III PK 62/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, R. M., była zatrudniona jako kurator specjalista od 1995 roku. W okresie od 4 marca 2013 r. do 4 marca 2014 r. była nieprzerwanie nieobecna w pracy z powodu choroby, korzystając również ze zwolnień na opiekę nad członkiem rodziny oraz urlopu na żądanie. Po powrocie do pracy na kilka dni w marcu 2014 r., ponownie udała się na zwolnienie lekarskie. Pracodawca, Sąd Rejonowy w R., rozwiązał z nią stosunek pracy na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych, wskazując na roczną nieobecność z powodu choroby. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy w L. oddaliły powództwo o przywrócenie do pracy, uznając, że przepisy szczególne dotyczące kuratorów wyłączają stosowanie art. 53 k.p. w zakresie nieobecności z powodu choroby. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, zwrócił uwagę na potrzebę wykładni art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych. Kluczowe zagadnienia dotyczyły tego, czy roczna nieobecność z powodu choroby musi być nieprzerwana, oraz czy powrót do pracy po ustaniu przyczyny nieobecności, zgodnie z art. 53 § 3 k.p., chroni przed zwolnieniem. Sąd Najwyższy uznał, że odesłanie do art. 53 k.p. w ustawie o kuratorach sądowych nie jest kompleksowe i nie wyłącza stosowania art. 53 § 3 k.p. w sytuacji, gdy pracownik stawi się do pracy po ustaniu przyczyny nieobecności. Z uwagi na te wątpliwości interpretacyjne, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rozwiązania stosunku pracy z kuratorem sądowym z powodu długotrwałej nieobecności chorobowej, w tym kwestii nieprzerwanej nieobecności oraz zastosowania art. 53 § 3 k.p.
Dotyczy specyficznej grupy zawodowej kuratorów sądowych, ale zasady interpretacji przepisów o stosunku pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roczna nieobecność kuratora sądowego w pracy z powodu choroby, uprawniająca do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych, musi być nieprzerwana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roczna nieobecność z powodu choroby, która uprawnia pracodawcę do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia, powinna być nieprzerwana. Okres ten ulega przerwaniu, jeśli kurator powróci do pracy przed upływem roku lub odzyska zdolność do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, prawo pracodawcy do rozwiązania umowy w związku z nieobecnością pracownika powstaje z upływem wskazanych w przepisach okresów i kończy się z dniem stawienia się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności. Okres nieprzerwanej nieobecności z powodu choroby wlicza okresy nieobecności spowodowane różnymi chorobami. Powrót do pracy przed upływem roku przerywa bieg tego okresu.
Czy powrót kuratora sądowego do pracy po ustaniu przyczyny nieobecności z powodu choroby, w związku z którym pracodawca zamierza rozwiązać stosunek pracy, podlega ochronie przewidzianej w art. 53 § 3 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasada wyrażona w art. 53 § 3 k.p., zgodnie z którą rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności, znajduje zastosowanie do kuratorów sądowych na mocy art. 105 ustawy o kuratorach sądowych, mimo że ustawa ta nie reguluje tej kwestii wprost.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o kuratorach sądowych nie reguluje kompleksowo trybu rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia, co na mocy art. 105 ustawy pozwala na stosowanie przepisów Kodeksu pracy. Zasada z art. 53 § 3 k.p. wyraża istotne ratio, jakim jest ograniczenie kompetencji pracodawcy do radykalnej zmiany sytuacji pracownika tylko do czasu podjęcia przez niego obowiązków. Odzyskanie zdolności do pracy, potwierdzone badaniami lekarskimi, stanowi przeszkodę w rozwiązaniu umowy.
Czy odesłanie zawarte w art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych do art. 53 k.p. obejmuje również § 3 tego artykułu, dotyczący zakazu rozwiązania umowy po stawieniu się pracownika do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odesłanie do art. 53 k.p. w art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych, mimo że dotyczy głównie okresów innych usprawiedliwionych nieobecności, nie wyłącza stosowania § 3 tego artykułu, ponieważ ustawa o kuratorach nie reguluje w sposób pełny trybu rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych nie odsyła bezpośrednio do art. 53 § 3 k.p. w zakresie nieobecności z powodu choroby, to jednak brak kompleksowej regulacji w ustawie szczególnej pozwala na stosowanie przepisów Kodeksu pracy na mocy art. 105 ustawy. Zasada z art. 53 § 3 k.p. jest kluczowa dla ochrony pracownika i znajduje zastosowanie również w przypadku kuratorów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy w R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
u.k.s. art. 32 § ust. 2
Ustawa o kuratorach sądowych
Rozwiązanie stosunku pracy z kuratorem bez wypowiedzenia może nastąpić także w razie jego nieobecności w pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż rok lub odosobnienia ze względu na chorobę zakaźną w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku, a także w razie usprawiedliwionej nieobecności w pracy z innych przyczyn - po upływie okresów przewidzianych w art. 53 k.p.
k.p. art. 53 § § 3
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.
