III PK 42/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. K. dochodził od pozwanej C. Ltd z siedzibą na Cyprze kwoty 55.110 dolarów amerykańskich tytułem wynagrodzenia za pracę. Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. odmówił odrzucenia pozwu, uznając polskie sądy za właściwe na podstawie art. 18 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001, gdyż uznał, że Polska Żegluga Morska (PŻM) działała jako agencja pozwanej w Polsce. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, odrzucił pozew i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana spółka nie posiadała w Polsce agencji ani oddziału w rozumieniu rozporządzenia, a umowa z PŻM była umową o pośrednictwo, a nie podstawą do uznania jurysdykcji sądu polskiego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r. oddalił skargę kasacyjną powoda. Sąd Najwyższy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, że powód świadczył pracę na statku pod banderą Bahamów w żegludze międzynarodowej, a pozwana spółka nie posiadała w Polsce agencji ani oddziału w rozumieniu rozporządzenia nr 44/2001. Sąd Najwyższy podkreślił, że jurysdykcja krajowa jest bezwzględną przesłanką procesową i sądy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia nr 44/2001 do oceny jurysdykcji. Stwierdzono, że powództwo nie mogło być rozpoznane przez polski sąd, ponieważ pozwana spółka ma siedzibę na Cyprze, a praca nie była wykonywana w Polsce ani w polskim oddziale pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów rozporządzenia nr 44/2001 (obecnie rozporządzenie Bruksela I bis) dotyczących jurysdykcji krajowej w sprawach z zakresu prawa pracy, zwłaszcza w kontekście zatrudnienia na statkach morskich i roli agencji rekrutacyjnych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1215/2012, choć zasady jurysdykcji w sprawach pracowniczych są podobne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy polskie sądy posiadają jurysdykcję krajową do rozpoznania sprawy o wynagrodzenie za pracę przeciwko zagranicznemu pracodawcy, który nie ma siedziby ani oddziału w Polsce, ale korzysta z usług polskiej agencji rekrutacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polskie sądy nie posiadają jurysdykcji krajowej w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pozwana spółka z siedzibą na Cyprze nie posiadała w Polsce agencji ani oddziału w rozumieniu rozporządzenia nr 44/2001. Umowa z Polską Żeglugą Morską była umową o pośrednictwo, a nie podstawą do uznania jurysdykcji sądu polskiego, zwłaszcza że praca była wykonywana na statku morskim pod obcą banderą i w żegludze międzynarodowej.
Jak należy interpretować pojęcie 'agencji' lub 'oddziału' w kontekście art. 18 ust. 2 i art. 19 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawach dotyczących umów o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie agencji lub oddziału wymaga istnienia trwałej struktury, która działa w imieniu centrali i jest od niej zależna. Samo korzystanie z usług pośrednika rekrutacyjnego nie tworzy agencji w rozumieniu rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dla uznania istnienia agencji lub oddziału konieczne jest, aby stanowiły one zorganizowaną jednostkę pracodawcy, która podejmuje czynności w jego imieniu. Umowa rekrutacyjna z Polską Żeglugą Morską nie doprowadziła do powstania takiej struktury, a jedynie do przekazania kompetencji w zakresie rekrutacji i administracji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| C. Ltd z siedzibą w L. na Cyprze | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 18 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pracodawca nie mający siedziby w Państwie Członkowskim, ale posiadający filię, agencję lub inny oddział w Państwie Członkowskim, jest traktowany w sporach dotyczących ich działalności, jak gdyby miał miejsce zamieszkania na terytorium tego Państwa Członkowskiego.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 19 § pkt 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pracownik może pozwać pracodawcę przed sąd miejsca zamieszkania tego ostatniego.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 19 § pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pracownik może pozwać pracodawcę przed sąd miejsca, w którym zazwyczaj świadczy lub ostatnio zazwyczaj świadczył pracę.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 19 § pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Jeżeli pracownik zazwyczaj nie świadczy lub zazwyczaj nie świadczył pracy w jednym i tym samym państwie, sądem posiadającym jurysdykcję jest sąd miejsca, w którym znajduje się albo znajdował się oddział, który pracownika zatrudnił.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § pkt 5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Osoba, która ma miejsce zamieszkania (siedzibę) na terytorium Państwa Członkowskiego, może być pozwana w innym Państwie Członkowskim w sprawach dotyczących sporów wynikających z działalności filii, agencji lub innego oddziału – przed sąd miejsca, gdzie znajduje się filia, agencja lub inny oddział.
k.p.c. art. 1099 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy i w razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej sąd odrzuca pozew lub wniosek.
k.p.c. art. 1099 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania.
k.p.c. art. 39813 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia faktyczne są wynikiem swobodnej oceny dowodów dokonywanej przez sąd.
k.p.c. art. 3983 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 60 § ust. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dla celów stosowania rozporządzenia nr 44/2001 spółki i osoby prawne mają swoje miejsce zamieszkania w miejscu, w którym znajduje się ich statutowa siedziba, główny organ zarządzający lub główne przedsiębiorstwo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana spółka nie posiadała w Polsce agencji ani oddziału w rozumieniu rozporządzenia nr 44/2001. • Umowa z Polską Żeglugą Morską była umową o pośrednictwo, a nie podstawą do uznania jurysdykcji sądu polskiego. • Praca była wykonywana na statku morskim pod obcą banderą i w żegludze międzynarodowej, co wyklucza jurysdykcję sądu polskiego na podstawie art. 19 ust. 2 lit. a rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Polska Żegluga Morska stanowiła agencję pozwanej w Polsce, uzasadniającą jurysdykcję sądu polskiego na podstawie art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001. • Naruszenie przepisów postępowania cywilnego przez Sąd Okręgowy, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda.
Godne uwagi sformułowania
brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy • jurysdykcja krajowa stanowi bezwzględną przesłankę procesową • rozporządzenie jako akt mający zastosowanie z jednakową mocą do obywateli wszystkich państw członkowskich, staje się częścią systemu prawnego obowiązującego na ich terytoriach • miejsce, gdzie zazwyczaj świadczy się pracę, jest „miejsce gdzie lub z którego, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, pracownik faktycznie wykonuje zasadniczą część swoich obowiązków” • przez pojęcie oddziału należy rozumieć każdą strukturę, która tworzy organizacyjną jedność pracodawcy (...) skąd przy pomocy pracowników podejmuje on czynności
Skład orzekający
Krzysztof Staryk
przewodniczący
Jolanta Frańczak
członek
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia nr 44/2001 (obecnie rozporządzenie Bruksela I bis) dotyczących jurysdykcji krajowej w sprawach z zakresu prawa pracy, zwłaszcza w kontekście zatrudnienia na statkach morskich i roli agencji rekrutacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1215/2012, choć zasady jurysdykcji w sprawach pracowniczych są podobne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii jurysdykcji w sprawach transgranicznych z zakresu prawa pracy, co jest częstym problemem dla prawników i firm działających międzynarodowo. Wyjaśnia, kiedy polskie sądy mogą, a kiedy nie mogą rozpatrywać takich spraw.
“Czy polski sąd rozstrzygnie spór o wynagrodzenie marynarza pracującego dla zagranicznej firmy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice jurysdykcji.”
Dane finansowe
WPS: 55 110 USD
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.