły 
przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów 
administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. 
Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały  zasad konstytucyjnych, ale były 

 
 
4 
konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy 
tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia 
sędziów przez Kolegium NSA, które zostały zaakceptowane przez Zgromadzenie 
Ogólne tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie 
wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego 
indywidualnego przypadku. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
 
Rozpatrywana sprawa jest podobna w jej istotnych aspektach przedmiotu i 
problemów prawnych wynikających ze stanowisk odwołujących się sędziów NSA z 
jednej strony i Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z drugiej, do spraw, 
które zostały już rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Najwyższego, w każdym wypadku 
oddalającymi odwołanie (np. wyroki z dnia 12 stycznia 2006 r.  w  sprawach III PO 
1 /04 i III  PO 3/04).  
 
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę  z odwołania 
sędziego Z. Z. – z przyczyn zasadniczo podobnych do tych, które zostały 
wyczerpująco przedstawione w  uzasadnieniach do wyroków wyżej wymienionych, 
uznał, że odwołanie nie ma usprawiedliwionych   podstaw. Wobec szczegółowego 
już przedstawienia występujących w sprawach tego rodzaju problemów prawnych i 
związanej z tym argumentacji przemawiającej na korzyść stanowiska   Prezesa 
Naczelnego Sądu Administracyjnego można w niniejszej sprawie poprzestać na 
wskazaniu kwestii zasadniczych. 
 
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04, orzekł  
że art. 94 § 1 ustawy jest zgodny z art. 2, art. 32, art. 178 ust. 1 oraz art. 180 
Konstytucji. Przesądza to rozstrzygnięcie postawionego w odwołaniu problemu 
zgodnie ze stanowiskiem  Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jego 
kompetencja do skutecznego przeniesienia sędziego tego Sądu na stanowisko 
sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego  do wojewódzkiego sądu 
administracyjnego, w którym dotychczas pełnił służbę  jest zgodna z Konstytucją. 
 
Odnośnie zarzutu, że  Prezes NSA nie zasięgnął opinii Kolegium tego Sądu 
przede wszystkim należy zauważyć, że przeniesienie sędziego NSA do 
wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art.  94 § 1  ustawy nie jest 

 
 
5 
decyzją 
administracyjną 
w 
rozumieniu 
przepisów 
Kodeksu 
postępowania 
administracyjnego, wobec czego przy jej podejmowaniu nie ma zastosowania art. 
106 
k.p.a. 
Poza 
tym, 
reguły 
przenoszenia 
sędziów 
Naczelnego 
Sądu 
Administracyjnego 
do 
wojewódzkich 
sądów 
administracyjnych 
zostały 
wypracowane podczas posiedzeń Kolegium oraz spotkań odbywanych  z 
zainteresowanymi sędziami. Zasady te zostały następnie zaakceptowane przez 
Kolegium, a także przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu 
Administracyjnego w dniu 9 lutego 2004 r. Zasady przenoszenia sędziów NSA do 
wojewódzkich sądów administracyjnych znane były przez wszystkich sędziów NSA.  
Na posiedzeniu Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 23 lutego 
2004 r. organ ten – w obecności przedstawicieli wszystkich Ośrodków 
Zamiejscowych – zaopiniował przeniesienie poszczególnych sędziów.  Przyjęty tryb  
procedowania – konsultowany, uzgadniany, a także zaakceptowany przez całe 
środowisko sędziowskie sędziów NSA zapewnił niezbędne standardy także w 
aspekcie  pożądanej  indywidualizacji formułowania opinii.  Należy zatem przyjąć, 
że przewidziany w art. 94 § 1 ustawy wymóg zasięgnięcia opinii Kolegium 
Naczelnego Sądu Administracyjnego został dochowany. 
 
Uprawnione organy Naczelnego Sądu Administracyjnego – Kolegium tego 
Sądu i Zgromadzenie Ogólne jego sędziów – za zasadnicze kryterium przeniesienia 
sędziego  do wojewódzkiego sądu administracyjnego przyjęły zachowanie 
dotychczasowego miejsca orzekania. Nie było to kryterium niesprawiedliwe. 
Zagwarantowało ono sędziom – przy pozostawieniu im prawa do wynagrodzenia i 
tytułu przysługującego sędziemu NSA  - stabilizację sytuacji także w zakresie 
zgodności miejsc pracy i zamieszkania. Z drugiej strony, co nie mniej istotne, 
zapewniało racjonalną i bezwzględnie konieczną w państwie prawnym ciągłość 
orzekania  w nowym systemie sądownictwa administracyjnego. Nie bez 
pozytywnego znaczenia  jest też argument zaprezentowany przez Prezesa 
Naczelnego Sądu Administracyjnego, że  indywidualna ocena wypełniania 
obowiązków służbowych „a w tym zwłaszcza działalności  orzeczniczej sędziego” 
byłaby połączona ze znacznymi trudnościami ażeby nie naruszyć w tych ocenach 
niezawisłości sędziowskiej, skoro szło tylko o przeniesienie sędziego z powodu 
zmiany ustroju sądów.  

 
 
6 
 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.