III PK 94/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki Honoraty J. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie. Powódka domagała się przywrócenia do pracy i odszkodowania, zarzucając naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę (art. 39 i 30 § 4 k.p.) oraz mobbing. Wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło 12 maja 2004 r. z powodu zmniejszenia liczby oddziałów w szkole. Sąd Okręgowy uznał, że art. 39 k.p. nie chronił powódki, ponieważ okres ochronny rozpocząłby się dopiero 1 września 2004 r., a także nie stwierdził naruszenia art. 30 § 4 k.p. ani mobbingu. Sąd Najwyższy w skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie art. 39 k.p. i art. 943 k.p. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. W kwestii mobbingu, Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, a powódka nie wykazała błędnej wykładni art. 943 k.p. Sąd podkreślił, że prowadzenie zajęć na korytarzu czy prowadzenie ich z chłopcami i dziewczynkami nie stanowi mobbingu, a zarzut próby otrucia stołowników nie został udowodniony. Odnosząc się do art. 39 k.p., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nowelizacja z dnia 1 czerwca 2004 r. wydłużyła okres ochronny do czterech lat, ale dotyczy ona wypowiedzeń złożonych po tej dacie. Wypowiedzenie złożone 12 maja 2004 r. rozpoczęło swój bieg z chwilą dojścia do wiadomości pracownicy, a nie od 1 czerwca 2004 r., co oznaczało, że nie objęło jej wydłużone okresy ochronne. Sąd Najwyższy oddalił kasację i zasądził koszty pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu złożenia wypowiedzenia umowy o pracę w kontekście zmian przepisów o ochronie przedemerytalnej oraz stosowania art. 39 k.p. w przypadku wypowiedzeń złożonych przed datą nowelizacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących ochrony przedemerytalnej i momentu złożenia wypowiedzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czteroletni okres zakazu wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym (art. 39 k.p. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 1 czerwca 2004 r.) ma zastosowanie do wypowiedzenia złożonego przed tą datą, nawet jeśli okres wypowiedzenia przypada w czasie obowiązywania nowych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czteroletni okres ochronny wynikający ze znowelizowanego art. 39 k.p. ma zastosowanie wyłącznie do wypowiedzeń złożonych po dniu 1 czerwca 2004 r. Wypowiedzenie złożone przed tą datą rozpoczyna swój bieg z chwilą dojścia do wiadomości pracownika i nie jest objęte nowym okresem ochronnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością prawną złożoną w momencie dojścia do adresata i rozpoczęcia biegu okresu wypowiedzenia. Nowelizacja art. 39 k.p. z dnia 1 czerwca 2004 r. wydłużyła okres ochronny do czterech lat, ale dotyczy ona wypowiedzeń złożonych po tej dacie. Wypowiedzenie złożone przez pracodawcę przed 1 czerwca 2004 r. nie podlegało nowym, wydłużonym przepisom ochronnym, nawet jeśli okres wypowiedzenia przypadał po tej dacie.
Czy działania pracodawcy, takie jak prowadzenie zajęć wychowania fizycznego na korytarzu, prowadzenie ich z chłopcami i dziewczynkami, czy zarzuty dotyczące próby otrucia stołowników, mogą zostać zakwalifikowane jako mobbing w rozumieniu art. 943 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazane działania nie spełniają definicji mobbingu. Ciężar udowodnienia mobbingu spoczywa na pracowniku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że opisane przez powódkę sytuacje nie nosiły znamion uporczywego i długotrwałego nękania lub zastraszania, które miałyby na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika. Prowadzenie zajęć na korytarzu dotyczyło wszystkich nauczycieli, a zarzut próby otrucia stołowników nie został poparty dowodami. Sąd podkreślił, że ocena materiału dowodowego w zakresie mobbingu należy do sądów niższych instancji, a skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Honorata J. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Szkół Ogólnokształcących[...] w C. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa-Sąd Okręgowy w Lublinie | organ_państwowy | pozwany (w zakresie kosztów) |
| Elżbieta W. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Zakaz wypowiadania umów o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż dwa lata do nabycia prawa do emerytury. Po nowelizacji z 1 czerwca 2004 r. okres ten wydłużono do czterech lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Okres ochronny ma zastosowanie do wypowiedzeń złożonych po dacie nowelizacji.
k.p. art. 943
Kodeks pracy
Definicja mobbingu jako działań lub zachowań polegających na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujących zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie, izolowanie lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Sąd uznał, że działania pracodawcy nie spełniały tej definicji.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § § 4
Kodeks pracy
W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, pracodawca powinien wskazać przyczyny wypowiedzenia. Sąd uznał, że dobór pracowników do zwolnienia został przeprowadzony prawidłowo.
Karta Nauczyciela art. 20 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Podstawa wypowiedzenia umowy o pracę z powodu zmniejszenia liczby oddziałów w szkole.
Karta Nauczyciela art. 88 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Określa warunki nabycia prawa do nauczycielskiej emerytury.
u.ś.p. art. 13
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Zmiana art. 39 k.p. i wydłużenie okresu ochronnego do czterech lat.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Moment dojścia oświadczenia woli do drugiej strony w taki sposób, że mogła się z nim zapoznać (w związku z art. 300 k.p.).
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej błędnej wykładni lub naruszenia prawa materialnego.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie złożone przed 1 czerwca 2004 r. nie podlegało nowemu, czteroletniemu okresowi ochronnemu wynikającemu ze znowelizowanego art. 39 k.p. • Działania pracodawcy nie spełniały definicji mobbingu. • Zarzuty dotyczące mobbingu opierały się na ocenie dowodów, co nie jest dopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Ciężar udowodnienia mobbingu spoczywał na pracownicy.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie złożone 12 maja 2004 r. powinno być objęte czteroletnim okresem ochronnym ze znowelizowanego art. 39 k.p., ponieważ okres wypowiedzenia rozpoczął bieg od 1 czerwca 2004 r. • Pracownica była mobbowana przez pracodawcę.
Godne uwagi sformułowania
Ochrona trwałości stosunku pracy pracownika w wieku przedemerytalnym polega bowiem na zakazie złożenia przez pracodawcę wypowiedzenia umowy w oznaczonym okresie, a nie na zakazie wystąpienia w tym okresie skutku wypowiedzenia (czyli rozwiązania stosunku pracy) złożonego przed rozpoczęciem okresu ochronnego. • Wypowiedzenie jest bowiem złożone i rozpoczyna swój bieg z chwilą dojścia do wiadomości drugiej strony stosunku pracy w taki sposób, że mogła się z nim zapoznać (art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p.). • Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu złożenia wypowiedzenia umowy o pracę w kontekście zmian przepisów o ochronie przedemerytalnej oraz stosowania art. 39 k.p. w przypadku wypowiedzeń złożonych przed datą nowelizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących ochrony przedemerytalnej i momentu złożenia wypowiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - ochrony przedemerytalnej i momentu wejścia w życie zmian przepisów, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnienie, kiedy wypowiedzenie jest 'złożone', ma kluczowe znaczenie praktyczne.
“Kiedy wypowiedzenie umowy o pracę chroni przed zwolnieniem? Kluczowa data i co z nią zrobić.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.