Pomocnicze
k.p. art. 53 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Okres nieobecności pracownika spowodowanej chorobą niepowodujący ujemnych konsekwencji w sferze stosunku pracy wyznaczają okres zatrudnienia u danego pracodawcy i łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego (standardowo 6 miesięcy).
k.p. art. 53 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Dotyczy nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż choroba i odosobnienie ze względu na chorobę zakaźną (trwającej dłużej niż 1 miesiąc).
k.p. art. 53 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy nieobecności z powodu opieki sprawowanej nad dzieckiem lub odosobnienia pracownika ze względu na chorobę zakaźną.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
u.k.s. art. 105
Ustawa o kuratorach sądowych
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do kuratorów zawodowych oraz aplikantów kuratorskich stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej może być oparta na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
u.ś.p.u.s.
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Określa okresy pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego.
u.p.u.p. art. 14 § ust. 3
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych
Dotyczy okresu nieobecności urzędnika państwowego z powodu choroby.
u.p.s.i.p. art. 12 § ust. 4
Ustawa o pracownikach sądów i prokuratury
Dotyczy okresu nieobecności pracownika sądu lub prokuratury z powodu choroby.
k.p. art. 229 § § 2 in fine
Kodeks pracy
Badania lekarskie po ustaniu przyczyny nieobecności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych przez jego nieprawidłową wykładnię, w szczególności dotyczące zakresu odesłania do art. 53 k.p. i interpretacji pojęcia 'nieprzerwanej' rocznej nieobecności. • Naruszenie art. 53 § 3 k.p. w związku z art. 32 ust. 2 i art. 105 ustawy o kuratorach sądowych przez jego niezastosowanie, co skutkowało pominięciem ochrony pracownika, który stawił się do pracy po ustaniu przyczyny nieobecności. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c.) polegające na przyjęciu przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań i pominięciu okoliczności stawienia się powódki do pracy.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Okręgowego, że odesłanie do art. 53 k.p. dotyczy jedynie § 1 i § 2, a nie § 3-5. • Argumenty Sądu Okręgowego, że okres nieobecności w pracy powódki spowodowanej chorobą wynosił ponad rok (łącznie 375 dni). • Argumenty Sądu Okręgowego, że ustawa o kuratorach sądowych nie wymaga, aby okresy nieobecności w pracy następowały po sobie bezpośrednio.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o kuratorach sądowych jest pragmatyką służbową, regulującą odrębnie stosunek pracy kuratora. • prawo pracodawcy do rozwiązania umowy o pracę w związku z nieobecnością pracownika w pracy powstaje z upływem wskazanych w przepisach ustawy okresów i kończy się z dniem stawienia się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności. • wyrażona w art. 53 § 3 k.p. zasada związania możliwości rozwiązania stosunku pracy ze względu na określoną przyczyną niewykonywania pracy tylko do czasu podjęcia obowiązków przez pracownika wobec ustania tej przyczyny, wyraża istotne ratio tej regulacji.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący
Jolanta Frańczak
sprawozdawca
Piotr Prusinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozwiązania stosunku pracy z kuratorem sądowym z powodu długotrwałej nieobecności chorobowej, w tym kwestii nieprzerwanej nieobecności oraz zastosowania art. 53 § 3 k.p."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej kuratorów sądowych, ale zasady interpretacji przepisów o stosunku pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony pracownika przed zwolnieniem z powodu choroby, zwłaszcza w kontekście specyficznych przepisów dotyczących kuratorów sądowych. Wyjaśnia złożone relacje między przepisami szczególnymi a Kodeksem pracy.
“Czy roczna nieobecność chorobowa kuratora zawsze oznacza zwolnienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wątpliwości.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.