III PK 7/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia nauczycielki (M. S.) o dopuszczenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przeciwko Zespołowi Szkół Publicznych w R. Powódka, po wygraniu konkursu na stanowisko dyrektora, została zatrudniona na czas nieokreślony na stanowisku nauczyciela. Po zakończeniu kadencji dyrektorskiej szkoła zakwestionowała ważność umowy o pracę, twierdząc, że powinna być zawarta na czas określony. Sąd Rejonowy w S. uznał umowę za ważną, mimo błędów, powołując się na zasady prawa pracy korzystniejsze dla pracownika, i nakazał dopuszczenie powódki do pracy oraz zasądził wynagrodzenie. Sąd Okręgowy w S. utrzymał wyrok w mocy, uznając powódkę za pozostającą w gotowości do pracy, nawet po podjęciu zatrudnienia zastępczego u innego pracodawcy, ze względu na konieczność utrzymania się. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, oddalił ją, podkreślając, że skarga kasacyjna nie może kwestionować ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Sąd Najwyższy potwierdził, że umowa o pracę na czas nieokreślony, mimo że mogła być zawarta na czas określony, nie jest z tego powodu nieważna, a powódka skutecznie manifestowała gotowość do pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ważności umów o pracę zawartych z naruszeniem przepisów dotyczących okresu ich trwania, jeśli są korzystniejsze dla pracownika, a także interpretacja pojęcia gotowości do pracy w przypadku pracownika niedopuszczonego do pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela i zatrudnienia w jednostce samorządowej, ale jego zasady dotyczące ważności umów i gotowości do pracy mogą mieć szersze zastosowanie w prawie pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony z nauczycielem, który powinien być zatrudniony na czas określony (np. na okres pełnienia funkcji dyrektora), jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony, nawet jeśli powinna być zawarta na czas określony, nie jest z tego powodu nieważna, zwłaszcza jeśli zawiera postanowienia korzystniejsze dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że wadliwość umowy w zakresie okresu jej obowiązywania nie prowadzi do jej nieważności, jeśli nie narusza to przepisów prawa pracy lub zasad współżycia społecznego. Zastosowanie art. 18 § 1 i 2 k.p. oznacza, że postanowienia umowy o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, a jeśli są korzystniejsze, są wiążące.
Czy pracownik, który został niedopuszczony do pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a następnie podjął zatrudnienie u innego pracodawcy w celu uzyskania środków na życie, pozostaje w gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. i ma prawo do wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik pozostaje w gotowości do pracy, jeśli manifestuje swoją gotowość do powrotu do pracy u pierwotnego pracodawcy i jest fizycznie i psychicznie zdolny do jej wykonywania, a podjęcie zatrudnienia u innego pracodawcy nie wyklucza skutecznego zgłoszenia gotowości do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zgłoszenie gotowości do pracy może nastąpić przez każde zachowanie pracownika objawiające jego zamiar powrotu do pracy. Podjęcie zatrudnienia u innego pracodawcy w celu uzyskania środków na życie nie wyklucza pozostawania w gotowości do pracy u pierwotnego pracodawcy, jeśli pracownik jest gotów natychmiast odejść od nowego pracodawcy w przypadku dopuszczenia go do pracy przez pierwotnego pracodawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Szkół Publicznych w R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 18 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. W przypadku postanowień korzystniejszych dla pracownika, są one wiążące.
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za czas gotowości do pracy. Sąd uznał, że powódka pozostawała w gotowości do pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej z powodu sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał, że wadliwa umowa o pracę nie jest nieważna na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej nie może dotyczyć ustaleń faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy po oddaleniu skargi kasacyjnej.
u.s.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o systemie oświaty
Wymóg, aby dyrektorem szkoły był nauczyciel mianowany lub dyplomowany.
u.s.o. art. 36a
Ustawa o systemie oświaty
Organ prowadzący szkołę powierza stanowisko dyrektora.
k.n. art. 10 § ust. 7
Karta Nauczyciela
Wspomniany w kontekście zatrudnienia na czas określony.
k.n. art. 58
Karta Nauczyciela
Wspomniany w kontekście zatrudnienia na podstawie mianowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę na czas nieokreślony, mimo że powinna być na czas określony, jest ważna, jeśli jest korzystniejsza dla pracownika. • Pracownik niedopuszczony do pracy z winy pracodawcy, który manifestuje gotowość do pracy i podejmuje zatrudnienie zastępcze, nadal ma prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. • Sąd Najwyższy nie bada ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanych przez sądy niższych instancji w ramach skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy o pracę z powodu zawarcia jej na czas nieokreślony zamiast na czas określony. • Brak gotowości do pracy po podjęciu zatrudnienia u innego pracodawcy. • Naruszenie przepisów postępowania przez sądy niższych instancji (np. orzekanie ponad żądanie, brak uwzględnienia nowych dowodów).
Godne uwagi sformułowania
Z faktu, że umowa jest niekorzystna dla strony pozwanej nie można wnosić, że jest ona nieważna. • Podjęcie zatrudnienia u innego pracodawcy nie wyklucza skutecznego zgłoszenia przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy. • Skarga kasacyjna nie może być podstawą zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skład orzekający
Beata Gudowska
przewodniczący
Jerzy Kuźniar
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ważności umów o pracę zawartych z naruszeniem przepisów dotyczących okresu ich trwania, jeśli są korzystniejsze dla pracownika, a także interpretacja pojęcia gotowości do pracy w przypadku pracownika niedopuszczonego do pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela i zatrudnienia w jednostce samorządowej, ale jego zasady dotyczące ważności umów i gotowości do pracy mogą mieć szersze zastosowanie w prawie pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią pracowników w sytuacjach, gdy pracodawcy próbują podważyć umowy o pracę z powodów formalnych. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasad prawa pracy na korzyść pracownika.
“Nauczycielka wygrała z dyrekcją szkoły: wadliwa umowa o pracę okazała się jej ratunkiem!”
Dane finansowe
WPS: 53 622 PLN
wynagrodzenie za czas pozostawania w gotowości do pracy: 53 622 PLN
wynagrodzenie za czas pozostawania w gotowości do pracy: 22 384,8 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 240 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.